Đồng bằng sông Cửu Long chủ động ứng phó nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn

Vận hành âu thuyền cống Cái Lớn nhằm bảo đảm giao thông thủy khi đóng cửa van cống từ ngày 9/11. (Ảnh: ANH TRƯỜNG)

Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên khai thác thủy lợi miền nam đang triển khai kế hoạch bảo trì công trình năm 2026, chuẩn bị cho công tác vận hành cụm cống Cái Lớn, Cái Bé, Xẻo Rô (thuộc hệ thống công trình thủy lợi Cái Lớn-Cái Bé), phục vụ yêu cầu kiểm soát nguồn nước trong mùa khô 2026-2027.

Theo đó, công ty tập trung hoàn thành kế hoạch bảo trì công trình năm 2026, tăng cường công tác kiểm tra, bảo dưỡng máy móc, thiết bị tại cụm cống Cái Lớn, Cái Bé, Xẻo Rô; sửa chữa, thay thế các hạng mục, kết cấu đã hư hỏng, nhằm bảo đảm công trình hoạt động ổn định, bình thường trong mọi tình huống, luôn sẵn sàng, chủ động vận hành theo kế hoạch và khi có yêu cầu.

Song song với thực hiện tốt công tác bảo trì nhằm duy trì trạng thái hoạt động ổn định của công trình, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu vận hành khi nguồn nước và thời tiết có những diễn biến bất lợi, cuối năm 2026 công ty sẽ tiến hành một đợt vận hành diễn tập cụm công trình Cái Lớn, Cái Bé, Xẻo Rô ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn, triều cường mùa khô năm 2026-2027.

Cùng với việc kiểm tra, đánh giá tình trạng công trình khi hết mùa mưa năm 2026, Công ty đã kiện toàn ban kỹ thuật, đội xung kích phòng, chống thiên tai; chuẩn bị vật tư, nguyên, nhiên liệu phục vụ công tác ứng phó. Việc chuẩn bị đồng bộ về thiết bị, nhân lực và phương tiện góp phần nâng cao khả năng xử lý các tình huống bất thường, hạn chế nguy cơ gián đoạn hoạt động kiểm soát nguồn nước.

Công nhân Trạm thủy lợi cống Cái Lớn, Cái Bé (chi nhánh Đồng bằng Sông Cửu Long, Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên khai thác thủy lợi miền Nam) kiểm tra, bảo dưỡng máy móc, thiết bị cơ khí-thủy lực trước khi vận hành công trình. (Ảnh: ANH TRƯỜNG)

Trước nguy cơ El Nino có thể làm gia tăng nắng nóng, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn, theo chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, công ty xây dựng các phương án vận hành trên cơ sở tham chiếu diễn biến hạn hán, xâm nhập mặn của những mùa khô 2015-2016, 2019-2020 và 2023-2024 để xây dựng các kịch bản, phương án vận hành các công trình trong mùa khô năm 2026.

Đối với cụm cống Cái Lớn-Cái Bé, thời gian vận hành dự kiến từ tháng 12/2026 đến hết tháng 5/2027. Tùy theo diễn biến nguồn nước và yêu cầu điều tiết, phương án có thể đóng từ 9 đến 11 cửa cống Cái Lớn và toàn bộ hai cửa cống Cái Bé.

Ở kịch bản rủi ro cao, tổng thời gian vận hành dự kiến là 53 ngày, tương đương mùa khô 2023-2024. Với kịch bản rủi ro rất cao, thời gian này tăng lên 72 ngày, nhiều hơn 19 ngày so kịch bản rủi ro cao.

Các phương án được xây dựng nhằm chủ động ứng phó với những diễn biến bất lợi, không phải lịch vận hành cố định cho toàn bộ mùa khô. Việc đóng, mở cống và điều chỉnh chế độ vận hành sẽ căn cứ tình hình thực tế, diễn biến khí tượng thủy văn, nguồn nước và yêu cầu phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, lũ, úng ngập.

Quá trình vận hành phải tuân thủ quy trình được cấp có thẩm quyền ban hành, đồng thời cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo để điều chỉnh phù hợp với từng thời điểm.

Bên cạnh công tác chuẩn bị tại công trình, công ty phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường, các đơn vị khai thác thủy lợi và địa phương trong vùng hưởng lợi trao đổi thông tin về khí tượng thủy văn, nguồn nước, bố trí sản xuất, khung thời vụ và kế hoạch vận hành công trình.

Việc phối hợp nhằm gắn phương án điều tiết với nhu cầu sử dụng nước của từng khu vực, góp phần hạn chế tác động bất lợi đến sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh.

Khi xuất hiện hoặc có cảnh báo về diễn biến khí tượng thủy văn bất lợi, việc vận hành cần được phối hợp các hệ thống liên quan theo quy trình vận hành tích hợp do cơ quan có thẩm quyền ban hành. Thông tin dự báo, cảnh báo và tình hình nguồn nước cần được cập nhật thường xuyên để phục vụ điều chỉnh phương án kịp thời.

Theo kế hoạch, cuối tháng 11, đầu tháng 12/2026, công ty dự kiến tổ chức diễn tập vận hành ứng phó hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn, nhằm rà soát khả năng phối hợp, nâng cao mức độ sẵn sàng của lực lượng kỹ thuật và Đội xung kích phòng, chống thiên tai trước khi bước vào cao điểm mùa khô.

Trong bối cảnh diễn biến khí tượng, thủy văn còn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường, chủ động chuẩn bị công trình, nhân lực và các kịch bản vận hành là yêu cầu cần thiết đối với công tác quản lý nguồn nước tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Vận hành đúng quy trình, phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị và điều chỉnh phù hợp với thực tế sẽ góp phần nâng cao hiệu quả khai thác công trình thủy lợi, bảo vệ sản xuất và đáp ứng nhu cầu nước phục vụ dân sinh.

Theo Nhandan.vn