Doanh nghiệp gỗ có đơn hàng đến tháng 3/2027

Đây là chia sẻ của ông Đặng Quốc Hùng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Triển lãm Vifa Liên minh, bên lề họp báo giới thiệu "Hội chợ Quốc tế Sản phẩm Nội ngoại thất và Mỹ nghệ Việt Nam - ASEAN (VIFA ASEAN 2026)".

Theo ông Đặng Quốc Hùng, 7 tháng đầu năm nay kim ngạch xuất khẩu gỗ đạt khoảng 10 tỷ USD. Đây là kết quả khá tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động. Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp trong ngành đã có đơn hàng sản xuất trong khoảng 6 tháng tới, thậm chí một số đơn vị đã có đơn hàng đến hết tháng 3/2027.

Việc duy trì được lượng đơn hàng cho thấy các nhà nhập khẩu vẫn đánh giá cao năng lực sản xuất, chất lượng và khả năng đáp ứng của doanh nghiệp Việt Nam. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp duy trì hoạt động, giữ chân lao động và chủ động kế hoạch sản xuất trong thời gian tới. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc ngành gỗ đã vượt qua khó khăn. Do đó, các đơn hàng trong giai đoạn này sẽ là "khoảng đệm" quan trọng để ngành gỗ tái cơ cấu, nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh những lợi thế truyền thống đang dần suy giảm.

Nói rõ hơn về vấn đề này, ông Hùng cho biết, doanh nghiệp gỗ hiện không chỉ chịu áp lực từ nhu cầu tiêu dùng và biến động tại các thị trường xuất khẩu chủ lực mà còn phải ứng phó với các chính sách thương mại ngày càng khắt khe. Riêng tại thị trường Hoa Kỳ, việc áp thuế đối với nhiều sản phẩm gỗ ở mức khoảng 10% đã làm gia tăng áp lực cạnh tranh đối với doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.

"Để ứng phó, doanh nghiệp buộc phải chia sẻ gánh nặng chi phí với khách hàng hoặc chấp nhận giảm lợi nhuận để giữ đơn hàng. Những doanh nghiệp chỉ làm gia công chịu áp lực lớn hơn do biên lợi nhuận vốn đã rất thấp", ông Hùng nhấn mạnh.

Không chỉ chịu áp lực từ thuế quan, lợi thế về chi phí lao động của Việt Nam cũng đang giảm dần. Theo ông Hùng, nếu tiếp tục cạnh tranh chủ yếu bằng giá và gia công, doanh nghiệp sẽ rất khó duy trì hiệu quả trong dài hạn. Chính vì vậy, doanh nghiệp cần tận dụng khoảng thời gian này để chuyển đổi mô hình phát triển.

"Hướng đi tất yếu là chuyển từ gia công sang tự thiết kế sản phẩm, xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị gia tăng. Chỉ khi sở hữu sản phẩm và thương hiệu riêng, doanh nghiệp mới có thể cạnh tranh bằng chất lượng và giá trị thay vì chỉ bằng giá bán", ông Hùng chia sẻ.

Song song với việc nâng cao năng lực nội tại, ngành gỗ cũng đang từng bước đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Tỷ trọng xuất khẩu sang Hoa Kỳ đã giảm từ khoảng 56% xuống còn 49%, trong khi thị trường Trung Quốc, Nhật Bản, châu Âu, Hàn Quốc, Ấn Độ và Trung Đông đang được mở rộng. Việc giảm dần sự phụ thuộc vào một thị trường sẽ giúp ngành gỗ tăng khả năng chống chịu trước những biến động thương mại trong tương lai.

Bên cạnh những áp lực về thị trường, doanh nghiệp gỗ còn đối mặt với bài toán logistics. Hiện nay, khó khăn lớn nhất không còn là giá cước container mà là tình trạng thiếu tài xế vận tải. Nhiều doanh nghiệp sẵn sàng trả khoảng 50 triệu đồng/tháng nhưng vẫn khó tuyển dụng do lao động chuyển sang lĩnh vực xây dựng, khiến chi phí vận chuyển tiếp tục gia tăng.

Dù còn nhiều thách thức, ông Trần Ngọc Liêm, Giám đốc VCCI TP. Hồ Chí Minh cho rằng Chính phủ, các hiệp hội và doanh nghiệp đang tích cực đối thoại với phía Hoa Kỳ, đồng thời phối hợp với các đối tác trong chuỗi cung ứng để giảm thiểu tác động từ chính sách thuế. Ông cũng nhận định nhiều sản phẩm gỗ của Việt Nam là mặt hàng thiết yếu đối với người tiêu dùng Mỹ, vì vậy nhu cầu sẽ khó sụt giảm hoàn toàn trong dài hạn.

VIFA ASEAN 2026 sẽ diễn ra từ 2 - 5/9/2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP.HCM, với chủ đề "Nơi hội tụ tinh hoa nội thất Đông Nam Á", quy tụ gần 200 doanh nghiệp trong và ngoài nước tham gia trưng bày, kết nối giao thương. Tại họp báo, Ban tổ chức cũng công bố VIFA EXPO 2027, dự kiến diễn ra từ 26/2 - 1/3/2027 tại TP.HCM và Bình Dương, với quy mô hơn 650 doanh nghiệp, khoảng 3.000 gian hàng trên diện tích hơn 55.000 m².