Đắk Lắk kiểm soát nông sản xuất khẩu ngay từ vùng nguyên liệu

Đắk Lắk kiểm soát nông sản xuất khẩu ngay từ vùng nguyên liệu
Trong kế hoạch kiểm soát an toàn thực phẩm đối với sản phẩm trồng trọt xuất khẩu sang thị trường Liên minh châu Âu (EU) năm 2026, UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý nguy cơ ngay từ vùng nguyên liệu, thay vì chỉ tập trung ở khâu kiểm tra sản phẩm trước khi xuất khẩu.
Giám sát từ vùng trồng
Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, việc kiểm soát an toàn thực phẩm đối với sản phẩm trồng trọt xuất khẩu sang thị trường EU phải được triển khai xuyên suốt chuỗi sản xuất, từ thu hoạch, sơ chế, chế biến, bảo quản, vận chuyển, kinh doanh đến xuất khẩu. Trong đó, vùng nguyên liệu là địa bàn cần được chú trọng để nhận diện sớm những nguy cơ có thể ảnh hưởng đến chất lượng và an toàn của nông sản.
Trong năm 2026, tỉnh Đắk Lắk lấy ít nhất 100 mẫu nông sản để giám sát, ưu tiên các vùng trồng đã được cấp mã số phục vụ xuất khẩu hoặc vùng nguyên liệu tập trung có nguy cơ. Các mặt hàng được lựa chọn gồm cà phê 40 mẫu, hồ tiêu 30 mẫu, hạt điều 10 mẫu và rau, củ, quả 20 mẫu.
Việc lấy mẫu được tổ chức tại các xã, phường tập trung phần lớn diện tích trồng những mặt hàng này trên địa bàn tỉnh. Mỗi mẫu sẽ được kiểm nghiệm 3 nhóm chỉ tiêu mà thị trường EU quan tâm, gồm nitrat, kim loại nặng (chì, cadimi) và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Mẫu được lấy trước khi đóng gói xuất khẩu sang EU, sau đó gửi đến đơn vị có năng lực để phân tích, kiểm nghiệm định lượng các chất.
Cách thức giám sát này hướng đến việc nhận diện nguy cơ ngay tại vùng sản xuất, đồng thời bảo đảm kết quả kiểm nghiệm có thể truy xuất đến vùng trồng hoặc cơ sở liên quan. Việc lựa chọn vùng nguyên liệu, mặt hàng và tần suất kiểm tra cũng được thực hiện trên cơ sở phân tích nguy cơ, quy mô sản xuất, tình hình xuất khẩu, lịch sử tuân thủ và cảnh báo của thị trường.
Theo yêu cầu của UBND tỉnh Đắk Lắk, hoạt động giám sát phải được tổ chức có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải, đồng thời không làm phát sinh thủ tục không cần thiết hoặc gây cản trở hoạt động sản xuất, kinh doanh bình thường. Các chỉ tiêu, mức giới hạn dư lượng tối đa và yêu cầu kỹ thuật của EU phải được rà soát, cập nhật tại thời điểm lấy mẫu, kiểm nghiệm để bảo đảm kết quả đánh giá phù hợp với yêu cầu của thị trường nhập khẩu.
Siết chặt chuỗi cung ứng
Không chỉ dừng ở việc lấy mẫu kiểm nghiệm, tỉnh Đắk Lắk còn đặt ra yêu cầu xử lý kết quả giám sát và cảnh báo theo hướng gắn trách nhiệm với từng vùng trồng, hộ sản xuất, cơ sở và doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng.
Đối với mẫu có kết quả đạt yêu cầu, dữ liệu sẽ được cập nhật vào cơ sở dữ liệu để tiếp tục giám sát theo mức độ nguy cơ. Những vùng hoặc cơ sở có lịch sử tuân thủ tốt có thể được xem xét giảm tần suất giám sát. Ngược lại, khi kết quả không đạt hoặc phát hiện nguy cơ mất an toàn thực phẩm, cơ quan chức năng sẽ thông báo ngay cho cơ sở, doanh nghiệp và đơn vị liên quan; tổ chức truy xuất đến vùng trồng, hộ sản xuất hoặc cơ sở để xác định nguyên nhân.
Trường hợp nhận được cảnh báo từ EU hoặc khách hàng EU, cơ quan chức năng sẽ tiến hành kiểm tra đột xuất, truy xuất nguồn gốc lô hàng và vùng sản xuất liên quan, đồng thời tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh và cơ quan Trung ương theo quy định. Cơ chế này nhằm giúp địa phương kịp thời khoanh vùng nguy cơ, hạn chế ảnh hưởng đến các lô hàng khác và hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp.
Cùng với kiểm tra, giám sát, việc cập nhật thông tin về yêu cầu kỹ thuật của thị trường EU được xác định là nhiệm vụ cần thực hiện thường xuyên. Các cảnh báo kỹ thuật, thay đổi về mức dư lượng thuốc bảo vệ thực vật tối đa cho phép và biện pháp kiểm soát của EU sẽ được phổ biến đến cán bộ cấp xã, hợp tác xã, doanh nghiệp và nông dân tại vùng nguyên liệu. Thông tin được ưu tiên chuyển trực tiếp đến những vùng, cơ sở có sản phẩm xuất khẩu để người sản xuất chủ động điều chỉnh quy trình.
Tỉnh Đắk Lắk cũng khuyến khích các cơ sở áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, GlobalG.A.P. hoặc tiêu chuẩn tương đương; thực hiện quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM), sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học và các biện pháp canh tác theo hướng giảm nguy cơ tồn dư hóa chất. Đây là những giải pháp góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời tạo nền tảng để kiểm soát an toàn thực phẩm ngay trong quá trình sản xuất.
Trách nhiệm thực hiện được phân công cho các cơ quan quản lý, địa phương và chủ thể tham gia chuỗi cung ứng. Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường là đơn vị chủ trì, chỉ đạo các đơn vị chuyên môn tổ chức lấy mẫu, kiểm nghiệm và chủ động điều chỉnh trọng tâm kiểm soát khi có cảnh báo mới từ EU. UBND các xã, phường rà soát, cung cấp thông tin về vùng nguyên liệu, doanh nghiệp thu gom, sơ chế, chế biến nông sản xuất khẩu; phối hợp lấy mẫu, thông tin kết quả và hướng dẫn người dân khắc phục những tồn tại.
Đối với doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất, sơ chế, đóng gói, chế biến nông sản xuất khẩu sang EU, UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ, cung cấp thông tin về vùng nguyên liệu và chuỗi cung ứng, ghi chép, lưu trữ hồ sơ để bảo đảm truy xuất nguồn gốc. Các đơn vị cũng cần chủ động kiểm nghiệm theo yêu cầu của khách hàng, thị trường; thông báo kịp thời khi nhận được cảnh báo và phối hợp khắc phục, thu hồi hoặc xử lý sản phẩm không bảo đảm an toàn thực phẩm.
Theo dõi Nông Dân Việt trên Facebook
Nhận giá cà phê, hồ tiêu, sầu riêng và tin thị trường mới mỗi ngày.