“Đưa sản phẩm OCOP và làng nghề thành động lực mới cho kinh tế nông thôn”

Từ ngày 8-12/10/2026, chuỗi sự kiện Hội chợ Làng nghề Việt Nam lần thứ 22; Tuần lễ quảng bá, kết nối du lịch nông nghiệp, nông thôn; Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam năm 2026 sẽ được tổ chức tại Hà Nội, nhằm tạo không gian kết nối sản phẩm làng nghề, văn hóa, du lịch và thị trường, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.

Trao đổi với phóng viên trong ngày 30/9, về thông điệp của chuỗi sự kiện trên, ông Phương Đình Anh - Phó Chánh Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình Mục tiêu Quốc gia, cho rằng việc hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất, quảng bá, thương mại đến tiêu dùng sẽ góp phần gia tăng giá trị sản phẩm và mở rộng sinh kế cho người dân nông thôn.

Gắn OCOP với du lịch để gia tăng giá trị

- Xin ông cho biết việc phát huy giá trị làng nghề, sản phẩm OCOP gắn với du lịch có ý nghĩa như thế nào đối với phát triển kinh tế khu vực nông thôn?

Ông Phương Đình Anh: Hiện nay cả nước đã có hơn 21.000 sản phẩm OCOP, lũy kế của các địa phương. Qua hơn 8 năm triển khai OCOP (tức mỗi xã, phường một sản phẩm), đến nay, chúng ta có thể khẳng định OCOP đã góp phần đáng kể vào quá trình phát triển kinh tế ở khu vực nông thôn.

Vấn đề đặt ra là chúng ta làm như thế nào để góp phần tiếp tục thúc đẩy hơn nữa giá trị của các sản phẩm OCOP. Do đó, song song với việc triển khai OCOP, vừa qua chúng ta có triển khai chương trình du lịch nông thôn.

Giữa du lịch nông thôn và OCOP, chúng tôi cho rằng nó là một cái mối quan hệ rất hữu cơ với nhau. Tức là khi OCOP phát triển sẽ trở thành không gian để cho du lịch nông thôn phát triển. Và khi du lịch nông thôn phát triển cũng chính là cơ hội để chúng ta đưa được cái quảng bá và giới thiệu và bán sản phẩm OCOP. Thậm chí, xuất khẩu được sản phẩm OCOP ngay tại chính địa bàn, đưa sản phẩm ra đến các nước khác thông qua con đường du lịch.

Nói như vậy để thấy giữa OCOP và du lịch nông thôn có sự liên kết, gắn bó mật thiết với nhau. Hiện nay, chúng tôi cũng đang tham mưu cho lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường có nhiều giải pháp, đề nghị các địa phương để gắn kết, tích hợp giữa phát triển sản phẩm OCOP với phát triển du lịch.

Nơi nào có điều kiện có thể phát triển được nhiều sản phẩm OCOP, chúng tôi cũng tìm giải pháp, tìm cách để hỗ trợ khai thác, đưa hoạt động du lịch đến với địa phương để đưa du khách đến vừa tham quan, vừa là trải nghiệm.

Đối với sản phẩm OCOP và du lịch nông thôn, thì du lịch không chỉ đến để tham quan, chúng tôi còn hướng tới việc đưa du khách đến để trải nghiệm cùng làm sản phẩm với người dân địa phương, đồng thời thử ngay sản phẩm. Và cuối cùng là mua sản phẩm và mang về làm quà tặng, làm quà biếu.

Đấy chính là cách mà chúng ta cần hướng tới lâu dài để góp phần gia tăng thêm cái giá trị cho sản xuất ở khu vực nông thôn, đặc biệt là miền núi.

- Từ những mô hình, sản phẩm được giới thiệu tại Hội chợ Làng nghề Việt Nam lần thứ 22 và Tuần lễ quảng bá, kết nối du lịch nông nghiệp, nông thôn, theo ông cần làm gì để khai thác tốt hơn giá trị cảnh quan và làng nghề truyền thống, qua đó nâng cao giá trị kinh tế thay vì chỉ dừng ở việc bán sản phẩm?

Ông Phương Đình Anh: Mỗi hoạt động như hội chợ cũng chính là cơ hội để giới thiệu, quảng bá sản phẩm, kể cả về OCOP hay du lịch nông thôn. Trong hội chợ lần này, có điểm mới là lần đầu tiên tổ chức tuần lễ quảng bá về du lịch nông nghiệp nông thôn, trong đó mô phỏng lại các hoạt động du lịch, điểm du lịch của các địa phương, diễn ra ngay tại Hà Nội.

