Đà Nẵng: Tạo 'lá chắn' cho chăn nuôi bền vững

Chuyển từ “chữa bệnh” sang phòng bệnh

Gắn bó với nghề nuôi bò từ năm 2002, ông Hồ Quang Hải (thôn Nhị Dinh 2, xã Điện Bàn Tây) hiện duy trì đàn bò khoảng 25 con, chủ yếu là bò 3B và bò lai. Theo ông Hải, tiêm phòng vaccine đầy đủ là yếu tố quan trọng nhất để bảo vệ đàn vật nuôi khỏi nguy cơ dịch bệnh.

“Cách đây vài năm, có lần tôi từng chủ quan không tiêm phòng nên đàn bò bị nhiễm bệnh, chết hai con. Từ đó đến nay, gia đình luôn tiêm vaccine đầy đủ theo hướng dẫn của ngành thú y địa phương. Bây giờ dịch bệnh nhiều, muốn chăn nuôi hiệu quả thì phải tiêm phòng”, ông Hải chia sẻ.

Mỗi khi địa phương thông báo lịch tiêm phòng, ông đều chủ động giữ đàn bò ở nhà để cán bộ thú y thực hiện tiêm phòng cho vật nuôi tại hộ. Theo ông, chăn nuôi là nguồn thu nhập chính của gia đình nên việc phối hợp tiêm phòng không chỉ giúp bảo vệ đàn vật nuôi mà còn giảm thiểu rủi ro về lâu dài. Nhiều năm qua, nhờ được tiêm phòng đầy đủ, đàn bò của gia đình ông hầu như không xảy ra dịch bệnh.

Bà Lê Thị Hồng Phước, Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng Dịch vụ sự nghiệp công xã Điện Bàn Tây cho biết: Trong quá trình triển khai công tác tiêm phòng, đơn vị thường xuyên nhận được sự hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn của Chi cục Chăn nuôi và Thú y thành phố Đà Nẵng. Trong tháng 3 và 4/2026, Trung tâm đã phối hợp với Phòng Kinh tế xã và 30 thôn tiến hành rà soát tổng đàn, xây dựng Kế hoạch tiêm phòng (trong đó có lịch tiêm cụ thể đến từng thôn).

Để công tác tiêm phòng đạt hiệu quả, Trung tâm đã tham mưu UBND xã thành lập 3 tổ tiêm phòng, do Trưởng Ban nhân dân các thôn làm Tổ trưởng. Trước khi triển khai, Trung tâm tổ chức họp với các tổ để thống nhất thời gian tiêm, mức hỗ trợ của Nhà nước, mức thu đối với người chăn nuôi và phương thức tổ chức thực hiện nhằm bảo đảm quá trình triển khai được diễn ra đồng bộ, thuận lợi.

Song song với đó, công tác tuyên truyền được đơn vị đẩy mạnh thông qua hệ thống loa truyền thanh của xã, các cuộc họp thôn và thông báo trực tiếp đến từng hộ dân, giúp người chăn nuôi nhận thức rõ lợi ích của việc tiêm phòng trong phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi.

Đội ngũ thú y viên của xã trực tiếp đến từng hộ để tiêm phòng, bảo đảm đúng đối tượng, đúng quy trình kỹ thuật. Kết quả, đợt 1 năm 2026 đã tiêm được 2.759 liều vaccine lở mồm long móng cho đàn trâu, bò (đạt 80,1% tổng đàn) và 1.798 liều vaccine dịch tả lợn cổ điển (đạt 84,1% tổng đàn).

“Theo đánh giá, tỷ lệ tiêm phòng đợt 1 đạt mức khá cao, nhiều hộ chăn nuôi đã chủ động đăng ký và phối hợp tốt với lực lượng thú y ngay từ đầu. Điều này cho thấy nhận thức của người dân đã có sự chuyển biến tích cực, từ tư duy "chữa bệnh" sang "phòng bệnh chủ động”, bà Phước cho biết.

Hiện, địa phương đang tiếp tục rà soát, tổ chức tiêm phòng bổ sung cho đàn gia súc, gia cầm, chó, mèo nuôi mới phát sinh, đàn gia súc, gia cầm, chó mèo, nuôi đã hết thời gian miễn dịch bảo hộ và đàn gia súc, gia cầm, chó, mèo nuôi chưa được tiêm phòng trong đợt chính (đợt 1/2026); đồng thời xây dựng kế hoạch tiêm phòng đợt 2/2026 nhằm nâng cao tỷ lệ tiêm phòng, đảm bảo miễn dịch quần thể trên đàn vật nuôi trên địa bàn xã.

Nhờ thực hiện tốt công tác tiêm phòng, từ đầu năm đến nay tại xã Điện Bàn Tây chưa ghi nhận ổ dịch lớn trên đàn vật nuôi. Hoạt động chăn nuôi được duy trì ổn định, góp phần giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người dân, đồng thời bảo đảm an toàn thực phẩm và sức khỏe cộng đồng.

Tạo miễn dịch cộng đồng, hướng tới chăn nuôi bền vững

Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP. Đà Nẵng, toàn thành phố hiện có hơn 10 triệu con gia súc, gia cầm. Trong đó, đàn gia súc có 645.867 con, gồm 51.284 con trâu, 190.893 con bò và 403.690 con lợn; đàn gia cầm đạt 9.703.900 con, riêng đàn gà chiếm 7.795.300 con.

