Gia Lai khẩn cấp gia cố đê sông Hà Thanh bị xói lở

Trước đó, vào khoảng 9 giờ ngày 11/11, người dân ở tổ dân phố Vân Hội (xã Tuy Phước, Gia Lai) phát hiện nước trong dòng sông Hà Thanh dâng cao bất thường chảy qua thân đê, đổ vào kênh tiêu của địa phương. Dòng chảy ngày càng mạnh tạo thành xoáy nước, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở, phá vỡ thân đê và gây ngập khu dân cư.

Ngay sau khi nhận được tin báo, UBND xã Tuy Phước đã khẩn cấp huy động nhân lực, phương tiện đến hiện trường triển khai các biện pháp gia cố, ngăn dòng nước chảy xiết có nguy cơ gây sự cố vỡ đê. Nhiều chiếc xe ben được huy động chở đất, đá đổ xuống khu vực dòng nước xoáy để ngăn dòng chảy và gia cố thân đê.

Trưa 12/11, ghi nhận tại hiện trường, chúng tôi thấy hàng chục chiến sĩ công an, lực lượng dân quân xã Tuy Phước và người dân địa phương làm việc xuyên trưa; khẩn trương xúc cát, đóng bao tải, vận chuyển đến vị trí xung yếu để đắp, gia cố thân đê sông Hà Thanh ngay trạm bơm. Đến khoảng 11 giờ 30 cùng ngày, hơn 10 chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Gia Lai đến tiếp ứng.

Cách khu vực này một đoạn, chiếc xe múc vẫn đang miệt mài múc đất đổ xuống điểm xung yếu để giữ vững bờ đê. Vị trí xảy ra sự cố nằm tại khu vực thân đê tiếp giáp với cống thoát nước đấu nối từ mương tiêu ra hành lang đê sông Hà Thanh.

Theo người dân địa phương, bình thường, khi nước sông Hà Thanh dâng và chảy vào mương tiêu, khu vực này được kiểm soát bằng hệ thống van đóng, mở. Tuy nhiên, nước lũ đã gây xói lở mặt đê tại vị trí tiếp giáp với cống thoát nước, tạo dòng chảy xoáy mạnh xuyên qua thân đê, thoát xuống mương tiêu.

Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, dòng chảy có thể tiếp tục khoét sâu, mở rộng vị trí xói lở, đe dọa an toàn thân đê. Khi đê bị phá vỡ, lượng nước lớn từ sông Hà Thanh có thể tràn vào, gây ngập khu dân cư và các vùng lân cận. Đây cũng là khu vực từng chịu ảnh hưởng ngập lụt nghiêm trọng trong đợt bão số 13 năm 2025 sau khi 1 đoạn đê bị vỡ.

Có nhà nằm sát với vị trí xảy ra sự cố tuyến đê Hà Thanh, bà Hà Thị Tuyết Nga (sinh năm 1966) ở tổ dân phố Vân Hội, cho biết, trong đợt lũ lịch sử xảy ra vào tháng 11/2025, đê sông Hà Thanh bị vỡ một đoạn khiến nước tràn vào khu dân cư nằm cạnh đê, nước vào ngập nửa nhà bà Nga.

“Nhà tôi ngoài 2 vợ chồng còn có mẹ già năm nay đã 90 tuổi. Chiều hôm ấy dòng lũ trên sông Hà Thanh dâng rất cao, cán bộ xã đến động viên gia đình tôi sơ tán lên UBND xã vì sợ vỡ đê. Nhưng gia đình có mẹ già, lên xã thì xa quá, nên vợ chồng tôi cõng mẹ già đến trú ngụ nhờ trong căn nhà kiên cố của con trai nằm bên trong”, bà Nga cho hay.

Theo bà Nga, từ chiều 11/11, cống thoát nước nằm phía trên đã bị nước ngoài sông xâm nhập vào, xã đã huy động lực lượng chức năng gia cố. Sáng 12/12 mưa to kéo dài, đoạn đê cạnh trạm bơm bị dòng nước xoáy gây hại, xã lại huy động lực lượng công an, dân quân cùng với người dân địa phương gia cố, xử lý.

“Từ trưa 11/11, gia đình tôi đã lo dọn dẹp bàn ghế, di chuyển gạo lên gác, mua bì nhựa to về cho quần áo vào để khi chính quyền địa phương có lệnh sơ tán là gia đình tôi đi ngay”, bà Nga nói.

Mưa lớn kéo dài khiến nước sông Hà Thanh dâng cao, chảy xiết. Tại nhiều khu vực thuộc phường Quy Nhơn Bắc, nước tràn vào khu dân cư, gây ngập nhà dân. Lực lượng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ được bố trí cùng phương tiện, trang thiết bị chuyên dụng và áo phao, sẵn sàng hỗ trợ người dân di dời người và tài sản đến nơi an toàn.

Nhiều tuyến đường ở đô thị Quy Nhơn biến thành sông, việc đi lại gặp khó khăn. Một số khu dân cư phải sử dụng thuyền làm phương tiện di chuyển. Tại tổ 8, khu phố 1 (phường Quy Nhơn Bắc, Gia Lai) thuộc khu vực hạ lưu sông Hà Thanh, nước lũ bắt đầu dâng từ khoảng 13 giờ ngày 11/11, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của khoảng 66 hộ dân.

Khu vực này nằm ven sông Hà Thanh nên năm nào vào mùa mưa cũng xảy ra ngập lụt. Có kinh nghiệm ứng phó, người dân ở đây đã chủ động kê cao đồ đạc từ vài ngày trước.