Humic có tác dụng gì đối với đất và bộ rễ?

Humic (axit humic, humat) là chất hữu cơ cao phân tử – thành phần chính của mùn trong đất. Tác dụng chính: giúp đất tơi xốp, giữ nước và giữ phân tốt hơn, giảm rửa trôi; tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng của rễ; kích thích ra rễ tơ, rễ khỏe; hỗ trợ vi sinh vật có ích phát triển; giúp cây chống chịu hạn, mặn, phục hồi sau ngộ độc phân, thuốc. Humic không phải nguồn dinh dưỡng chính (không thay thế NPK) mà là chất cải tạo đất và kích thích sinh trưởng, phát huy tốt khi dùng cùng phân bón.

Tác dụng đối với đất

• Cải thiện cấu trúc đất: giúp đất kết dính thành hạt, tơi xốp, thoáng khí, giảm chai cứng.
• Tăng khả năng giữ nước: đặc biệt hữu ích với đất cát, đất xám, đất bạc màu.
• Giữ phân, giảm rửa trôi: humic "giữ" các ion dinh dưỡng, giải phóng dần cho cây.
• Giảm độc tố: liên kết với một số kim loại nặng, giảm tác hại của phèn, mặn ở mức độ nhất định.
• Đệm pH: giúp đất ít biến động độ chua.

Tác dụng đối với bộ rễ và cây

• Kích thích ra rễ tơ, rễ phát triển mạnh, lan rộng.
• Tăng hấp thu dinh dưỡng: giúp cây hút lân, vi lượng hiệu quả hơn.
• Tăng sức chống chịu: hạn hán, nắng nóng, mặn, sau ngập úng.
• Phục hồi cây sau khi bị xót rễ, ngộ độc phân, thuốc.
• Hỗ trợ nảy mầm hạt và cây con phát triển.

Tác dụng đối với vi sinh vật đất

• Là nguồn năng lượng, môi trường sống cho vi sinh vật có lợi.
• Kết hợp với Trichoderma, vi sinh phân giải lân giúp tăng hiệu quả.

Khi nào nên dùng humic?

• Đất nghèo hữu cơ, đất cát, đất bạc màu, đất chai cứng.
• Trồng mới, cây con: kích rễ, giúp cây bén nhanh.
• Sau thu hoạch, đầu mùa mưa: phục hồi bộ rễ.
• Cây bị nghẹt rễ, ngập úng, ngộ độc phân: hỗ trợ ra rễ mới (sau khi đã xử lý nguyên nhân).
• Mùa khô: giúp giữ ẩm, tăng sức chịu hạn.

Cách sử dụng

• Bón gốc: trộn với phân bón (NPK, phân hữu cơ) hoặc rải quanh tán rồi tưới.
• Tưới gốc: pha humic dạng hòa tan theo hướng dẫn, tưới vùng rễ.
• Tưới nhỏ giọt: humic hòa tan tốt dùng được qua hệ thống (kiểm tra độ tan để tránh tắc béc).
• Phun lá: một số sản phẩm dùng phun lá liều thấp.
• Liều dùng theo hướng dẫn của từng sản phẩm.

Lưu ý

• Humic không thay thế được phân bón và phân hữu cơ; nên dùng kết hợp.
• Chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, ghi hàm lượng humic cụ thể.
• Không trộn humic với phân, dung dịch có tính axit mạnh hoặc chứa canxi đậm đặc khi pha tưới (dễ kết tủa).
• Đất đã giàu hữu cơ thì hiệu quả humic ít rõ rệt hơn.

Câu hỏi thường gặp

Humic và phân hữu cơ khác nhau thế nào? Phân hữu cơ là nguồn hữu cơ thô, cần phân hủy dần mới tạo mùn; humic là thành phần mùn đã được chiết xuất, tác dụng nhanh hơn với liều nhỏ hơn. Dùng kết hợp hai loại cho hiệu quả tốt nhất.

Bón humic có làm cây xanh ngay không? Humic giúp rễ khỏe, cây hút dinh dưỡng tốt hơn nên cây xanh dần; không có tác dụng tức thì như phân đạm.

Có nên bón humic mỗi lần bón phân không? Không bắt buộc. Có thể dùng vào các thời điểm quan trọng (trồng mới, đầu mùa mưa, sau thu hoạch, khi rễ yếu) hoặc theo hướng dẫn sản phẩm.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương.