Gấp rút hợp nhất cơ sở dữ liệu nghề cá phục vụ chống khai thác IUU

Ngày 21/8, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng đã chủ trì cuộc họp cùng Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Cục Chuyển đổi số và Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel). Mục tiêu cốt lõi của buổi làm việc là tìm ra giải pháp công nghệ nhằm thống nhất các cơ sở dữ liệu ngành thủy sản và phục vụ trực tiếp cho công tác quản lý nhà nước.

Phát biểu chỉ đạo cuộc họp, Thứ trưởng Võ Văn Hưng nhấn mạnh tính cấp bách của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Thứ trưởng đã thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn của hệ thống, khi nhấn mạnh rằng sự thiếu vắng một cơ sở dữ liệu nghề cá thống nhất, đảm bảo tính chuẩn xác và đồng bộ từ trung ương đến địa phương chính là tồn tại lớn nhất trong công tác quản lý hiện nay.

Theo báo cáo hiện trạng cơ sở dữ liệu của Cục Thủy sản và Kiểm ngư, ngành hiện đang vận hành 4 phần mềm chính phục vụ chống khai thác IUU gồm: Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase), Hệ thống giám sát tàu cá (VMS), Hệ thống chứng nhận nguồn gốc điện tử (eCDT), và Phần mềm cơ sở dữ liệu xử phạt vi phạm hành chính. Mặc dù các hệ thống này đang hoạt động và đáp ứng một số yêu cầu nghiệp vụ, nhưng còn vận hành độc lập, dữ liệu cắt rời và chưa đồng bộ trên một nền tảng quản trị điều hành chung. Việc nhập liệu ở nhiều khâu vẫn mang tính chất thủ công, gây khó khăn cho việc truy xuất và giám sát tổng thể.

Góp ý về các giải pháp khắc phục, Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư Trần Đình Luân khẳng định quyết tâm cao trong việc làm sạch dữ liệu và tối ưu hóa ngân sách. Ông nhấn mạnh định hướng đồng bộ hóa thông tin người dùng thông qua việc triển khai đăng ký tài khoản tập trung theo VNeID tại hệ thống một cửa, từ đó đảm bảo dữ liệu luôn ở trạng thái "sống" trên môi trường mạng.

Bên cạnh đó, ông Luân cũng đặt ra nguyên tắc nghiêm ngặt trong quản lý tài chính, yêu cầu các đơn vị phải tối ưu hóa nguồn lực, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng chồng chéo, lãng phí ngân sách trong các dự án nâng cấp và chuyển đổi số.

Về phía các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ, đại diện Tập đoàn Viettel đã thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đề xuất phương án kỹ thuật, ông Cao Anh Sơn, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel), nhấn mạnh sự cần thiết của một nền tảng điều hành tập trung, trong đó luồng dữ liệu từ các hệ thống thành phần sẽ được tích hợp và đẩy lên lớp quản trị điều hành phía trên để phục vụ công tác giám sát. Đại diện Viettel cũng khẳng định đơn vị có đủ năng lực để thực hiện việc kết nối liên thông dữ liệu sang hệ thống của lực lượng Biên phòng theo lộ trình đã đề ra.

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Võ Văn Hưng giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị theo lộ trình khẩn trương như sau:

Thứ nhất, Cục Thủy sản và Kiểm ngư giữ vai trò chủ trì bài toán nghiệp vụ, chịu trách nhiệm rà soát, xác định rõ các chỉ tiêu cần thiết, mục tiêu và căn cứ pháp lý để đặt hàng cho các đơn vị công nghệ.

Thứ hai, Viettel và VNPT phối hợp triển khai tích hợp 4 nền tảng hiện có (VNFishbase, VMS, eCDT, Xử lý vi phạm hành chính) vào một cơ sở dữ liệu dùng chung, xây dựng hệ thống điều hành tập trung theo hướng "đúng - đủ - sạch - sống".

Thứ ba, tập trung giải quyết 5 nhóm chỉ tiêu kỹ thuật then chốt, bao gồm: quản lý thiết bị giám sát hành trình (VMS) bị mất kết nối; quản lý tàu cá ra vào cảng; thực hiện truy xuất nguồn gốc khai thác điện tử (eCDT); quản lý tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài; liên thông dữ liệu xử lý vi phạm hành chính trên môi trường số.

Thứ tư, Cục Chuyển đổi số làm đầu mối thiết kế kiến trúc tổng thể, thực hiện thẩm định chuyên môn và quản lý hạ tầng kỹ thuật, đảm bảo tuyệt đối an toàn thông tin, quyền sở hữu dữ liệu nhà nước, tính thống nhất trong toàn bộ hệ thống chuyển đổi số của ngành.

Thứ năm, các bên xây dựng ngay bộ chỉ số KPI chi tiết và lộ trình triển khai theo từng ngày, đảm bảo công việc được vận hành liên tục, xuyên suốt.

Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị khẩn trương hoàn thiện dự thảo giao nhiệm vụ, tổ chức kiểm thử kết nối với các lực lượng chức năng và 28 tỉnh, thành phố ven biển trong tháng 9, quyết tâm tạo chuyển biến căn bản trong công tác quản lý và chuyển đổi số ngành thủy sản.