Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 20/9/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt giá cao – Giải đáp chi tiết từ thực tế vườn Tiền Giang, Bến Tre

Gần đây, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang và Bến Tre đặt câu hỏi: “Làm sao để trái sầu riêng Monthong đạt loại 1 (≥3kg/trái, không nứt), bán được 52.000–55.000 đ/kg tại vườn, mà không bị trả về ở cửa khẩu Tân Thanh?” — đặc biệt khi Trung Quốc siết kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và mã vùng trồng từ 01/05/2026. Đây không chỉ là chuyện “trái to – giá cao”, mà là bài toán tổng hợp giữa kỹ thuật canh tác, quản lý chất lượng và tuân thủ quy trình xuất khẩu.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong đòi hỏi sự cân bằng nghiêm ngặt giữa dinh dưỡng, nước và sinh trưởng. Trái đạt ≥3kg cần cây khỏe, ra hoa đồng đều, nuôi trái ổn định trong 110–120 ngày, và không bị stress do thiếu nước, thừa phân đạm hay phun thuốc sai thời điểm. Việc đạt chuẩn xuất khẩu không nằm ở “bón nhiều”, mà ở “bón đúng giai đoạn, đúng liều, đúng nguồn”.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Chuẩn bị trước ra hoa (tháng 10–11 âm lịch)

• Cắt tỉa cành già, thông tán, loại bỏ cành sâu bệnh.
• Dừng bón đạm, tăng kali (K₂SO₄) và lân (super lân) để cây tích lũy carbohydrate.

Bước 2: Xử lý ra hoa (tháng 12–1 âm lịch)

• Chỉ xử lý khi cây đủ 4–5 năm tuổi, đường kính thân ≥25cm. Dùng chế phẩm chứa KNO₃ 2% + axit citric 0,1%, phun 2 lần cách nhau 7 ngày — không dùng ure hoặc thuốc kích thích mạnh gây nứt trái sau này.

Bước 3: Nuôi trái (tháng 2–4 dương lịch)

• Từ khi đậu trái đến thu hoạch (khoảng 115 ngày):
  • Tuần 1–4: Bón NPK 15-15-15 (200g/cây/lần), 2 lần/tháng.
  • Tuần 5–10: Chuyển sang NPK 10-20-20 + Canxi nitrat (100g/cây/lần), kết hợp tưới nhỏ giọt nếu nắng gắt — tránh tưới dội gây nứt.
  • Tuần 11 trở đi: Ngưng bón đạm, chỉ bổ sung kali humate + Bo (phun lá 2 lần cách nhau 10 ngày).

Bước 4: Thu hoạch và đóng gói

• Thu hái khi cuống trái chuyển vàng nhạt, gai nở đều, có mùi thơm nhẹ — không hái sớm hơn 110 ngày sau đậu.
• Cắt cuống dài 3–4cm, tránh dập; xếp nhẹ vào thùng xốp có lót giấy mềm; ghi rõ mã vùng trồng lên tem niêm phong.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

• ❌ Dùng phân DAP giả (như cảnh báo tại Gia Lai): khiến cây thiếu lân dễ rụng trái, lá vàng, trái nhỏ — kiểm tra bao bì thật qua app “Chống hàng giả Bộ Công Thương”.
• ❌ Phun thuốc BVTV trong 30 ngày cuối: vi phạm quy định Trung Quốc, gây tồn dư. Thay vào đó, dùng chế phẩm sinh học (nấm Beauveria, vi khuẩn Bacillus) phòng rệp sáp, bọ xít.
• ❌ Tưới quá nhiều vào tháng 4: độ ẩm đất >80% làm trái hút nước đột ngột → nứt vỏ. Duy trì độ ẩm 60–70% bằng cảm biến hoặc kiểm tra bằng tay (đất bó lại thành viên, tách nhẹ ra là vừa).

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình gắn mã vùng trồng đầy đủ, không dùng thuốc cấm, và luôn giữ nhật ký chăm sóc (ngày bón, ngày phun, ngày tưới). Thương lái Trung Quốc kiểm tra sổ tay trước khi bốc hàng — trái loại 1 của mình bán trọn 55.000 đ/kg, không bị trừ.”
Chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) bổ sung: “Xen canh với cà phê giúp điều tiết ánh sáng, giảm nhiệt độ vườn 3–5°C vào trưa hè — trái Monthong ít nứt hơn 22% so với trồng thuần.”

Kết luận và khuyến nghị

Để đạt giá 52.000–55.000 đ/kg cho sầu riêng Monthong, bà con cần chuyển tư duy từ “canh tác số lượng” sang “quản lý chất lượng theo chuỗi”. Áp dụng đúng kỹ thuật canh tác, tuân thủ mã vùng trồng, và ghi chép minh bạch là chìa khóa để vượt qua rào cản kiểm dịch và nâng cao thu nhập bền vững. Nhớ: trái ngon bắt đầu từ gốc — không phải từ chợ.

Biên tập Nông Dân Việt