CropLife Việt Nam: Thuốc tốt cần đi cùng kỹ thuật sử dụng đúng

Sáng 8/10, tại TP Cần Thơ, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tổ chức Diễn đàn Thuốc bảo vệ thực vật vùng Đồng bằng sông Cửu Long năm 2026, với chủ đề “Bảo vệ cây trồng có trách nhiệm - Đồng hành cùng Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp”.

Tại tọa đàm “Doanh nghiệp bảo vệ thực vật đồng hành cùng nông nghiệp xanh Đồng bằng sông Cửu Long” trong khuôn khổ diễn đàn, ông Nguyễn Hoàng Bảo, đại diện Hiệp hội CropLife Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của kỹ thuật sử dụng thuốc trong bảo vệ mùa màng.

Theo ông Bảo, thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) sinh học và hóa học đều là công cụ quản lý sức khỏe cây trồng. Hiệu quả của mỗi giải pháp phụ thuộc vào đặc tính sản phẩm, tình hình dịch hại và cách ứng dụng trên đồng ruộng.

Kết hợp linh hoạt theo tình hình dịch hại

Ông Bảo cho rằng, để lựa chọn giải pháp phù hợp, trước hết người sản xuất cần hiểu ưu điểm và hạn chế của từng nhóm thuốc.

Thuốc BVTV sinh học có thể sử dụng vi sinh vật hoặc các chất có nguồn gốc tự nhiên để kiểm soát sinh vật gây hại. Nhiều sản phẩm có tính chọn lọc, khả năng phân hủy nhanh, phù hợp để kết hợp với các biện pháp quản lý dịch hại theo hướng giảm tác động bất lợi đến môi trường.

Tuy nhiên, một số thuốc sinh học có tác động chậm hơn, phổ phòng trừ hẹp và hiệu quả phụ thuộc nhiều vào thời điểm xử lý, điều kiện đồng ruộng. Việc nhận diện đúng dịch hại, lựa chọn sản phẩm và sử dụng đúng hướng dẫn có ý nghĩa quan trọng.

Trong khi đó, một số thuốc hóa học có khả năng tác động nhanh, giúp kiểm soát dịch hại khi cần can thiệp kịp thời. Theo đại diện CropLife Việt Nam, sự phát triển của khoa học công nghệ đã mở ra thêm các lựa chọn sản phẩm, trong đó có những hoạt chất được nghiên cứu từ các hợp chất tự nhiên.

Ông Bảo đề nghị nhìn nhận từng sản phẩm dựa trên đặc tính, hiệu lực và thông tin an toàn. Việc lựa chọn thuốc cần gắn với yêu cầu phòng trừ cụ thể, thay vì chỉ căn cứ vào tên gọi sinh học hay hóa học.

Từ đó, ông gợi ý kết hợp linh hoạt hai nhóm giải pháp. Thuốc sinh học có thể được xem xét ở giai đoạn đầu vụ hoặc gần thu hoạch nếu phù hợp với đối tượng dịch hại và hướng dẫn sử dụng của sản phẩm.

Khi thời tiết bất lợi, dịch hại phát triển nhanh, áp lực gây hại cao, người sản xuất cần đánh giá khả năng can thiệp bằng thuốc hóa học phù hợp để bảo vệ năng suất.

Đây là cách tiếp cận theo điều kiện thực tế, cần được cụ thể hóa bằng hướng dẫn chuyên môn. Nông dân phải theo dõi đồng ruộng để quyết định thời điểm xử lý, tránh áp dụng thành lịch phun cố định theo giai đoạn sinh trưởng.

Việc luân phiên cũng cần xét đến cơ chế tác động của từng hoạt chất. Thay đổi sản phẩm nhưng vẫn sử dụng cùng cơ chế tác động có thể không đáp ứng mục tiêu quản lý tính kháng của dịch hại.

Ở giai đoạn gần thu hoạch, yêu cầu về thời gian cách ly và dư lượng cần được đặc biệt chú ý. Dù sử dụng thuốc sinh học hay hóa học, người sản xuất vẫn phải tuân thủ hướng dẫn trên nhãn và yêu cầu của thị trường tiêu thụ.

Nâng chất lượng hướng dẫn từ đồng ruộng đến môi trường số

Cùng với lựa chọn sản phẩm, ông Bảo nhấn mạnh kiến thức và kỹ năng của người sử dụng là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả phòng trừ.

Ông đưa ra thông điệp: một loại thuốc tốt chỉ quyết định khoảng 50%, cách sử dụng quyết định phần còn lại. Cách diễn đạt này nhằm nhấn mạnh rằng chất lượng sản phẩm phải đi cùng kỹ thuật ứng dụng phù hợp.

Trên đồng ruộng, lựa chọn sai thuốc, xử lý không đúng thời điểm hoặc sử dụng sai hướng dẫn có thể làm giảm hiệu quả, tăng chi phí và ảnh hưởng đến chất lượng nông sản.

Theo ông Bảo, CropLife Việt Nam sẽ cố gắng phối hợp với các cơ quan chuyên môn, hợp tác xã để giúp nông dân hiểu đúng cách sử dụng thuốc, hướng đến quản lý dịch hại hiệu quả và sản xuất nông nghiệp xanh.

Hoạt động tập huấn cần giúp người sản xuất nhận diện đối tượng gây hại, hiểu đặc tính sản phẩm và lựa chọn thời điểm can thiệp. Hướng dẫn sử dụng phải gắn với thực tế đồng ruộng để nông dân có thể áp dụng.

Bên cạnh tư vấn trực tiếp, ông Bảo cũng đề cập việc kinh doanh thuốc BVTV trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử. Theo ông, sự phát triển của công nghệ số giúp nông dân, nhà khoa học và doanh nghiệp tiếp cận thông tin nhanh hơn, nhưng đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng thông tin.

Thông tin sai lệch có thể khiến người mua nhầm lẫn sản phẩm, sử dụng không đúng kỹ thuật hoặc mua phải hàng giả, hàng trôi nổi. Những rủi ro này ảnh hưởng đến quyền lợi nông dân và niềm tin đối với các kênh kinh doanh trực tuyến.

Ông Bảo đề xuất cơ quan quản lý tăng cường huấn luyện, hướng dẫn và cấp chứng chỉ cho người tham gia bán thuốc BVTV trên mạng, nhằm nâng cao năng lực chuyên môn và chất lượng tư vấn. Đây là kiến nghị của đại diện CropLife Việt Nam tại tọa đàm.

Theo ông, người kinh doanh cần đáp ứng đầy đủ điều kiện, nắm kiến thức để tư vấn đúng cho nông dân. Khi chất lượng thông tin được nâng lên, các kênh số có thể hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật và giúp người sản xuất tiếp cận giải pháp phù hợp nhanh hơn.

Từ đồng ruộng đến môi trường số, thông điệp được đại diện CropLife Việt Nam nhấn mạnh là đưa kiến thức sử dụng thuốc đến gần người nông dân. Sản phẩm phù hợp cùng hướng dẫn chính xác sẽ giúp bảo vệ mùa màng hiệu quả, sử dụng thuốc có trách nhiệm và đáp ứng tốt hơn yêu cầu chất lượng nông sản.