Hà Nội thí điểm mô hình 'xã, phường xã hội chủ nghĩa' xanh, tuần hoàn

Không gian thực hiện tại xã Thư Lâm và Phúc Thịnh, thời gian thực hiện từ năm 2026-2030 với mục tiêu phát triển môi trường sống xanh, kinh tế tuần hoàn, gồm các hợp phần: Hợp phần 1, dữ liệu nền, bản đồ số và giám sát môi trường; Hợp phần 2, chất thải, phân loại tại nguồn và kinh tế tuần hoàn; Hợp phần 3, nước sạch, nước thải, sông hồ, thủy lợi và chống ngập; Hợp phần 4, không gian xanh, hành lang sinh thái và mô hình “Làng trong phố - Phố trong làng”; Hợp phần 5, nông nghiệp đô thị, sinh kế, kinh tế tuần hoàn và chuỗi giá trị; Hợp phần 6, sự tham gia, giám sát, công khai dữ liệu và đánh giá của người dân.

Cụ thể, về quy hoạch, tổ chức không gian và dữ liệu ngành nông nghiệp và môi trường: Rà soát sự phù hợp với quy hoạch ngành, giữa quy hoạch và hiện trạng đất đai, vùng sản xuất, làng nghề, cụm công nghiệp, hành lang xanh, sông hồ, thủy lợi và các dự án phát triển... Đánh giá dữ liệu, làm sạch, cập nhật dữ liệu đảm bảo đúng - đủ - sạch - theo thời gian thực - thống nhất - dùng chung. Xây dựng bản đồ số tích hợp trên nền tảng chia sẻ dữ liệu dùng chung cấp tỉnh và cơ chế cập nhật dữ liệu. Ứng dụng giải pháp công nghệ: nhật ký số, truy xuất, cảnh báo dịch bệnh, đào tạo, chuyển giao, vận hành…

Bảo vệ môi trường: Kiểm kê nguồn thải, quan trắc nền, kiểm soát bụi, tiếng ồn, nước thải, mùi, giám sát dự án lớn, xây dựng quy trình phản ứng nhanh và hậu kiểm. Chất thải rắn và kinh tế tuần hoàn: Điều tra phát sinh, phân loại tại nguồn, thu gom riêng, xử lý điểm tồn lưu, phát triển mô hình hữu cơ, tái chế, thu hồi mùn cưa, gỗ thừa, bao bì thuốc bảo vệ thực vật, chất thải rắn xây dựng…Thực hiện các nhiệm vụ về toàn dân tham gia vệ sinh môi trường giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom, xử lý rác thải vì một Việt Nam sáng-xanh-sạch-đẹp.

Tài nguyên nước, nước sạch, an ninh nguồn nước, nước thải: Rà soát mặt nước, cảnh quan sông, hồ, ao; Kiểm kê nguồn nước; theo dõi chất lượng nước; bảo vệ hành lang, vùng bảo hộ; rà soát nguồn cấp nước, an ninh nguồn nước. Thủy lợi, thoát nước và phòng chống thiên tai: Rà soát kênh mương, trạm bơm, cống, vùng trũng, điểm nghẽn; bản đồ ngập; phương án vận hành; bảo vệ hành lang công trình; cảnh báo sớm; tiếp nhận thông tin, dự báo, cảnh báo tổ hợp, đa thiên tai, dự báo dựa trên tác động, cảnh báo sớm lũ lụt, bão, ngập, diễn biến thiên tai và thời tiết cực đoan… và chia sẻ thông tin; quản lý, điều tiết các công trình khai thác thủy lợi, đề điều và phòng chống thiên tai; thường trực công tác phòng, chống thiên tai. Từng bước triển khai bản sao số cho các vùng/khu vực/công trình thủy lợi…rủi ro cao.

Trồng trọt, bảo vệ thực vật và nông nghiệp đô thị: Rà soát, lập danh mục và đánh giá hiện trạng các vùng sản xuất; xác định các vùng cần bảo tồn, duy trì, chuyển đổi hoặc phát triển; xây dựng phương án phát triển vùng sản xuất gắn với quy hoạch, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và nhật ký sản xuất điện tử; hướng dẫn áp dụng quy trình sản xuất an toàn, quản lý dịch hại tổng hợp, sử dụng vật tư nông nghiệp an toàn và tổ chức thu gom, xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng.

Chăn nuôi, thú y và thủy sản: Rà soát, thống kê, đánh giá hiện trạng các cơ sở chăn nuôi, giết mổ, nuôi trồng thủy sản; xác định các khu vực chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản tập trung và các khu vực có nguy cơ phát sinh dịch bệnh; xây dựng phương án quản lý, giám sát dịch bệnh, an toàn sinh học, bảo vệ môi trường và xử lý chất thải (tuần hoàn); hướng dẫn thực hiện kiểm dịch, kiểm soát giết mổ, kiểm soát sử dụng thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi, truy xuất nguồn gốc sản phẩm chăn nuôi, thủy sản. An toàn thực phẩm, chế biến, thị trường, sản phẩm OCOP, kiểm soát chuỗi: Rà soát, thống kê và phân loại các cơ sở sản xuất, kinh doanh theo mức độ rủi ro; xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý cơ sở và kế hoạch kiểm tra, giám sát theo từng nhóm rủi ro; kiểm soát an toàn thực phẩm trong toàn bộ chuỗi từ sản xuất, sơ chế, chế biến, bảo quản đến tiêu thụ; hướng dẫn xây dựng, phát triển chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ nông sản an toàn, truy xuất nguồn gốc, phát triển sản phẩm OCOP, ứng dụng thương mại điện tử và xúc tiến thương mại.

Rà soát, bổ sung cây xanh, bảo vệ, phục hồi phát triển vườn cộng đồng, tuyến xanh, cây bản địa; tham gia Đề án Làng trong phố, Phố trong Làng…Ứng phó với biến đổi khí hậu, kiểm kê khí nhà kính, dự báo kịch bản và lên kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính...

Các chỉ tiêu và nội dung cần xác lập số liệu nền: Chất lượng không khí, nước mặt, nước sinh hoạt theo điểm, thời gian và thông số. Tỷ lệ phân loại, thu gom riêng và xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Khối lượng và tỷ lệ thu gom, chuyển giao chất thải nguy hại; danh mục chủ nguồn thải. Lưu lượng nước thải phát sinh, thu gom, xử lý theo khu dân cư, làng nghề, cụm công nghiệp. Điểm ngập, điểm nóng ô nhiễm; diện tích mặt nước, không gian xanh và hành lang sinh thái. Vùng sản xuất, cơ sở ATTP, sản phẩm OCOP còn hiệu lực, HTX và hộ bị ảnh hưởng bởi thu hồi đất. Mức hài lòng và mức tham gia của người dân.

Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội