Lịch khuyến nông tháng 9/2026: việc cần làm ngay cho vườn cây

Lịch khuyến nông tháng 9 — Việc cần làm ngay

Ngày 23/9/2026 rơi vào đầu và giữa mùa mưa trên cả nước, đặc biệt tại ĐBSCL đang bước vào giai đoạn mưa dông rải rác, mực nước sông Cửu Long lên chậm nhưng có nguy cơ ngập cục bộ ở vùng trũng. Tại miền Bắc, mưa vẫn còn kéo dài, độ ẩm cao và nhiệt độ dao động 25–32°C. Đây là thời điểm then chốt để chăm sóc cây trồng sau giai đoạn gieo sạ, đồng thời tăng cường giám sát lũ sớm và chủ động phòng bệnh. Lịch thời vụ nông nghiệp tháng này đòi hỏi sự linh hoạt: ưu tiên thoát nước tốt, bón phân cân đối và theo dõi sát diễn biến sâu bệnh — nhất là những loại phát triển mạnh trong điều kiện ẩm ướt.

Cây lúa (ĐBSCL và miền Bắc)

Tại ĐBSCL, lúa hè thu đang ở giai đoạn đòng – trổ (tuổi 65–85 ngày), một số nơi đã chín sữa; lúa thu đông mới gieo sạ (10–25 ngày tuổi) tập trung ở An Giang, Đồng Tháp và Kiên Giang. Cần kiểm tra hệ thống đê bao, cống tiêu để đảm bảo thoát nước nhanh khi có mưa lớn. Với lúa đòng – trổ, bón thúc kali (5–7 kg/1.000 m²) trước trổ 5–7 ngày giúp chống đổ và tăng chắc xanh. Không phun thuốc trừ sâu khi trời mưa to hoặc độ ẩm >90%. Tại miền Bắc, lúa mùa đang ở giai đoạn làm đòng – trổ (tuổi 55–75 ngày); chú ý bơm tháo nước nhẹ trước trổ để tránh ngập úng cục bộ. Lịch canh tác lúa tháng này yêu cầu không để ruộng ngập quá 3 ngày liên tục — dễ gây thối rễ và bạc lá.

Cây cà phê và hồ tiêu (Tây Nguyên)

Mưa tháng 9 giúp cây hồi phục sau khô hạn, nhưng cũng tạo điều kiện cho nấm hồng (cà phê) và thối rễ (hồ tiêu) phát triển. Với cà phê kinh doanh, tiến hành tỉa cành thông thoáng, cắt bỏ cành sâu bệnh, gốc già yếu; bón phân hữu cơ vi sinh (1–1,5 kg/gốc) kết hợp với phân kali (100–150 g/gốc). Hồ tiêu đang ra hoa – đậu quả non: cần kiểm tra kỹ dây leo, xử lý ngay các vết nứt thân bằng vôi + thuốc gốc đồng; không bón đạm thừa — dễ gây rụng trái. Lưu ý: không tưới thêm nếu mưa đủ, chỉ giữ ẩm mặt đất, tránh đọng nước quanh gốc.

Cây ăn trái

Sầu riêng (giống Monthong, Ri6) ở Đồng Nai, Bình Thuận đang trong giai đoạn nuôi trái — cần bổ sung kali và canxi dạng phun qua lá (2 lần cách nhau 10 ngày) để giảm nứt trái. Xoài đang thu hoạch rộ (Xoài Cát Hoà Lộc, Xoài Đài Loan): thu hái đúng độ chín sinh lý, vệ sinh vườn sau thu hoạch, cắt bỏ cành vô hiệu. Nhãn (nhất là nhãn xuồng cơm vàng) ở Tiền Giang, Vĩnh Long đang ra đọt non — phun ngừa bệnh thối đầu quả và rệp sáp bằng chế phẩm sinh học (nấm Beauveria bassiana hoặc dầu khoáng 0,5%). Không sử dụng thuốc hóa học gần thời điểm thu hoạch.

Khuyến cáo phòng trừ sâu bệnh tháng này

Phòng bệnh mùa mưa là ưu tiên hàng đầu. Rầy nâu, rầy lưng trắng gây cháy rầy trên lúa — dùng bẫy đèn bắt trưởng thành, phun thuốc nhóm butenolide (dinotefuran) khi mật độ >3 con/bông. Bệnh đạo ôn cổ bông xuất hiện mạnh trên lúa đòng – trổ: phun sớm khi thấy vết bệnh trên cổ bông, dùng tricyclazole hoặc azoxystrobin. Trên cà phê, bệnh nấm hồng tấn công cành già — phun mancozeb 80WP liều 2g/lít nước. Trên hồ tiêu, thối rễ do Phytophthora — rắc vôi bột (1–2 kg/gốc) kết hợp với Trichoderma ủ phân chuồng. Tất cả các biện pháp đều phải tuân thủ thời gian cách ly và ưu tiên giải pháp sinh học để bảo vệ môi trường.

Biên tập Nông Dân Việt