Dự án điện gió ven bờ chồng lấn khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản, bộ đề nghị các tỉnh tuân thủ quy hoạch

Thông tin được Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu trong công văn gửi các tỉnh, thành phố có biển về việc thực hiện nghiêm Quy hoạch bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 của Thủ tướng (gọi tắt quy hoạch) mới đây.

Yêu cầu chủ đầu tư điều chỉnh dự án, hạn chế tác động nguồn lợi thủy sản

Theo bộ, quy hoạch xác định 149 khu vực ở vùng biển được khoanh vùng bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Đây là không gian quan trọng để bảo vệ nơi cư trú, khu vực tập trung sinh sản, khu vực thủy sản còn non tập trung sinh sống, duy trì nguồn giống, phục hồi nguồn lợi thủy sản và bảo tồn đa dạng sinh học biển.

Tuy nhiên, trong thời gian qua, một số dự án điện gió gần bờ được phê duyệt có phạm vi chồng lấn với khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản, khu vực cấm khai thác thủy sản có thời hạn tại quy hoạch. Trong khi Nghị quyết số 139/2024/QH15 của Quốc hội về Quy hoạch không gian biển quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 quy định nhu cầu bảo vệ, bảo tồn các hệ sinh thái biển được ưu tiên trước nhu cầu phát triển kinh tế.

Do đó, bộ đề nghị UBND các tỉnh, thành phố khi rà soát, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch thực hiện quy hoạch tỉnh và khi xem xét, thẩm định, chấp thuận hoặc trình cấp có thẩm quyền quyết định các dự án có sử dụng không gian biển, phải rà soát, đối chiếu với quy hoạch.

Việc này nhằm bảo đảm thống nhất, đồng bộ và tuân thủ pháp luật về quy hoạch, thủy sản, tài nguyên, môi trường biển và hải đảo.

"Thực hiện nghiêm túc, đầy đủ nguyên tắc xử lý chồng lấn trong phân vùng sử dụng không gian biển quy định tại Nghị quyết số 139/2024/QH15 của Quốc hội khi xem xét các dự án điện gió gần bờ nói riêng, và các dự án phục vụ phát triển kinh tế nói chung có phạm vi chồng lấn với những khu vực biển đã được xác định tại quy hoạch.

Đồng thời yêu cầu chủ đầu tư rà soát, điều chỉnh vị trí, ranh giới, quy mô, diện tích và phương án bố trí công trình để hạn chế thấp nhất tác động đến nguồn lợi thủy sản và hệ sinh thái biển", công văn nêu rõ.

Kiên quyết giữ các khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Lê Trần Nguyên Hùng - Phó cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) - cho biết hiện nay nguồn lợi thủy sản ở vùng nội đồng, sông, hồ, đặc biệt vùng biển ven bờ suy giảm rất lớn.

Nguyên nhân do tình trạng đánh bắt bằng xung điện, chất nổ, ngư cụ cấm, ngư cụ hủy diệt, nghề lưới kéo ven bờ, kích điện, thậm chí đánh bắt ở những rặng san hô, khu vực bảo tồn bảo vệ nghiêm ngặt và đánh bắt từ cá nhỏ đến các loài cá nguy cấp quý hiếm.

Điều này tạo áp lực lớn trong việc bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản, dù Đảng, Nhà nước cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường có nhiều đề án, chương trình, giải pháp trong thời gian qua.

Trong đó có việc tăng cường lực lượng kiểm ngư để thực thi pháp luật nhằm bảo vệ nguồn lợi thủy sản ở các khu vực bảo tồn và khu vực ven bờ.

"Bộ đã tham mưu, trình Chính phủ để ban hành chính sách chuyển đổi các nghề có nguy hại đến nguồn lợi thủy sản, nghề khai thác ven bờ. Đây được xem là giải pháp căn cơ mà chúng tôi sẽ phối hợp cùng các địa phương triển khai trong thời gian tới.

Cùng với đó, tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân để họ thấy được tác hại, hậu quả của việc đánh bắt kiểu hủy diệt, không dùng ngư cụ cấm và làm tốt mô hình đồng quản lý", ông Hùng chia sẻ.

Trước bài toán giữa bảo vệ nguồn lợi thủy sản ở các vùng biển với nhu cầu phát triển kinh tế khác, ông Hùng nhấn mạnh quy hoạch phát triển những ngành kinh tế khác phải phù hợp với quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch ngành và không đánh đổi môi trường để phát triển kinh tế.

"Như vậy, những khu vực có hệ sinh thái san hô, rừng ngập mặn, khu vực có bãi đẻ của các loài thủy sản ở các vùng biển đã đưa vào quy hoạch thì chúng tôi kiên quyết bảo vệ", ông Hùng nói.

Đồng thời cho biết thời gian qua có một số dự án điện gió ở khu vực Bình Thuận và Sóc Trăng (cũ) có liên quan tới các khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản đã được quy hoạch. Đối với những trường hợp này, ngành không đồng ý và yêu cầu tuân thủ quy hoạch.