Gỡ điểm nghẽn vốn, mở đường cho startup ở Gia Lai

Cần vốn mồi để khơi thông dòng tiền cho startup

Ngày hội Đổi mới sáng tạo tỉnh Gia Lai 2026, tập trung giới thiệu các cơ chế, chính sách và chương trình hỗ trợ doanh nghiệp về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm, mô hình và nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp.

Chương trình cũng là dịp để doanh nghiệp phản ánh khó khăn, nhu cầu và đề xuất các giải pháp hỗ trợ phù hợp thực tiễn thông qua tọa đàm chính sách và nguồn lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Tại phiên tọa đàm về chính sách và nguồn lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp Gia Lai trong khuôn khổ Ngày hội, bà Nguyễn Thị Bích Nguyệt-nguyên Phó hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế TP.HCM nêu quan điểm, vốn với doanh nghiệp là máu, nuôi toàn bộ cơ thể. Vốn mạnh thì cơ thể khỏe, còn thiếu vốn thì ý tưởng hay đến đâu cũng khó phát triển được.

Vốn là máu nuôi cơ thể, theo cách lý giải của các chuyên gia. Tuy nhiên, khi các doanh nghiệp khởi nghiệp mới hình thành, khó tiếp cận được tín dụng ngân hàng thì vốn ở đâu chính là bài toán.

Lúc này, vai trò của cơ quan nhà nước với sự tham gia tạo lập các quỹ đầu tư mạo hiểm cho doanh nghiệp khởi nghiệp rất cần thiết.

"Nhà nước không phải là thay thị trường rót vốn, mà nhà nước thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm như việc tạo vốn mồi. Khi có sự hiện diện của chính quyền địa phương, cơ quan quản lý nhà nước ở quỹ này, thì các nhà đầu tư an tâm, có tự tin để rót vốn cho các doanh nghiệp khởi nghiệp", bà Nguyệt cho hay.

Bà Nguyệt gợi ý, về việc hình thành vốn mồi trong quỹ đầu tư mạo hiểm bằng ví dụ cụ thể. Ví dụ, địa phương xác định xây dựng quỹ đầu tư mạo hiểm với số tiền 100 tỷ đồng, khi đó địa phương khởi đầu quỹ bằng 10 tỷ đồng, huy động sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp 10 tỷ đồng để mở rộng quỹ từ từ.

"Không nhất thiết phải lớn ngay từ đầu, song khi có vốn mồi của nhà nước rồi có huy động từ cộng đồng doanh nghiệp để phát triển. Trên cơ sở đó đánh giá từng giai đoạn để quyết định việc xem xét mở rộng hay không", bà Nguyệt nêu.

Theo TS. Khổng Quốc Minh-đại diện Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ KH&CN), khởi nghiệp không thể trông vào vốn vay ngân hàng, vì doanh nghiệp ở giai đoạn đầu hình thành chưa có tài sản thế chấp, chưa có dòng tiền ổn định. Với họ, vốn từ đầu nhà đầu tư mới là then chốt. Tuy nhiên, các chuyên đã đưa ra một con số đáng suy ngẫm, 50% startup chưa gõ được cánh cửa từ các nhà đầu tư để tiếp cận vốn.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai Nguyễn Hữu Hà cho hay, địa phương rất trăn trở về vấn đề này. Theo ông Hà, hiện tỉnh Gia Lai đã có Nghị quyết số 10 của HĐND về phát triển khoa học và công nghệ, nhưng với doanh nghiệp khởi nghiệp, chừng ấy vẫn chưa đủ. "Chính sách cần đủ mạnh, đủ lớn và đủ rộng để tạo động lực thực sự cho doanh nghiệp. Vì thế, Sở đang lên kế hoạch xây dựng chính sách riêng cho doanh nghiệp khởi nghiệp và các tổ chức trung gian hỗ trợ hệ sinh thái", ông Hà chia sẻ.

Đổi mới sáng tạo phải tạo ra giá trị thực

Phát biểu khai mạc Ngày hội Đổi mới sáng tạo tỉnh Gia Lai 2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Lâm Hải Giang nhấn mạnh, đổi mới sáng tạo cần gắn với tiềm năng, lợi thế của tỉnh và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, người dân. Đưa tri thức, công nghệ và ý tưởng mới vào giải quyết những vấn đề cụ thể trong quản lý, sản xuất, kinh doanh và đời sống.

Ông Giang kỳ vọng, Ngày hội không chỉ tạo cơ hội gặp gỡ, giới thiệu ý tưởng mà còn mở ra những hợp tác cụ thể, có địa chỉ ứng dụng, nguồn lực thực hiện và khả năng phát triển.

“Muốn đổi mới sáng tạo thực sự đóng góp vào tăng trưởng, chúng ta phải đổi mới ngay trong cách tổ chức thực hiện. Không thể chỉ dừng lại ở phong trào, hội thảo, diễn đàn hoặc các bản ghi nhớ hợp tác; càng không thể lấy số lượng hoạt động tổ chức làm thước đo chủ yếu”, ông Giang nói.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai lưu ý, cần tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia, nhà đầu tư và các tổ chức trung gian; hình thành cơ chế kết nối thường xuyên, hỗ trợ tư vấn, ươm tạo, thử nghiệm, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Ông Giang đề nghị, doanh nghiệp phát huy vai trò trung tâm, chủ động xác định các bài toán trong sản xuất, quản trị, logistics, phát triển thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm; tăng cường đổi mới quy trình, công nghệ, ứng dụng dữ liệu và chuyển đổi số.

Các viện, trường, nhà khoa học, tổ chức hỗ trợ và nhà đầu tư cần gắn hoạt động nghiên cứu, tư vấn, đào tạo, hỗ trợ vốn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và địa phương.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai khẳng định, tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện môi trường, cơ chế và điều kiện thuận lợi trong phạm vi thẩm quyền. Tăng cường phối hợp, kịp thời xem xét các kiến nghị chính đáng của doanh nghiệp, nhà khoa học và nhà đầu tư.

Hiệu quả đổi mới sáng tạo cần được đánh giá bằng kết quả cụ thể, có thể kiểm chứng như công nghệ được chuyển giao, sản phẩm được phát triển, mô hình được ứng dụng, năng suất và chất lượng được cải thiện, giá trị kinh tế - xã hội được tạo ra.

Từ yêu cầu thực tiễn này, bài toán đặt ra với Gia Lai không chỉ là khơi thông nguồn vốn cho startup mà còn xây dựng cơ chế kết nối giữa chính sách, nhà đầu tư và nhu cầu của doanh nghiệp, để các ý tưởng sáng tạo có điều kiện phát triển thành sản phẩm, dịch vụ và giá trị kinh tế thực tế.