Khám phá ‘tỉ lệ vàng’ của cà phê giúp bảo vệ sức khỏe tâm thần lâu dài

Tách cà phê buá»i sáng của bạn không chá» giúp tá»nh táo, mà còn là má»t giải pháp ÄÆ¡n giản giúp nâng cao sức khá»e tâm thần. Má»t nghiên cứu má»i từ Äại há»c Phục Äán (Trung Quá»c) cho thấy viá»c uá»ng hai Äến ba tách cà phê má»i ngà y – mức tiêu thụ Äược coi là vừa phải – gắn liá»n vá»i nguy cÆ¡ mắc các rá»i loạn lo âu và trầm cảm thấp nhất. Nghiên cứu Äược công bá» trên tạp chà Journal of Affective Disorders, Äã phân tÃch thói quen uá»ng cà phê và há» sÆ¡ y tế từ cÆ¡ sá» dữ liá»u UK Biobank của 461.586 nam giá»i và phụ nữ. Những ngÆ°á»i nà y Äá»u có sức khá»e tâm thần tá»t á» thá»i Äiá»m bắt Äầu và Äược theo dõi trong thá»i gian trung bình là 13,4 nÄm. Äến cuá»i kỳ nghiên cứu, có hÆ¡n 18.000 ca mắc má»i rá»i loạn tâm trạng và 18.000 ca rá»i loạn cÄng thẳng Äược ghi nháºn. Phân tÃch táºp dữ liá»u khá»ng lá» nà y, các nhà khoa há»c phát hiá»n má»i liên há» tuân theo má»t ÄÆ°á»ng cong hình chữ J. Äiá»u nà y có nghÄ©a là lợi Ãch bảo vá» sức khá»e tâm thần Äạt mức tá»i Äa á» lượng tiêu thụ vừa phải (khoảng hai Äến ba tách 250 ml má»i ngà y) và giảm dần á» cả hai thái cá»±c. Những ngÆ°á»i uá»ng quá Ãt hoặc uá»ng từ nÄm tách trá» lên má»i ngà y Äá»u không Äạt Äược hiá»u quả tá»t nhÆ° nhóm duy trì sá»± cân bằng, tháºm chà mức tiêu thụ cao còn là m tÄng nguy cÆ¡ mắc rá»i loạn tâm trạng. Äáng chú ý, tác dụng bảo vá» của cà phê thá» hiá»n mạnh mẽ á» nam giá»i hÆ¡n là nữ giá»i. Từ lâu, má»i liên há» giữa cà phê và sức khá»e tâm thần Äã gây ra nhiá»u tranh luáºn trong giá»i khoa há»c. Cà phê thu hút sá»± chú ý vì caffeine – hợp chất hoạt tÃnh sinh há»c chÃnh của nó – giúp chúng ta tá»nh táo bằng cách ngÄn chặn adenosine, má»t hóa chất báo hiá»u sá»± má»t má»i trong não. á» lượng nhá», caffeine còn có thá» giúp cải thiá»n tâm trạng thông qua viá»c kÃch thÃch dopamine, chất truyá»n tin hóa há»c liên quan Äến cảm giác vui vẻ, Äá»ng lá»±c và khả nÄng há»c táºp. Mức dopamine thấp thÆ°á»ng dẫn Äến má»t má»i, chán nản và thiếu Äá»ng lá»±c, do Äó viá»c gia tÄng chất nà y giúp con ngÆ°á»i cảm thấy tá»t hÆ¡n. Äiá»m ná»i báºt của nghiên cứu nà y là sá»± phân tÃch Äa chiá»u. Thay vì gá»p chung má»i loại cà phê nhÆ° nhiá»u nghiên cứu trÆ°á»c Äây, các nhà khoa há»c nháºn ra rằng các loại cà phê khác nhau (hòa tan, xay, loại bá» caffeine) có thá» tác Äá»ng Äến não bá» theo những cách khác nhau. Nhóm nghiên cứu cÅ©ng Äánh giá Äiá»m rủi ro Äa gen Äá» xem liá»u tá»c Äá» chuyá»n hóa caffeine của cÆ¡ thá» (nhanh hay cháºm) có ảnh hÆ°á»ng Äến kết quả hay không. Bất ngá» thay, những khác biá»t sinh há»c vá» quá trình trao Äá»i chất nà y không là m thay Äá»i Äáng ká» lợi Ãch bảo vá» của cà phê Äá»i vá»i sức khá»e tâm thần. Dù những phát hiá»n nà y có thá» giúp các bác sÄ© Äá»nh hÆ°á»ng tÆ° vấn vá» lá»i sá»ng và chế Äá» Än uá»ng cho bá»nh nhân, các chuyên gia vẫn nhấn mạnh cà phê không phải là giải pháp chung cho tất cả má»i ngÆ°á»i. Má»i cá nhân có mức Äá» nhạy cảm vá»i caffeine khác nhau và má»t sá» ngÆ°á»i có thá» gặp phải tình trạng bá»n chá»n, bứt rứt hoặc tim Äáºp nhanh ngay cả khi chá» tiêu thụ má»t lượng tÆ°Æ¡ng Äá»i thấp.