Hạt điều Việt Nam chiếm ưu thế tại nhiều thị trường lớn

Thị phần áp đảo tại nhiều thị trường lớn

Dù đang chịu sự cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ hơn từ các nước chế biến hàng đầu khác, Việt Nam vẫn đang duy trì vị thế nổi bật trong thương mại nhân điều toàn cầu.

Theo bà Vũ Thị Thu Hương, Ủy viên BCH Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS), Trung Quốc là một trong những thị trường mà nhân điều Việt Nam đang chiếm ưu thế rõ rệt nhất. Năm 2025, Trung Quốc nhập khẩu 169.253 tấn nhân điều, trong đó Việt Nam cung cấp 156.645 tấn, trị giá gần 999 triệu USD, chiếm 92,55% tổng lượng nhập khẩu.

Trong 8 tháng đầu năm 2026, nguồn cung từ Việt Nam đạt 109.842 tấn, trị giá hơn 793 triệu USD, chiếm 93,94% lượng nhân điều nhập khẩu của Trung Quốc. Bờ Biển Ngà đứng sau với thị phần 3,62%, tiếp đến là Myanmar với 1,32%.

Tại Mỹ, số liệu của Trung tâm Thương mại quốc tế (ITC), cho thấy Việt Nam tiếp tục khẳng định vị trí nhà cung cấp lớn nhất. Trong 8 tháng đầu năm 2026, Mỹ nhập khẩu 100.738 tấn hạt điều, trị giá trên 699 triệu USD, tăng 21,1% về lượng và 22,3% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, Mỹ nhập khẩu từ Việt Nam 90.727 tấn, trị giá 633 triệu USD, tăng 24,6% về lượng và 26,3% về trị giá. Thị phần của Việt Nam tăng từ 87,5% trong 8 tháng đầu năm 2025 lên 90% trong cùng kỳ năm 2026. Ngược lại, thị phần Bờ Biển Ngà giảm từ 6,6% xuống 6%; Brazil giảm từ 2,8% xuống 1,2%.

Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết giá nhập khẩu bình quân hạt điều của Mỹ từ Việt Nam đạt 6.977 USD/tấn, tăng 1,4% so với cùng kỳ, cao hơn mức giá nhập khẩu từ Bờ Biển Ngà, Brazil và Ghana. Theo đánh giá của Cục, việc duy trì thị phần lớn cùng mức giá cao hơn nhiều đối thủ cho thấy hạt điều Việt Nam đang từng bước dịch chuyển sang phân khúc chất lượng cao.

Australia là thị trường có mức độ tập trung vào nguồn cung Việt Nam cao nhất trong các thị trường. Năm 2025, Việt Nam chiếm 96,95% lượng nhân điều nhập khẩu của Australia. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tỷ trọng này đạt 98,24%, với 6.872 tấn, trị giá gần 46,9 triệu USD.

Tại Nhật Bản, thị phần nhân điều Việt Nam đạt 70,36% trong 7 tháng đầu năm 2026, so với mức 61,69% của cả năm 2025. Tỷ trọng của Ấn Độ trong hai kỳ tương ứng là 29,6% và 37,85%.

Ở phạm vi khu vực, năm 2025, Việt Nam chiếm 68,75% lượng nhân điều nhập khẩu của nhóm thị trường châu Âu và Nga, trị giá hơn 1 tỷ USD. Tại Trung Đông, tỷ trọng của Việt Nam đạt 86%, với kim ngạch 926 triệu USD.

Giữ khoảng cách lớn với các nước chế biến hàng đầu

Việt Nam đang giữ khoảng cách lớn về xuất khẩu so với Bờ Biển Ngà, Ấn Độ và Brazil trong nhóm 4 quốc gia chế biến điều chủ lực.

Năm 2025, tổng xuất khẩu nhân điều của 4 quốc gia này đạt 907.760 tấn.Trong đó, Việt Nam đóng góp 797.739 tấn, chiếm 87,88%. Bờ Biển Ngà chiếm 6,15%; Ấn Độ chiếm 4,18%; Brazil chiếm 1,79%.

Trong 8 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 524.916 tấn, chiếm 81,91% tổng lượng xuất khẩu của 4 nước. Tuy nhiên, Bờ Biển Ngà đang tăng nhanh, đạt 89.293 tấn, vượt tổng xuất khẩu cả năm 2025 và nâng tỷ trọng trong 4 nước lên 13,93%.

Bên cạnh sự cạnh tranh về nguồn cung, cơ cấu sản phẩm cũng đang thay đổi. Theo Cục Xuất nhập khẩu, trong 9 tháng đầu năm 2026, lượng hạt điều xuất khẩu của Việt Nam giảm 2,2%, nhưng trị giá tăng 1,9% so với cùng kỳ. Diễn biến này cho thấy giá xuất khẩu bình quân được cải thiện, cơ cấu sản phẩm dịch chuyển sang các loại có giá trị cao hơn.

Cục Xuất nhập khẩu cho biết W320 vẫn là chủng loại xuất khẩu lớn nhất, chiếm 32,3% khối lượng, nhưng lượng xuất khẩu giảm 17,3%. Trong khi đó, W240 tăng 16,5% về lượng và 17% về trị giá; W210 tăng tương ứng 22,5% và 25,4%, cho thấy nhu cầu dịch chuyển sang nhân điều cỡ lớn hơn.

Theo đánh giá của bà Vũ Thị Thu Hương, chi phí chế biến, tay nghề lao động, khả năng khai thác phụ phẩm và thực hiện hợp đồng là những lợi thế giúp Việt Nam duy trì sức cạnh tranh. Giao hàng đúng hạn, phân loại chất lượng tốt tiếp tục là nền tảng giữ khách hàng.

Triển vọng tại thị trường Mỹ cũng có thêm điểm tựa. Cục Xuất nhập khẩu dự báo nhu cầu tiêu thụ điều sẽ tiếp tục tăng vào cuối năm 2026 nhờ mùa lễ hội và xu hướng sử dụng thực phẩm lành mạnh. Để tận dụng cơ hội, doanh nghiệp cần giữ chất lượng đồng đều, đáp ứng tiêu chuẩn và điều chỉnh sản phẩm phù hợp nhu cầu từng thị trường.