Với quy mô đàn vật nuôi lớn, trong khi chăn nuôi nhỏ lẻ còn chiếm tỷ lệ đáng kể và phân bố rộng ở nhiều địa phương, nguy cơ phát sinh, lây lan dịch bệnh luôn hiện hữu. Đặc biệt, thời tiết diễn biến thất thường, hoạt động vận chuyển, buôn bán, giết mổ gia súc, gia cầm còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đòi hỏi công tác phòng, chống dịch phải được triển khai thường xuyên, chủ động.

Xác định tiêm phòng là giải pháp trọng tâm, thời gian qua, Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP. Đà Nẵng đã phối hợp với các địa phương triển khai tiêm vaccine cho đàn vật nuôi theo kế hoạch. Công tác tiêm phòng được tổ chức theo từng đợt, bám sát tình hình chăn nuôi thực tế, ưu tiên các địa bàn có tổng đàn lớn, khu vực từng phát sinh ổ dịch, vùng có nguy cơ cao và các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán trong khu dân cư.

Đến nay, các địa phương đã triển khai tiêm phòng đợt 1/2026 cho đàn gia súc, gia cầm đảm bảo theo kế hoạch, tuy nhiên, tỷ lệ tiêm phòng đạt thấp (tính đến ngày 26/6/2026, bệnh Lở mồm long móng (LMLM) trâu, bò đạt 22,55%; bệnh Viêm da nổi cục (VDNC) đạt 3,99%; bệnh Dại chó đạt 34,41%). Nhiều xã, phường đã chủ động rà soát tổng đàn, lập danh sách hộ chăn nuôi, thông báo lịch tiêm cụ thể để người dân chuẩn bị nhốt giữ vật nuôi, tạo điều kiện thuận lợi cho lực lượng thú y cơ sở thực hiện nhiệm vụ.

Bên cạnh tiêm phòng đợt chính, ngành thú y cũng hướng dẫn các địa phương tổ chức tiêm bổ sung cho đàn gia súc, gia cầm, chó, mèo nuôi mới phát sinh, đàn gia súc, gia cầm, chó mèo, nuôi đã hết thời gian miễn dịch bảo hộ và đàn gia súc, gia cầm, chó, mèo nuôi chưa được tiêm phòng trong đợt chính.

Ông Đặng Ngọc Sơn, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP. Đà Nẵng, cho biết chi cục đã ban hành văn bản chỉ đạo, đôn đốc các địa phương triển khai tiêm phòng đợt 1/2026 cho đàn vật nuôi, bảo đảm đúng kế hoạch đề ra. Nhờ sự vào cuộc tích cực của chính quyền cơ sở, lực lượng thú y và sự phối hợp của người chăn nuôi, công tác tiêm phòng cơ bản được triển khai đồng bộ, góp phần tạo miễn dịch chủ động cho đàn gia súc, gia cầm.

Theo ông Sơn, tiêm phòng không chỉ giúp bảo vệ trực tiếp đàn vật nuôi của từng hộ chăn nuôi mà còn tạo “lá chắn” chung cho cả cộng đồng. Khi tỷ lệ tiêm phòng đạt mức cao, nguy cơ mầm bệnh lây lan trong đàn sẽ giảm, qua đó hạn chế thiệt hại kinh tế cho người dân và giảm áp lực cho công tác phòng, chống dịch bệnh. Thời gian tới, Chi cục tiếp tục hướng dẫn các địa phương rà soát tổng đàn, tiêm bổ sung và chuẩn bị triển khai tiêm phòng đợt 2/2026.

Theo Kế hoạch phòng, chống cúm gia cầm (CGC), lở mồm long móng và dịch tả lợn châu Phi giai đoạn 2026 - 2030, TP. Đà Nẵng xác định tiêm phòng vaccine là giải pháp trọng tâm để chủ động bảo vệ đàn vật nuôi, giảm nguy cơ phát sinh và lây lan dịch bệnh.

Đối với cúm gia cầm và lở mồm long móng, thành phố phấn đấu giảm tối thiểu 30% số ổ dịch CGC, LMLM so với trung bình của cả giai đoạn 2019 – 2025, đồng thời bảo đảm trên 70% tổng đàn gia cầm, gia súc thuộc diện tiêm phòng bắt buộc được tiêm vaccine CGC, LMLM. Riêng với bệnh Dịch tả lợn châu Phi, mục tiêu là giảm tối thiểu 30% số ổ dịch và số lợn buộc phải tiêu hủy, gắn với tăng cường giám sát, phát hiện sớm biến chủng vi rút và diễn biến dịch tễ.

Cùng với tiêm phòng, Đà Nẵng tiếp tục đẩy mạnh chăn nuôi an toàn sinh học, vệ sinh tiêu độc khử trùng tại cơ sở chăn nuôi, bãi chăn thả, chợ buôn bán động vật sống và sản phẩm động vật ở dạng tươi sống, địa điểm thu gom động vật sống và sản phẩm động vật để buôn bán, kinh doanh, khu vực chôn lấp, xử lý tiêu hủy động vật mắc bệnh, sản phẩm động vật mang mầm bệnh, khu vực thu gom, xử lý chất thải của động vật, cơ sở giết mổ và các địa bàn có nguy cơ cao. Đây là những giải pháp đồng bộ nhằm xây dựng hệ thống phòng, chống dịch bệnh động vật hiện đại, hiệu quả, góp phần phát triển ngành chăn nuôi an toàn, bền vững.