Hòa An tận dụng 257 ha ruộng lúa nuôi cá mùa lũ

Tận dụng mùa nước nổi, nâng cao thu nhập

Bà Huỳnh Thị Mỹ Châu, ngụ ấp Hòa Quới A, xã Hòa An, đã gắn bó với mô hình nuôi cá trên đồng ruộng hơn 10 năm. Tận dụng diện tích ruộng sau thu hoạch, bà thả nuôi các loại cá như cá mè hoa, cá sặc rằn, cá rô, đồng thời kết hợp chăn nuôi vịt để tăng hiệu quả sử dụng đất. Theo bà Châu, ưu điểm của mô hình là cá có thể tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên trên đồng, giúp giảm chi phí thức ăn và công chăm sóc.

Theo kinh nghiệm của bà, thời gian nuôi cá thường khoảng 3-4 tháng. Tuy nhiên, người nuôi phải thường xuyên kiểm tra lưới chắn, bờ bao, nhất là khi nước lũ dâng cao hoặc mưa lớn, nhằm hạn chế cá thoát ra ngoài. Với bà Châu, nuôi cá trên ruộng là cách tận dụng thời gian giữa hai vụ lúa, tạo thêm nguồn thu cho gia đình.

Cũng tại ấp Hòa Quới A, ông Mai Văn Thuấn chọn nuôi cá sau khi từng gặp khó khăn với vụ lúa thu đông. Ông cho biết trước đây gia đình tiếp tục xuống giống vụ này nhưng bị thiệt hại do nước ngập sâu, cá rô phá lúa, đến khi thu hoạch không kịp nên phải bán lúa cho vịt ăn. Từ đó, ông chuyển hướng, tìm mô hình phù hợp hơn với điều kiện ruộng đồng.

Đây là năm đầu tiên ông Thuấn nuôi cá trên diện tích hơn 10 công đất ngập nước sau khi thu hoạch lúa hè thu. Ông thả khoảng 21 kg cá giống, gồm 20 kg cá mè và 1 kg cá chép; chi phí mua cá giống và lưới khoảng 6 triệu đồng. Sau gần 2 tháng thả nuôi, cá đang tăng trưởng và dự kiến khoảng 2 tháng nữa sẽ thu hoạch.

Ông Thuấn cho biết giá cá giống năm nay khoảng 95.000-105.000 đồng/kg, cao hơn năm trước khoảng 10.000 đồng/kg. Dù chi phí đầu vào tăng, ông vẫn quyết định thử sức vì thấy những hộ xung quanh nuôi có hiệu quả, đồng thời muốn tận dụng diện tích đất sẵn có trong thời gian nông nhàn.

Trong khi đó, cũng tại ấp này ông Nguyễn Văn Đạt đã có khoảng 3 năm nuôi cá trên ruộng với diện tích từ 6-7 công, thả gần 30 kg cá giống, chủ yếu là cá mè và cá chép. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế còn phụ thuộc lớn vào giá bán. Ông Đạt cho biết giá cá hiện dao động khoảng 8.000-10.000 đồng/kg, khiến lợi nhuận không cao. Những năm trước, gia đình có thêm nguồn thu từ việc bán cá, nhưng mức thu nhập chưa ổn định. Vì vậy, đối với gia đình ông, mô hình này trước hết giúp tận dụng ruộng đất sẵn có, tạo thêm sinh kế thay vì để diện tích ngập nước không được khai thác.

Từ thực tế của các hộ dân có thể thấy, nuôi cá trên đồng ruộng có ưu thế về tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên và giảm chi phí chăm sóc, nhưng không phải lúc nào cũng mang lại lợi nhuận cao. Chi phí cá giống, giá bán đầu ra và điều kiện môi trường đều ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vụ nuôi. Đây là những yếu tố người dân cần cân nhắc khi lựa chọn loại cá, quy mô thả nuôi và thời điểm thu hoạch.

Thích ứng điều kiện tự nhiên, hướng đến sản xuất bền vững

Theo ông Mai Văn Thuấn, khu vực gia đình sinh sống có nguồn nước ngọt quanh năm, không bị ảnh hưởng bởi hạn mặn. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển mô hình nuôi cá. Tuy nhiên, mực nước vẫn cần được theo dõi thường xuyên, nhất là khi nước bắt đầu dâng trong mùa lũ; người nuôi phải kiểm tra lưới và bờ bao để hạn chế cá thất thoát.

Theo anh Nguyễn Hoài Thanh, Phó Bí thư Chi bộ ấp Hòa Quới A, người dân trong ấp đang quan tâm nhiều hơn đến mô hình khi thấy các hộ nuôi trước có kinh nghiệm và kết quả thực tế. Địa phương định hướng tập hợp các hộ nuôi, tiến tới hình thành tổ nhóm để chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau trong sản xuất và tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm. Việc tăng cường liên kết sẽ giúp người dân có thêm điều kiện trao đổi thông tin về kỹ thuật, giá cả và thị trường tiêu thụ.

Ông Lê Hoàng Kinh, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Hòa An cho biết, toàn xã hiện có 4020 ha sản xuất lúa, trong đó có khoảng 89 hộ nuôi cá trên ruộng lúa với tổng diện tích khoảng 257 ha. Mô hình góp phần khai thác lợi thế vùng trũng, cải thiện thu nhập và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch. Nguồn hữu cơ trên đồng cùng chất thải của cá có thể góp phần bổ sung dinh dưỡng cho đất, tạo điều kiện thuận lợi cho vụ lúa tiếp theo.

Thời gian tới, địa phương định hướng phát triển diện tích nuôi phù hợp với điều kiện từng khu vực, đồng thời quan tâm hệ thống kênh mương, bờ bao và công trình điều tiết nước nhằm hạn chế rủi ro khi mực nước biến động. Cùng với đó, việc tổ chức các hộ nuôi theo nhóm, tăng cường liên kết sản xuất và kết nối với đơn vị thu mua được xem là giải pháp cần thiết để nâng cao giá trị sản phẩm, giảm sự phụ thuộc vào giá cá tại thời điểm thu hoạch.