Giá bột cá tăng mạnh, ngành thức ăn chăn nuôi và thủy sản chịu sức ép
Giá bột cá tăng mạnh, ngành thức ăn chăn nuôi và thủy sản chịu sức ép
Theo dữ liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) được công bố qua hệ thống FRED® của Ngân hàng Dự trữ Liên bang St. Louis, giá bột cá thế giới đang ghi nhận xu hướng tăng mạnh, tạo thêm áp lực lên chi phí nguyên liệu của ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi và thủy sản.
Nếu tháng 1/2025, giá bột cá mới ở mức khoảng 1.281 USD/tấn, tháng 2 tăng nhẹ lên 1.309 USD/tấn, thì từ những tháng cuối năm, mặt bằng giá đã được đẩy lên đáng kể. Tháng 9/2025, giá bột cá đạt khoảng 1.559 USD/tấn, tăng lên 1.625 USD/tấn trong tháng 10 và tháng 11, trước khi vọt lên khoảng 1.918 USD/tấn vào tháng 12/2025. Như vậy, chỉ tính từ tháng 1 đến tháng 12/2025, giá mặt hàng này đã tăng gần 50%.
Đà tăng không dừng lại mà tiếp tục được đẩy mạnh trong năm 2026. Sau khi ở mức khoảng 1.992 USD/tấn vào tháng 3; giá bột cá tăng lên 2.109 USD/tấn trong tháng 4; mức 2.389 USD/tấn vào tháng 5; và đạt gần 2.582 USD/tấn vào tháng 6/2026. Riêng từ tháng 3-6, giá đã tăng gần 30%. Đáng chú ý, so với mức 1.281 USD/tấn của tháng 1/2025, giá tháng 6/2026 đã tăng khoảng 101,6%, tức hơn gấp đôi sau khoảng một năm rưỡi.
Diễn biến trên cho thấy, giá bột cá không còn mang tính biến động ngắn hạn mà đã hình thành xu hướng tăng khá rõ từ cuối năm 2025 và tăng tốc trong quý II/2026. Là nguồn protein quan trọng trong nhiều công thức thức ăn chăn nuôi và thủy sản, giá bột cá neo cao đang tạo thêm sức ép lên chi phí sản xuất, buộc doanh nghiệp phải tối ưu công thức phối trộn, tìm kiếm nguồn nguyên liệu thay thế và kiểm soát chặt giá thành.
Áp lực càng lớn khi giá nhiên liệu, nguyên liệu thô, vận chuyển và nhiều chi phí vận hành khác cùng gia tăng. Những biến động này đang từng bước phản ánh vào giá thức ăn chăn nuôi và thủy sản trên thị trường.
Từ đầu tháng 8/2026 đến nay, hàng loạt doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi và thủy sản đã thông báo điều chỉnh tăng giá bán, với mức phổ biến từ 160-200 đồng/kg. Tùy từng doanh nghiệp, đây đã là lần tăng giá thứ 5 kể từ đầu năm 2026.
Một số doanh nghiệp cho biết, việc điều chỉnh xuất phát từ những biến động bất lợi của chi phí đầu vào, trong khi khả năng tiếp tục hấp thụ chi phí để duy trì mặt bằng giá cũ ngày càng thu hẹp.
Việc giá thức ăn liên tục được điều chỉnh cho thấy sức ép từ nguyên liệu đầu vào đang dần lan truyền xuống toàn bộ chuỗi sản xuất. Khi giá bột cá đã tăng hơn gấp đôi so với đầu năm 2025 và nhiều chi phí khác cùng đi lên, bài toán đặt ra với ngành thức ăn chăn nuôi và thủy sản không chỉ là kiểm soát giá bán mà còn phải chủ động nguồn nguyên liệu, tối ưu sản xuất để hạn chế áp lực lên người nông dân.
Trong thời gian tới, thị trường bột cá có thể tiếp tục chịu sức ép nếu nguồn cung từ các quốc gia sản xuất lớn, đặc biệt là Peru, chưa được cải thiện. Trước bối cảnh đó, đa dạng hóa nguồn nguyên liệu và phát triển các nguồn protein thay thế được xem là giải pháp quan trọng để giảm phụ thuộc vào bột cá và tăng khả năng thích ứng của ngành thức ăn chăn nuôi và thủy sản.
Tuy nhiên, việc điều chỉnh công thức thức ăn cần thời gian nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá hiệu quả dinh dưỡng. Việc thay thế bột cá bằng các nguồn protein khác cũng phải được tính toán kỹ để bảo đảm cân đối dinh dưỡng, chất lượng thức ăn và hiệu quả chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản.