Khuyến nông Việt Nam sẵn sàng đồng hành vì sự phát triển nông nghiệp của Angola

Chia sẻ với Angola kinh nghiệm tổ chức hệ thống khuyến nông

Ngày 16/6, đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Lâm nghiệp Angola do Bộ trưởng Isaac Francisco Maria dos Anjos làm trưởng đoàn đã thăm và làm việc tại Trung tâm Khuyến nông Quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam).

Chia sẻ về sứ mệnh của ngành khuyến nông đối với người nông dân Việt Nam, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia Lê Quốc Thanh cho biết, từ một quốc gia phải nhập khẩu lương thực, Việt Nam đã từng bước bảo đảm vững chắc an ninh lương thực và trở thành nước xuất khẩu nhiều mặt hàng nông sản quan trọng ra thế giới. Trong thành công đó, hệ thống khuyến nông đóng vai trò quan trọng trong việc đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất và đồng hành cùng người nông dân.

Lực lượng khuyến nông không chỉ hướng dẫn nông dân Việt Nam áp dụng quy trình kỹ thuật trong trồng trọt, chăn nuôi mà còn hỗ trợ tổ chức sản xuất theo yêu cầu của thị trường. Đối với những thị trường xuất khẩu có tiêu chuẩn khắt khe như châu Âu hay Hoa Kỳ, hệ thống khuyến nông đóng vai trò cầu nối, giúp người sản xuất tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng, đáp ứng yêu cầu của từng thị trường.

“Trong giai đoạn hiện nay, sứ mệnh của khuyến nông không chỉ dừng lại ở chuyển giao kỹ thuật mà còn tập trung thay đổi tư duy của người nông dân từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, giúp nâng cao giá trị gia tăng và hiệu quả sản xuất. Đồng thời, ngành khuyến nông đang đẩy mạnh đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào nông nghiệp, nông thôn, tăng cường đào tạo, phổ biến tri thức cho nông dân và hỗ trợ tổ chức lại sản xuất”, ông Lê Quốc Thanh cho hay.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Việt Nam đặc biệt coi trọng là phát triển các hợp tác xã nông nghiệp nhằm tập hợp các hộ sản xuất nhỏ lẻ, hình thành vùng hàng hóa quy mô lớn, tăng cường liên kết với doanh nghiệp và thị trường. Thông qua hoạt động khuyến nông, người nông dân được kết nối với các tiêu chuẩn chất lượng, nhu cầu thị trường và các chuỗi giá trị sản xuất bền vững.

“Trong bối cảnh hiện nay, các giải pháp công nghệ không còn là yếu tố khan hiếm nhưng để công nghệ thực sự đi vào sản xuất và được người dân áp dụng rộng rãi cần có lực lượng đồng hành trực tiếp tại cơ sở. Đây cũng là lý do Việt Nam đặc biệt chú trọng xây dựng hệ thống khuyến nông làm cầu nối giữa nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và sản xuất thực tiễn”, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia nhấn mạnh.

Từ kinh nghiệm thực tế tại nhiều quốc gia châu Phi, ông Thanh cho rằng không ít dự án đạt kết quả tốt trong giai đoạn triển khai nhưng thiếu tính lan tỏa và bền vững sau khi dự án kết thúc. Vì vậy, Việt Nam mong muốn chia sẻ với Angola không chỉ các giải pháp kỹ thuật, giống cây trồng hay quy trình sản xuất mà còn cả mô hình tổ chức hệ thống khuyến nông, nhằm bảo đảm các thành tựu đạt được có thể duy trì và nhân rộng trong thực tiễn.

Khẳng định cam kết của Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam trong hợp tác với Angola, ông Lê Quốc Thanh cho biết Việt Nam sẵn sàng cử chuyên gia, chia sẻ kinh nghiệm và lựa chọn những giải pháp phù hợp nhất để hỗ trợ phát triển nông nghiệp tại Angola.

