Đắk Lắk – cực tăng trưởng mới của ngành sầu riêng Việt Nam - Tạp chí Kinh tế chứng khoán Việt Nam

Gia nhập CLB xuất khẩu nông sản tỷ đô

Trong một thời gian dài, sầu riêng Việt Nam chủ yếu được tiêu thụ trong nước và xuất khẩu qua các kênh thương mại truyền thống. Quy mô sản xuất chưa lớn, vùng trồng phân tán và giá trị của ngành hàng chưa được nhìn nhận tương xứng với tiềm năng.

Bước ngoặt đến khi nhu cầu tiêu thụ sầu riêng tại các thị trường châu Á tăng mạnh, đặc biệt là Trung Quốc – thị trường có quy mô dân số lớn, sức mua cao đối với nhóm trái cây nhiệt đới và khoảng cách địa lý thuận lợi với Việt Nam.

Việc Việt Nam và Trung Quốc ký Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với sầu riêng tươi xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc năm 2022 đã mở ra một thị trường chính ngạch có quy mô đặc biệt lớn và ngành sầu riêng bước vào chu kỳ tăng trưởng mạnh.

Theo số liệu được công bố tại các diễn đàn ngành hàng, năm 2025 xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đạt khoảng 3,86 tỷ USD, đưa loại trái cây này trở thành một trong những mặt hàng xuất khẩu nổi bật nhất của ngành rau quả.

Trong bức tranh đó, Đắk Lắk nổi lên như một trong những vùng sản xuất sầu riêng trọng điểm của cả nước.

Điều đặc biệt là câu chuyện sầu riêng ở Đắk Lắk có mối liên hệ mật thiết với quá trình phát triển của cây cà phê.

Cách đây hơn một thập kỷ, sầu riêng chủ yếu được trồng xen trong những vườn cà phê, hồ tiêu để tạo bóng mát và tăng thêm thu nhập. Nhưng khi giá trị kinh tế của sầu riêng tăng lên, cây trồng này từng bước được chuyển từ vị trí phụ trợ thành ngành hàng chủ lực.

Năm 2025, Đắk Lắk có khoảng 41.000 ha sầu riêng, trong đó diện tích cho sản phẩm hơn 26.000 ha, sản lượng đạt 446.214 tấn. Dự kiến năm 2026, sản lượng sầu riêng của tỉnh đạt khoảng 500.000 tấn, đóng hơn 1,1 tỷ USD vào tổng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng cả nước.

Cùng với sản lượng, năng lực tham gia thị trường quốc tế cũng được nâng lên. Đến nay, tỉnh có 280 mã số vùng trồng được phê duyệt, diện tích khoảng 7.500 ha; 253 mã số vùng trồng khác, diện tích khoảng 6.532 ha, đang chờ phía Trung Quốc phê duyệt.

Hệ thống phục vụ xuất khẩu gồm 41 cơ sở đóng gói quả tươi được phê duyệt và 16 cơ sở đóng gói sầu riêng đông lạnh.

Những con số này phản ánh một xu hướng quan trọng: vùng sản xuất đang từng bước được chuẩn hóa để chuyển từ sản xuất nông hộ sang sản xuất hàng hóa phục vụ chuỗi cung ứng quốc tế.

“Vươn xa” phải là vươn lên trong chuỗi giá trị

Phát biểu tại lễ khai mạc Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026, Ông** **Đỗ Hữu Huy, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, nhấn mạnh địa phương đang có một không gian phát triển mới, hội tụ lợi thế của cao nguyên và biển, của vùng đất đỏ bazan màu mỡ với không gian duyên hải giàu tiềm năng, cùng những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc.

Trong không gian phát triển mới đó, nông nghiệp tiếp tục là một trong những nền tảng quan trọng của kinh tế Đắk Lắk. Song yêu cầu mới đặt ra là phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý sản lượng nông nghiệp sang quản lý giá trị nông nghiệp.

Đắk Lắk không phát triển sầu riêng bằng mọi giá, không chạy theo diện tích và sản lượng đơn thuần mà tập trung vào chất lượng, tiêu chuẩn, khoa học – công nghệ, liên kết chuỗi, chế biến sâu và thương hiệu.

Theo định hướng của tỉnh, liên kết giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp, cơ sở đóng gói, chế biến, logistics, nhà phân phối và nhà nhập khẩu sẽ được thúc đẩy mạnh hơn, từng bước hình thành một hệ sinh thái sầu riêng chuyên nghiệp và bền vững.

Tại Hội nghị Diễn đàn “Kết nối sản xuất, tiêu thụ sầu riêng, hệ sinh thái sầu riêng bền vững” trong khuôn khổ Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026 diễn ra ngày 16/8, địa phương đã trao 9 biên bản ghi nhớ hợp tác, đầu tư và phát triển chuỗi giá trị ngành hàng sầu riêng với tổng giá trị gần 9.000 tỷ đồng.

Lễ hội mở rộng không gian kết nối

Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026 diễn ra từ ngày 15/8 đến 2/9, với 16 hoạt động, Lễ hội được tổ chức tại phường Buôn Ma Thuột, xã Krông Pắc, phường Tuy Hòa và một số địa phương trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.

Đây là sự kiện văn hóa, thương mại, du lịch và đối ngoại có quy mô lớn, hướng tới khẳng định vị thế của sầu riêng trong nhóm ngành hàng nông nghiệp chủ lực; đồng thời thúc đẩy kết nối cung – cầu, đầu tư, chế biến sâu, xuất khẩu và xây dựng thương hiệu sầu riêng Đắk Lắk ở tầm quốc gia, quốc tế.

Điểm đáng chú ý là câu chuyện sầu riêng được đặt trong một không gian rộng hơn: nông nghiệp gắn với thương mại, du lịch, văn hóa, đầu tư và chuyển đổi số.

Khi du khách đến với vùng trồng, trải nghiệm sản phẩm; khi doanh nghiệp tìm kiếm vùng nguyên liệu; khi nhà đầu tư nhìn thấy cơ hội từ kho lạnh, logistics và chế biến; khi nhà nhập khẩu tìm kiếm những sản phẩm đạt chuẩn, lễ hội không còn chỉ là nơi quảng bá mà trở thành một điểm kết nối của cả chuỗi giá trị.

Đắk Lắk có lợi thế đặc biệt khi vừa có cà phê, vừa có sầu riêng, cùng hệ sinh thái văn hóa của Tây Nguyên và không gian phát triển mới kết nối cao nguyên với biển.

Nếu cà phê đã đưa Buôn Ma Thuột trở thành một điểm đến quan trọng trên bản đồ cà phê thế giới, tương lai sầu riêng có thể trở thành một “đại sứ” mới của nông nghiệp Đắk Lắk trên thị trường quốc tế.