Hà Nội sản xuất nông nghiệp tập trung để kiểm soát an toàn thực phẩm

Thực tiễn quản lý cho thấy khó khăn lớn của việc kiểm soát an toàn thực phẩm (ATTP) trong nông nghiệp tại Hà Nội là số lượng cơ sở nhỏ lẻ rất lớn, sản xuất phân tán, điều kiện hạ tầng và mức độ áp dụng hệ thống quản lý chất lượng chưa đồng đều. Cụ thể, cấp thành phố quản lý 1.231 doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh nông lâm thủy sản, gồm: 831 doanh nghiệp được chứng nhận đủ điều kiện ATTP; 150 doanh nghiệp được cấp chứng nhận HACCP, ISO 22000; 250 doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm nông lâm thủy sản bao gói sẵn. Cấp xã, phường quản lý 13.161 cơ sở sản xuất, kinh doanh sản phẩm nông lâm thủy sản, gồm: 1.199 cơ sở chế biến được chứng nhận đủ điều kiện ATTP, 11.962 cơ sở sơ chế, kinh doanh nông lâm thủy sản và 39.361 cơ sở sản xuất nhỏ lẻ ban đầu.

Việc sản xuất nhỏ lẻ, qua nhiều khâu trung gian khiến truy xuất và kiểm soát ATTP khó khăn, vì vậy, định hướng của Hà Nội là không chỉ kiểm soát ATTP ở sản phẩm cuối cùng, mà phải tạo ra điều kiện để sản xuất an toàn ngay từ vùng nguyên liệu. Thành phố đã ban hành Quyết định số 3685 ngày 23/7/2026 ban hành Danh mục 297 vùng quy hoạch trồng lúa có năng suất, chất lượng cao và vùng sản xuất nông nghiệp (trồng trọt, thủy sản) tập trung trên địa bàn giai đoạn năm 2026-2030 gồm 297 vùng quy hoạch trồng lúa có năng suất, chất lượng cao và vùng sản xuất nông nghiệp (trồng trọt, thủy sản) tập trung.

Theo bà Mai Minh Hương, thành phố đang hình thành khung chính sách đồng bộ để phát triển vùng sản xuất nông nghiệp tập trung thành vùng sản xuất hàng hóa, từ đó thuận lợi trong việc kiểm soát ATTP ngay từ nguyên liệu đầu vào. Hiện Hà Nội có 146 mã số vùng trồng với diện tích 1.191 ha trong đó 142 mã số vùng trồng phục vụ tiêu thụ nội địa với diện tích 1.154 ha và 4 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu với diện tích 37 ha. Duy trì thường xuyên khoảng 1.700 ha VietGAP trồng trọt, 62 mô hình áp dụng hệ thống đảm bảo có sự tham gia (PGS) với diện tích trên 2.000 ha. Phát triển các vùng sản xuất trồng trọt hữu cơ, trong đó đã được chứng nhận hữu cơ 334,7 ha, đang thực hiện chuyển đổi, sản xuất theo hướng hữu cơ 331 ha. Chứng nhận được 32 cơ sở chăn nuôi gia súc an toàn dịch bệnh. Tổ chức nuôi trồng thủy sản đã và đang áp dụng quy trình VietGAP tại 34 cơ sở. Duy trì, phát triển 182 chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ nông sản an toàn.

Có thể kể ra một số cơ chế, chính sách đã được Thành phố ban hành để phát triển vùng sản xuất nông nghiệp tập trung nhằm tạo ra sản phẩm an toàn, chất lượng như: Nghị quyết số 53 ngày 26/11/2025 quy định 19 chính sách hỗ trợ nhằm phát triển sản xuất nông nghiệp, trong đó có các chính sách hỗ trợ liên quan đến an toàn thực phẩm như: Hỗ trợ cấp mã số vùng trồng: Hỗ trợ 100% chi phí tư vấn cho cấp mã số vùng trồng lần đầu không quá 15 triệu đồng/mã số; Hỗ trợ 100% chi phí phân tích điều kiện sản xuất (đất trồng và nước tưới) cho cấp mã số vùng trồng lần đầu đối với các cơ sở chưa được cấp giấy đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc các giấy chứng nhận tương đương tối đa không quá 7.500.000 đồng/mã số. Hỗ trợ truy xuất nguồn gốc, chứng nhận sản phẩm nông nghiệp: Hỗ trợ một lần 100% chi phí thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc và thiết kế mới hoặc nâng cấp mẫu bao bì, in tem nhãn điện tử chứa thông tin truy xuất nguồn gốc, mức hỗ trợ không quá 20 triệu đồng/tổ chức, cá nhân. Hỗ trợ một lần 100% nhưng không quá 65 triệu đồng/tổ chức, cá nhân chi phí tư vấn, đánh giá, chứng nhận hoạt động sản xuất nông nghiệp theo quy trình thực hành tốt như VietGAP, VietGAHP, GlobalGAP, GACP - WHO, hữu cơ; Hoạt động giết mổ, sơ chế, chế biến, bảo quản sản phẩm nông lâm thủy sản theo hệ thống kiểm soát mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn - HACCP, hệ thống quản lý an toàn thực phẩm - ISO 22000.

Hỗ trợ cơ sở sơ chế, chế biến, bảo quản giống, bảo quản nông sản, trong đó hỗ trợ tín dụng được 1 lần 100% lãi suất vay trong thời hạn 3 năm. Hỗ trợ thiết bị, máy móc với mức tối đa 50% nhưng không quá 1 tỷ đồng/tổ chức, cá nhân. Hỗ trợ cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung, trong đó được 01 lần với mức hỗ trợ 100% lãi suất vay trong thời hạn 3 năm (36 tháng). Hỗ trợ chi phí giết mổ, chi phí xử lý nước thải, đối với giết mổ công nghiệp được hỗ trợ 25.000 đồng/con lợn; 80.000 đồng/con trâu, bò; 1.100 đồng/con gia cầm; đối với giết mổ bán công nghiệp được hỗ trợ 20.000 đồng/con lợn; 75.000 đồng/con trâu, bò; 1.000 đồng/con gia cầm.

Hỗ trợ chi phí xử lý nước thải tối đa 50% chi phí xử lý nước thải với mức 10.000 đồng/m3; mỗi tổ chức, cá nhân được hỗ trợ không quá 160.000.000 đồng/năm. Hỗ trợ phát triển sản xuất trồng trọt hữu cơ, 01 lần 25 triệu đồng/ha đối với sản xuất lúa đạt tiêu chuẩn hữu cơ; 01 lần 50 triệu đồng/ha đối với sản xuất loại cây trồng khác đạt tiêu chuẩn hữu cơ.

Nghị quyết số 38 ngày 29/9/2025 quy định điều kiện, trình tự, thủ tục cấp phép xây dựng, loại công trình và tỷ lệ diện tích đất nông nghiệp được sử dụng để xây dựng công trình trên đất nông nghiệp phục vụ trực tiếp cho sản xuất nông nghiệp, chế biến, bảo quản, trưng bày, giới thiệu sản phẩm, cảnh quan du lịch tại các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nghị quyết số 37 ngày 15/6/2026 quy định việc sử dụng, khai thác quỹ đất nông nghiệp tại bãi sông, bãi nỗi ở tuyến sông có đê để sản xuất nông nghiệp, sản xuất nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp kết hợp du lịch, giáo dục trải nghiệm trên địa bàn.

Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.