Kết nối vùng trồng, mở rộng thị trường xuất khẩu sầu riêng Cần Thơ
Kết nối vùng trồng, mở rộng thị trường xuất khẩu sầu riêng Cần Thơ
Xây dựng vùng nguyên liệu lớn, hướng đến xuất khẩu bền vững
Cần Thơ đang từng bước khẳng định là một trong những vùng sản xuất sầu riêng trọng điểm của ĐBSCL sau khi sáp nhập địa bàn hành chính. Những năm gần đây, diện tích sầu riêng liên tục mở rộng, nhiều vùng chuyên canh được hình thành, tạo nền tảng cho phát triển ngành hàng theo hướng chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.
Trong đó, xã Trường Thành, xã Tân Thới và xã Phong Điền được xem là những vùng sản xuất sầu riêng tập trung với diện tích lớn, điều kiện thổ nhưỡng phù hợp và nhiều nông dân có kinh nghiệm canh tác lâu năm.
Riêng tại xã Trường Thành hiện có khoảng 2.300ha sầu riêng, trong đó hơn 1.600ha đang cho trái. Địa phương cũng đã xây dựng gần 400ha được cấp mã số vùng trồng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc truy xuất nguồn gốc và tham gia chuỗi xuất khẩu.
Không chỉ phát triển diện tích, địa phương còn tập trung vận động nông dân tham gia các tổ hợp tác, HTX, áp dụng quy trình sản xuất an toàn, ghi chép nhật ký canh tác và đăng ký mã số vùng trồng theo yêu cầu của thị trường.
Ông Phan Thiện Khanh, thành viên Tổ hợp tác 30/4, xã Trường Thành, hiện sở hữu 4ha sầu riêng, cho rằng dù giá sầu riêng thời gian gần đây có biến động nhưng đây vẫn là cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, nông dân không thể tiếp tục sản xuất riêng lẻ mà cần thay đổi tư duy, chú trọng chất lượng thay vì chạy theo sản lượng.
Theo ông Khanh, việc liên kết với doanh nghiệp và tổ chức sản xuất theo vùng nguyên liệu là giải pháp quan trọng để bảo đảm đầu ra ổn định. Khi nông dân tuân thủ các tiêu chuẩn sản xuất an toàn, có sự đồng hành của doanh nghiệp thu mua thì giá trị trái sầu riêng sẽ được nâng lên, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận các thị trường xuất khẩu.
“Người dân trồng sầu riêng rất kỳ vọng vào các chương trình liên kết với doanh nghiệp bởi đây là hướng đi giúp sản xuất ổn định và lâu dài hơn so với việc tự tìm đầu ra như trước đây”, ông Khanh chia sẻ.
Doanh nghiệp đồng hành, tạo động lực nâng tầm thương hiệu
Một trong những điểm nhấn nổi bật của ngành hàng sầu riêng Cần Thơ hiện nay là sự tham gia sâu của doanh nghiệp trong xây dựng vùng nguyên liệu và bao tiêu sản phẩm.
Chị Võ Nguyễn Phúc Hạnh, Trưởng bộ phận vùng trồng, Công ty Cổ phần Tập đoàn Xuất nhập khẩu Trái cây Chánh Thu, cho biết doanh nghiệp đã liên kết phát triển vùng nguyên liệu tại Cần Thơ từ nhiều năm qua. Riêng tại xã Trường Thành, công ty bắt đầu xây dựng vùng liên kết từ năm 2019, từng bước hình thành các mã số vùng trồng, điểm tập kết và mạng lưới thu mua.
Theo chị Hạnh, việc ký kết hợp tác với địa phương lần này là cơ sở để doanh nghiệp tiếp tục mở rộng vùng nguyên liệu phục vụ các thị trường xuất khẩu ngày càng khắt khe. Trong vụ sầu riêng năm 2026, Công ty Chánh Thu đã thu mua hơn 1.500 tấn sầu riêng tại xã Trường Thành.
Đáng chú ý, doanh nghiệp đã đặt hàng phát triển thêm khoảng 500ha vùng nguyên liệu tại địa phương, tương đương sản lượng khoảng 10.000 tấn cho các vụ tiếp theo. Sản phẩm sẽ phục vụ cả thị trường nội địa lẫn xuất khẩu.
Theo thống kê của doanh nghiệp, sản lượng sầu riêng toàn thành phố Cần Thơ trong năm 2026 ước đạt khoảng 44.000 tấn. Đây là nguồn nguyên liệu quan trọng phục vụ nhu cầu chế biến, tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.
Để đáp ứng yêu cầu thị trường, Công ty Chánh Thu đặc biệt chú trọng xây dựng mã số vùng trồng. Doanh nghiệp phối hợp với chính quyền địa phương, ngành chuyên môn và các hợp tác xã hỗ trợ nông dân hoàn thiện hồ sơ, áp dụng quy trình kỹ thuật và kiểm soát chất lượng sản phẩm trước thu hoạch.
Những vùng nguyên liệu chưa đạt yêu cầu sẽ được hướng dẫn khắc phục, trong khi các vùng đạt chuẩn tiếp tục được mở rộng diện tích nhằm nâng cao năng lực cung ứng cho xuất khẩu.
Bà Trần Thị Thiên Thư, Bí thư Đảng ủy xã Trường Thành, TP Cần Thơ cho biết trong bối cảnh hội nhập, người sản xuất phải chấp nhận quy luật của thị trường. Tuy nhiên, để giúp nông dân có đầu ra ổn định, địa phương xác định liên kết sản xuất với doanh nghiệp là giải pháp then chốt.
Theo bà Thư, cùng với việc đăng ký mã số vùng trồng, nông dân cần tham gia các tổ chức liên kết, ký kết hợp đồng với doanh nghiệp trên cơ sở pháp lý rõ ràng để nâng cao trách nhiệm trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.
Địa phương cũng đang lựa chọn các hợp tác xã, nông dân tiêu biểu để xây dựng mô hình điểm, từ đó nhân rộng phương thức sản xuất đạt chuẩn, tạo nền tảng hình thành vùng nguyên liệu chất lượng cao.
Bên cạnh xuất khẩu trái tươi, Trường Thành còn hướng đến khai thác giá trị gia tăng từ du lịch sinh thái gắn với vùng chuyên canh sầu riêng, góp phần đa dạng nguồn thu cho người dân.
“Muốn xuất khẩu bền vững thì nông dân phải liên kết sản xuất, tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng và ký kết hợp đồng chặt chẽ với doanh nghiệp. Đây là con đường để ngành hàng sầu riêng địa phương phát triển ổn định, nâng cao giá trị và thu nhập cho người dân”, bà Trần Thị Thiên Thư nhấn mạnh.