Dấu ấn khuyến nông Đắk Lắk: Tiếp sức người dân phục hồi sinh kế

Những vườn cây hồi sinh

Tháng 11/2025, những trận bão lũ lớn gây thiệt hại nặng cho sản xuất nông nghiệp tại nhiều địa phương của tỉnh Đắk Lắk. Gia đình ông Trần Công Cung ở thôn Ea Mkeng, xã Ea Bá là một trong những hộ chịu ảnh hưởng nặng. Diện tích sầu riêng, hồ tiêu bị thiệt hại, ao nuôi cá bị nước lũ tràn vào, cuốn trôi toàn bộ thủy sản.

Sau khi nước rút, việc khôi phục vườn cây trở thành ưu tiên của gia đình. Từ tháng 12/2025, ông Cung bắt đầu ứng dụng chế phẩm sinh học để phục hồi vườn, trong đó có 0,5 ha hồ tiêu được Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đắk Lắk hỗ trợ. Không chỉ cung cấp vật tư, cán bộ khuyến nông định kỳ hằng tháng, hằng quý xuống tận vườn kiểm tra, hướng dẫn cách bón, tưới chế phẩm nhằm phục hồi bộ rễ, tăng sức sống của cây.

Ông Cung cho biết sau quá trình chăm sóc, cây hồ tiêu phục hồi nhanh, lá xanh dày, bộ rễ khỏe, trái to, chuỗi hạt chất lượng và nặng ký, năng suất tăng khoảng 20 - 30% so với phương pháp chăm sóc truyền thống trước đây. Với một hộ vừa trải qua thiên tai, kết quả này có ý nghĩa quan trọng bởi phục hồi được vườn cây đồng nghĩa với từng bước khôi phục thu nhập.

Câu chuyện của ông Cung cho thấy cách làm thiết thực và ý nghĩa của lực lượng khuyến nông sau thiên tai, đó là việc hỗ trợ không dừng ở việc trao giống, vật tư mà đi cùng hướng dẫn kỹ thuật sát với thực tế từng vườn cây.

Theo ông Đinh Văn Đang, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đắk Lắk, ngay sau các đợt thiên tai cuối năm 2025, Trung tâm đã phối hợp với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan triển khai nhiều giải pháp theo phương châm “khẩn trương, đúng đối tượng, hiệu quả và bền vững”.

Trung tâm phối hợp rà soát, đánh giá thiệt hại về cây trồng, vật nuôi, thủy sản để tham mưu giải pháp phù hợp. Đồng thời phối hợp với Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và các đơn vị liên quan hỗ trợ vật tư phục hồi sản xuất, trong đó có 3.000kg chế phẩm sinh học VM-503 cùng một số giống cây trồng, chế phẩm vi sinh phục vụ cải tạo đất và xử lý môi trường sau ngập úng.

Khôi phục gắn với thích ứng

Ông Đinh Văn Đang cho biết, để kịp thời hỗ trợ người dân sau thiên tai, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đắk Lắk đã cử cán bộ kỹ thuật xuống tận cơ sở hướng dẫn người dân xử lý đất, cải tạo vườn cây, phục hồi hệ rễ, vệ sinh chuồng trại và phòng chống dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi. Các lớp tập huấn, chuyển giao kỹ thuật cũng được tổ chức nhằm giúp người dân phục hồi sản xuất theo hướng an toàn, thích ứng với điều kiện thời tiết cực đoan.

Tại các xã, phường khu vực phía đông của tỉnh - nơi chịu ảnh hưởng nặng do thiên tai, Trung tâm Khuyến nông Đắk Lắk tập trung hướng dẫn kỹ thuật cải tạo đất, xử lý vườn cây sau ngập úng, phục hồi hệ thống tưới tiêu và môi trường sản xuất, hỗ trợ kỹ thuật đối với các cây trồng chủ lực như sầu riêng, cà phê, hồ tiêu, lúa, rau màu và cây ăn quả. Người dân cũng được hướng dẫn vệ sinh chuồng trại, xử lý môi trường chăn nuôi và tái đàn an toàn.

Phương thức thực hiện được xác định theo hướng cán bộ kỹ thuật bám sát địa bàn, “cầm tay chỉ việc”, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan để hỗ trợ đồng bộ, đúng đối tượng, sát với nhu cầu thực tế.

Trên địa bàn 4 xã chịu ảnh hưởng nặng nề do thiên tai gồm Ea Ly, Ea Bá, Sông Hinh và Đức Bình, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Công ty TNHH Cacao Land hỗ trợ cây giống và tập huấn canh tác ca cao bền vững, chống chịu thiên tai, hỗ trợ người dân khôi phục sinh kế bằng cây trồng phù hợp và nâng cao năng lực sản xuất. Chương trình đã hỗ trợ 23 hộ dân, quy mô khoảng 18,5 ha với tổng cộng 20.350 cây giống ca cao được cấp phát.

Sau khâu giống, các hộ tiếp tục được chuyển giao kỹ thuật. Ngày 2/7/2026, Trung tâm phối hợp với Công ty TNHH Cacao Land và UBND xã Sông Hinh tổ chức lớp tập huấn canh tác ca cao bền vững và giảm phát thải cho 50 nông dân của 4 xã.

Nội dung tập huấn không chỉ tập trung về kỹ thuật trồng, chăm sóc mà còn bao gồm quản lý dinh dưỡng, nước tưới, quản lý dịch hại tổng hợp, sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học, ghi chép nhật ký sản xuất, số hóa dữ liệu vùng trồng và truy xuất nguồn gốc.

Từ thực tế hỗ trợ người dân sau thiên tai, Trung tâm Khuyến nông Đắk Lắk xác định việc kết hợp giữa vật tư, kỹ thuật và nâng cao năng lực cho người dân là giải pháp quan trọng để phục hồi sinh kế. Đến nay, phần lớn diện tích cây trồng bị ảnh hưởng đã được cải tạo, đưa trở lại sản xuất. Nhiều vườn cây ăn quả, cây công nghiệp phục hồi tốt nhờ áp dụng đúng quy trình kỹ thuật. Người dân cũng từng bước khôi phục đàn vật nuôi, tăng cường chăn nuôi an toàn sinh học.

Theo ông Đinh Văn Đang, bài học đặt ra trong hỗ trợ người dân ứng phó với thiên tai là cần chuyển từ tư duy ứng phó bị động sang chủ động thích ứng, tăng cường dự báo, cảnh báo sớm và xây dựng phương án ứng phó ngay từ đầu vụ. Cùng với đó là nâng cao năng lực khuyến nông cộng đồng, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, khuyến nông, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân.

Từ những vườn hồ tiêu hồi sinh sau lũ đến những diện tích ca cao được gây dựng lại, dấu ấn khuyến nông không chỉ nằm ở sự hỗ trợ trước mắt. Quan trọng hơn, quá trình đồng hành đã giúp người dân có thêm kiến thức, kỹ năng và phương thức sản xuất phù hợp để từng bước đứng vững trước rủi ro thiên tai, hướng tới nền nông nghiệp an toàn, bền vững và có khả năng chống chịu tốt hơn.