Gia Lai ra mắt trung tâm giải mã lượng tử đầu tiên cả nước

Ngày 28/7, Trường Đại học Quang Trung (phường Quy Nhơn Bắc, Gia Lai) ra mắt Trung tâm Giải mã lượng tử và công bố chương trình phát triển nhân tài lượng tử Việt Nam. Sự kiện nằm trong khuôn khổ Năm lượng tử Gia Lai 2026.

Tham dự sự kiện có GS.TS Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; ông Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai và ông Lâm Hải Giang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai.

Theo ông Lâm Hải Giang, việc khởi động Trung tâm Giải mã lượng tử Quang Trung và công bố chương trình đào tạo nhân tài lượng tử Việt Nam đánh dấu bước đi mới, đưa khoa học, công nghệ đến gần hơn với cộng đồng; đồng thời chuẩn bị nguồn nhân lực cho những lĩnh vực công nghệ của tương lai.

Ông Giang khẳng định: Trong bối cảnh công nghệ lượng tử còn rất mới tại Việt Nam, việc chủ động đầu tư xây dựng trung tâm giải mã lượng tử là một bước đi tiên phong, thể hiện tầm nhìn chiến lược và khát vọng đóng góp vào sự phát triển khoa học, công nghệ của Gia Lai.

Để trung tâm phát huy hiệu quả, ông Giang đề nghị Trường Đại học Quang Trung và các đơn vị đồng hành nhanh chóng hoàn thiện mô hình tổ chức và cơ chế vận hành, bảo đảm hoạt động thường xuyên, chuyên nghiệp, phát huy tối đa vai trò là cầu nối giữa nhà trường với các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức khoa học trong nước, quốc tế; mở rộng hợp tác nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao tri thức mới.

“Xây dựng trung tâm trở thành không gian học tập, trải nghiệm khoa học; qua đó khơi dậy niềm đam mê nghiên cứu, phát hiện và bồi dưỡng những tài năng trẻ trong lĩnh vực khoa học và công nghệ; gắn hoạt động của trung tâm với chương trình đào tạo nhân tài lượng tử Việt Nam; từng bước hình thành đội ngũ giảng viên, chuyên gia và nhà nghiên cứu trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên công nghệ mới”, ông Lâm Hải Giang nhấn mạnh.

Tối cùng ngày, UBND tỉnh Gia Lai cũng đã khai mạc Năm lượng tử Gia Lai 2026 và tổng kết cuộc thi Hackathon quốc tế về tính toán lượng tử.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, đối với Gia Lai, lựa chọn công nghệ lượng tử không phải chạy theo xu hướng, mà là lựa chọn đã được chuẩn bị sớm, từ nguồn nhân lực, năng lực nghiên cứu và mạng lưới hợp tác để chủ động tiếp cận những công nghệ sẽ định hình tương lai. Gia Lai tổ chức năm lượng tử với mong muốn lan tỏa tinh thần khoa học, kết nối tri thức, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và từng bước xây dựng hệ sinh thái khoa học, công nghệ của địa phương.

“Năm lượng tử Gia Lai 2026 không chỉ là chuỗi sự kiện khoa học, mà là bước khởi đầu của chiến lược xây dựng hệ sinh thái khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của tỉnh. Từ các hội thảo khoa học quốc tế, chương trình phổ biến kiến thức lượng tử, cuộc thi Quantathon đến việc thành lập Trung tâm Khám phá công nghệ lượng tử tại Trường Đại học Quang Trung, Gia Lai đang từng bước đưa khoa học đến gần hơn với nhà trường, doanh nghiệp và cộng đồng”, ông Tuấn khẳng định.

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Gia Lai tập trung vào năm trụ cột: Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển hạ tầng nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, xây dựng môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, lấy doanh nghiệp làm trung tâm, thúc đẩy chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm, dịch vụ và giá trị gia tăng và mở rộng hợp tác quốc tế, kết nối với các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các tổ chức khoa học nhằm tiếp cận tri thức tiên tiến và thu hút nguồn lực phát triển.

Sau 5 ngày tranh tài, gần 100 thí sinh thuộc 26 đội đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ đã hoàn thành các dự án ứng dụng điện toán lượng tử nhằm giải quyết những bài toán thực tiễn trong các lĩnh vực như nông nghiệp thông minh, logistics, tài chính, an ninh mạng hậu lượng tử, quản lý tài nguyên, năng lượng và phát triển bền vững. Trong suốt cuộc thi, các đội đã làm việc cùng gần 50 chuyên gia, cố vấn và giám khảo quốc tế để hoàn thiện giải pháp.

Giải Nhất thuộc đội 18 QaaaLab với dự báo bùng phát dịch sốt xuất huyết, hai giải Nhì thuộc đội 4 QMooDieng về dự báo năng lượng tái tạo và đội 26 Q-C-Connect về đổi mới sáng tạo và hạ tầng. Hai giải Ba thuộc đội 13 KTLJ_Quantum-về ứng dụng thuật toán QCNN quang tử để phát hiện khuyết tật trên wafer map và đội 25 QCFinOpt về phân tích tài chính và tối ưu. Ba giải Khuyến khích thuộc về các đội số 21 Qutestshrimp về tối ưu quy trình nuôi tôm, đội số 7 Quant2 về phát hiện rủi ro lan truyền khủng hoảng tài chính và đội số 14 QuanWatt về đổi mới sáng tạo và hạ tầng, môi trường và năng lượng chi phí thấp và năng lượng sạch.