Đây cũng chính là dịp để giới thiệu các điểm đến đối với các du khách. Chúng tôi cho rằng nếu thuần túy chỉ giới thiệu trong không gian của một hội chợ sẽ không thể lan tỏa đến được nhiều người được.

Như vậy, thông qua các kênh truyền thông, báo chí, du khách trong và ngoài nước sẽ biết được ở đâu có điểm đến du lịch nông thôn tiêu biểu và có thêm thông tin cụ thể để có thể tìm đến tham quan, trải nghiệm.

"Từ sản xuất đến thị trường phải thành chuỗi liên kết"

- Vậy t**hông qua hội chợ lần này, cá nhân ông, cũng như Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình Mục tiêu Quốc gia kỳ vọng các chủ thể OCOP, làng nghề và địa phương sẽ tạo được những chuyển biến gì trong việc đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng và mở rộng thị trường?

Ông Phương Đình Anh: Nếu chúng ta chỉ có thuần túy là sản xuất mà thiếu đi hoạt động xúc tiến thương mại và quảng bá, thì đấy chính là một thiếu sót, sản phẩm sẽ khó đến được với người tiêu dùng.

Vì vậy, thông qua các hoạt động hội chợ, chính là sự hỗ trợ của Nhà nước giúp cho các chủ thể, người sản xuất ở các địa phương đưa sản phẩm của mình đến với cộng đồng, với người tiêu dùng, giúp cho người dân bán hàng.

Đấy là tác động rõ nét nhất, bởi rõ ràng nếu chủ thể sản xuất mà bán được nhiều hàng thì họ sẽ có cơ hội để nâng cao thu nhập, đồng thời nếu bán được nhiều hàng cũng sẽ tạo ra được nhiều việc làm cho lao động ở địa phương, thậm chí là lao động từ địa phương khác. Đấy chính là mấu chốt của vấn đề.

Do đó, từ sản xuất đến thương mại và đến tay người tiêu dùng phải trở thành một chuỗi liên kết vững chắc, để từ đó thúc đẩy quá trình sản xuất, tạo ra kinh tế, việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân ở khu vực nông thôn.

- Ông có thể chia sẻ rõ hơn việc chuyển đổi số đang được áp dụng đối với sản phẩm OCOP, đặc biệt là livestream bán hàng và ứng dụng mã QR truy xuất nguồn gốc sản phẩm?

Ông Phương Đình Anh: Nói về chuyển đổi số đối với OCOP thì có hai trạng thái. Một là chuyển đổi số trong quá trình sản xuất, hai là chuyển đổi số trong quá trình thương mại hóa sản phẩm OCOP.

Đối với việc chuyển đổi số trong quá trình sản xuất, chúng tôi đã có hướng dẫn đối với các địa phương và các địa phương hướng dẫn tới các cái chủ thể sản xuất. Đó là phải đưa được cái thông tin của mình sản xuất thông qua chuyển đổi số để người tiêu dùng người ta biết được, tức là minh bạch hóa quá trình sản xuất. Từ vùng nguyên liệu, sản phẩm OCOP ở đâu, có đạt tiêu chuẩn hay không? Cùng với đó là chứng nhận như thế nào? Công tác đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm được thực hiện ra sao? Cơ sở sản xuất thế nào?

Tất cả các thông tin trên đều phải được minh bạch hóa và được đưa lên hệ thống thông tin thông qua chuyển đổi số. Ví dụ quét toàn bộ thông tin trên ứng dụng mã QR trên điện thoại, để người tiêu dùng trước khi mua sản phẩm sẽ biết được đầy đủ thông tin, rõ ràng nhất về sản phẩm mà mình định mua. Đấy là chuyển đổi số trong quá trình sản xuất.

Chuyển đổi số thứ hai đó là trong quá trình thương mại hóa sản phẩm, tức là sử dụng các nền tảng, mạng xã hội để bán hàng.

Thực tế, chúng ta có rất nhiều kênh để có thể bán hàng. Và một trong những kênh mà chúng tôi cho rằng nó tiện lợi, nhanh nhất và cũng rất là rõ ràng nhất giữa người bán và người mua đó là sử dụng các nền tảng mạng xã hội.

Đấy chính là cách hướng dẫn, hỗ trợ cho người tiêu dùng để họ bán hàng. Và trên thực tế, hiện nay đã có rất nhiều chủ thể là bán được khá nhiều hàng hóa và thậm chí rất nhanh trên các nền tảng các cái mạng xã hội.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trong đó khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược, giữ vai trò quyết định trong nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế./.

Trân trọng cảm ơn ông./.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường “đặt hàng” sản phẩm công nghệ chiến lược

Các đề xuất cần bám sát mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Chương trình quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược; đảm bảo phù hợp Danh mục công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược.