Giá cà phê giảm mạnh, xuất khẩu đối mặt nhiều áp lực - Tạp chí Kinh tế

Thứ bảy 09/05/2026 17:17 e-ISSN 3093-3501 Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam (VICOFA) cho biết, những tháng đầu năm 2026, ngành cà phê Việt Nam tiếp tục ghi nhận tăng trưởng về sản lượng xuất khẩu nhưng chịu áp lực lớn do giá cà phê thế giới và trong nước giảm sâu. Giá cà phê đồng loạt đi xuống Ngày 8/5, thông tin tại Hội nghị Thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủ sản đảm bảo mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026, đại diện VICOFA cho biết, trong 4 tháng đầu năm 2026, giá cà phê trên các sàn giao dịch quốc tế liên tục giảm. Trên sàn London, giá cà phê Robusta từ mức 4.100 USD/tấn hồi tháng 1 đã giảm xuống còn khoảng 3.300 – 3.500 USD/tấn vào tháng 4, thấp hơn 32% so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, giá Arabica trên sàn New York cũng giảm từ 370 US Cent/lb xuống còn khoảng 279 – 305 US Cent/lb, giảm 14% so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến giảm giá trên thị trường thế giới kéo theo giá cà phê tại Việt Nam giảm sâu. Giá cà phê Robusta trong nước giảm từ khoảng 102.000 đồng/kg hồi đầu năm 2026 xuống còn 85.500 – 89.200 đồng/kg vào tháng 4, bình quân giảm 24% so với cùng kỳ năm 2025. Giá Arabica nội địa cũng giảm khoảng 24%, dao động quanh mức 124.000 – 129.500 đồng/kg. Dù giá giảm mạnh, xuất khẩu cà phê của Việt Nam vẫn tăng về sản lượng. Trong 4 tháng đầu năm 2026, cả nước xuất khẩu khoảng 799.000 tấn cà phê, đạt kim ngạch 3,7 tỷ USD, tăng 16% về khối lượng nhưng giảm 5% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, cà phê nhân xuất khẩu đạt gần 733.900 tấn với kim ngạch khoảng 3,1 tỷ USD, tăng 10% về lượng nhưng giảm 13% về giá trị. Ngược lại, nhóm cà phê rang xay, hòa tan và phối trộn tiếp tục ghi nhận tăng trưởng tích cực với khoảng 65.100 tấn xuất khẩu, thu về khoảng 600 triệu USD, tăng 17% về giá trị so với cùng kỳ. Theo VICOFA, nếu quy đổi theo tiêu chuẩn của Tổ chức Cà phê quốc tế (ICO), lượng cà phê chế biến xuất khẩu tương đương khoảng 106.000 tấn cà phê nhân nguyên liệu, chiếm 13% tổng khối lượng nhưng đóng góp tới 16% tổng kim ngạch xuất khẩu ngành cà phê. Xuất khẩu chịu nhiều áp lực VICOFA dự báo thị trường cà phê thế giới trong thời gian tới sẽ tiếp tục chịu áp lực do nguồn cung tăng mạnh. Sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2025/2026 được dự báo đạt mức kỷ lục khoảng 180 triệu bao, tăng gần 8 triệu bao so với niên vụ trước, trong đó phần tăng chủ yếu đến từ cà phê Robusta của Brazil. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ thế giới biến động không lớn. Các niên vụ gần đây, lượng tiêu thụ cà phê toàn cầu chỉ dao động quanh mức 172 – 176 triệu bao mỗi năm. Theo đánh giá của VICOFA, xung đột tại Trung Đông có thể khiến giá cà phê tăng nhẹ trong ngắn hạn, song xu hướng chung vẫn là giảm. Mức giá cà phê nhân bình quân năm 2026 có thể giảm từ 20 – 30% so với năm 2025. Giá cà phê trong nước được dự báo quanh mức 80.000 đồng/kg đến giữa năm và có khả năng tiếp tục giảm vào các tháng cuối năm. Hiệp hội cũng cảnh báo nhiều rủi ro đối với doanh nghiệp và người sản xuất. Giá phân bón tăng làm chi phí sản xuất đội lên, trong khi doanh nghiệp xuất khẩu đối mặt nguy cơ “lỗ kép” do biến động giá trên sàn kỳ hạn và chi phí logistics tăng cao. Bên cạnh đó, theo quy luật hàng năm, lượng xuất khẩu cà phê của Việt Nam thường giảm trong 6 tháng cuối năm. Vì vậy, trong bối cảnh cung vượt cầu hiện nay, việc duy trì tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu ở mức “2 con số” rất khó khả thi. Để giữ được kim ngạch xuất khẩu tương đương năm 2025, VICOFA cho rằng ngành cà phê cần tập trung tăng xuất khẩu cà phê nhân thương mại, đẩy mạnh sản phẩm chất lượng cao có chứng chỉ xanh, bền vững và đặc biệt là gia tăng xuất khẩu cà phê rang xay, hòa tan, phối trộn có giá trị gia tăng cao. VICOFA cũng kiến nghị Chính phủ tăng cường xúc tiến thương mại tại các thị trường tiềm năng như Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc, Algeria và các thị trường cà phê đặc sản tại Bắc Âu; hỗ trợ kết nối doanh nghiệp với các chuỗi bán lẻ lớn tại châu Á và châu Âu. Ngoài ra, hiệp hội đề xuất có cơ chế thanh toán linh hoạt hơn đối với giao dịch thu mua cà phê ở vùng sâu, vùng xa; rút ngắn thời gian cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa; triển khai chính sách ưu đãi lãi suất tín dụng cho doanh nghiệp xuất khẩu và tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương trong việc cung cấp thông tin thị trường cho doanh nghiệp. Để xuất khẩu rau quả bền vững, giải pháp cấp bách hiện nay, kiên quyết giải quyết vấn đề chất lượng, chấm dứt tình trạng hàng hóa xuất khẩu có dư lượng chất cấm vượt quy định. Theo số liệu thống kê sơ bộ mới được Cục Hải quan công bố (ngày 7/5), hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam trong tháng 4 và lũy kế 4 tháng đầu năm 2026 tiếp tục có nhiều gam màu sáng, nhất là sự tăng trưởng mạnh mẽ ở các nhóm hàng chủ lực. Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra trong bối cảnh quan hệ kinh tế song phương giữa Việt Nam-Sri Lanka có nhiều tín hiệu tích cực, mở thêm kỳ vọng thúc đẩy thương mại, đầu tư và kết nối doanh nghiệp giữa hai quốc gia. Sau hơn ba thập kỷ đồng hành trong mái nhà chung ASEAN, quan hệ thương mại giữa Việt Nam và các nước trong khu vực đang chuyển mạnh từ mở rộng quy mô sang nâng chất lượng liên kết. Việc tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng nội khối không chỉ mở ra dư địa tăng trưởng mới mà còn nâng cao vị thế hàng hóa của Việt Nam trong khu vực. Trong 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu nhiều mặt hàng nông lâm thuỷ sản chủ lực của Việt Nam ghi nhận diễn biến phân hóa rõ nét. Trong khi thủy sản, cà phê tiếp tục duy trì đà tăng trưởng về sản lượng hoặc kim ngạch, thì gạo, cao su, chè chịu áp lực giảm giá trị xuất khẩu tại một số thị trường lớn. Tại Báo cáo đặc biệt 301 năm 2026 vừa được công bố, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đưa Việt Nam vào nhóm “Quốc gia nước ngoài ưu tiên” (PFC). Theo cơ chế của Hoa Kỳ, đây là bước khởi đầu cho giai đoạn xem xét kéo dài 30 ngày trước khi quyết định có mở điều tra theo Mục 301 hay không. Dưới góc nhìn chuỗi cung ứng và sản xuất thông minh, bà Nguyễn Dạ Quyên, Giám đốc Công ty tư vấn quản trị chuỗi cung ứng CEL cho rằng, PFC không chỉ là thách thức, mà còn là “cú hích”, cơ hội định hình thế hệ doanh nghiệp xuất khẩu mới. Trước tình trạng sầu riêng xuất khẩu bị ùn ứ do vướng khâu kiểm nghiệm các chỉ tiêu Cadimi và Vàng O, nhiều tỉnh phía Nam đang khẩn trương triển khai hàng loạt giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và nhà vườn, sớm khơi thông hoạt động xuất khẩu mặt hàng tỷ USD này. Thương vụ Việt Nam tại CHLB Đức vừa đẩy mạnh quảng bá cà phê Việt Nam tại sự kiện Kaffee Campus Berlin 2026, qua đó mở rộng kết nối với các nhà rang xay, doanh nghiệp nhập khẩu và từng bước nâng cao vị thế cà phê Việt tại thị trường tiêu thụ hàng đầu châu Âu. Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 4 tháng đầu năm 2026 đạt 344,17 tỷ USD, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm 2025. Con số này cho thấy bức tranh thương mại đang chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, cán cân thương mại đã đảo chiều với mức nhập siêu 7,11 tỷ USD. Trước diễn biến này, đặc biệt là trong bối cảnh chi phí logistics neo cao và các rào cản xanh từ EU bước vào giai đoạn tính phí, xuất khẩu số đang nổi lên như một lựa chọn không thể trì hoãn. Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra trong bối cảnh quan hệ kinh tế song phương tăng trưởng mạnh mẽ, mở ra cơ hội thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư theo chiều sâu, hướng tới mục tiêu 20 tỷ USD và xa hơn trong giai đoạn phát triển mới. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, hoạt động xuất nhập khẩu của TP. Đà Nẵng vẫn ghi nhận tín hiệu tích cực với mức tăng trưởng hai con số, góp phần củng cố nền tảng phục hồi kinh tế, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực hội nhập quốc tế của địa phương. Ngày 4/5/2026, tại Hà Nội, Ủy ban Hợp tác quản lý cửa khẩu phía Việt Nam đã tổ chức Hội nghị đánh giá tình hình, kết quả và đề xuất giải pháp thúc đẩy hoạt động xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu qua cửa khẩu tuyến biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc. Ngành thủy sản Việt Nam đang đặt mục tiêu đến năm 2030, sản lượng đạt 9,8 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu từ 14-16 tỷ USD, đồng thời phát triển nuôi biển thành ngành công nghiệp quy mô lớn. Để đạt được mục tiêu này, khoa học công nghệ là con đường tất yếu để ngành thuỷ sản phát triển bền vững. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động, xuất khẩu nông lâm thuỷ sản của Việt Nam 4 tháng đầu năm 2026 vẫn duy trì đà tăng trưởng, dù riêng tháng 4 có dấu hiệu chững lại. Cán cân thương mại duy trì trạng thái xuất siêu hơn 5 tỷ USD. Cơ cấu thị trường tiếp tục phân hóa, với châu Á giữ vai trò chủ lực, trong khi một số thị trường lớn ghi nhận sụt giảm. Trung Quốc chi 744 triệu USD nhập khẩu thủy sản Việt Nam trong quý 1/2026 (tăng 49%), nổi bật là nhóm hàng tươi sống, cao cấp như tôm hùm, cua sống…