Mở rộng hợp tác với Việt Nam phát triển các vùng sản xuất lúa gạo, đậu tương, mía, cọ dầu…

Bày tỏ cảm kích trước thiện chí hợp tác và sự sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm từ phía Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Lâm nghiệp Angola Issac Francisco Maria dos Anjos cho biết bảo đảm an ninh lương thực hiện là ưu tiên hàng đầu của Angola. Dù sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế, mỗi năm nước này vẫn phải chi khoảng 1,4 tỷ USD để nhập khẩu lương thực.

Để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, Angola xác định phát triển sản xuất lúa gạo, sắn, ngô, đậu tương và rau màu là những ưu tiên chiến lược trong thời gian tới. Tuy nhiên, ngành nông nghiệp nước này vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Hiện các hộ nông dân nhỏ lẻ chỉ canh tác khoảng 2 - 2,5 triệu ha đất nông nghiệp, quy mô sản xuất còn manh mún, trong khi khoảng 80 - 85% sản lượng nông nghiệp vẫn do các nông hộ nhỏ tạo ra. Hệ thống khuyến nông, nguồn nhân lực kỹ thuật, cơ sở bảo quản, chế biến, logistics và nguồn vật tư đầu vào còn hạn chế khiến năng suất và giá trị gia tăng của sản phẩm nông nghiệp chưa cao.

Theo Bộ trưởng Issac Francisco Maria dos Anjos, để giải quyết những thách thức trên, Angola đặc biệt cần một hệ thống khuyến nông đủ mạnh nhằm hỗ trợ nông dân tiếp cận khoa học kỹ thuật, nâng cao năng suất, kết nối thị trường và cải thiện thu nhập. Với sự hỗ trợ của FAO, nước này đã triển khai mô hình “trường học đồng ruộng”, giúp nông dân học tập và thực hành kỹ thuật ngay tại nơi sản xuất. Tuy nhiên, Angola vẫn cần thêm các chuyên gia, chương trình đào tạo và các giải pháp hỗ trợ mang tính hệ thống.

Từ thực tiễn đó, Bộ trưởng Angola đánh giá cao kinh nghiệm của Việt Nam trong phát triển mạng lưới khuyến nông và mong muốn tăng cường hợp tác với Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cũng như các cơ quan chuyên môn của Việt Nam. Angola sẵn sàng tiếp nhận chuyên gia Việt Nam sang hỗ trợ đào tạo cán bộ kỹ thuật, đồng thời thúc đẩy các chương trình trao đổi nhân lực và chuyển giao kinh nghiệm giữa hai nước.

Về định hướng hợp tác trong thời gian tới, Bộ trưởng Issac Francisco Maria dos Anjos đề nghị hai bên tập trung vào những lĩnh vực thiết thực như phát triển hệ thống khuyến nông, chuyển giao kỹ thuật canh tác, tổ chức sản xuất và huy động nguồn lực cho các dự án nông nghiệp quy mô lớn. Ông cũng bày tỏ mong muốn có thêm nhiều doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào Angola, tương tự các dự án nông nghiệp mà doanh nghiệp Việt Nam đang triển khai tại nước này.

“Ngoài cây sắn, Angola mong muốn mở rộng hợp tác với Việt Nam trong phát triển các vùng sản xuất lúa gạo, đậu tương, mía, cọ dầu và nhiều loại cây trồng có giá trị khác”, đại diện Angola bày tỏ, đồng thời cho biết nước này đặt mục tiêu phát triển khoảng 6 triệu ha đậu tương trong tương lai.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, bên cạnh việc thu hút doanh nghiệp lớn, Angola cần hỗ trợ các nông hộ nhỏ nâng cao năng lực sản xuất, tăng thu nhập và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông sản.

Đặc biệt, Bộ trưởng Issac Francisco Maria dos Anjos bày tỏ kỳ vọng đoàn chuyên gia Việt Nam sẽ sớm sang Angola triển khai các hoạt động khảo sát, nghiên cứu và xây dựng các chương trình hợp tác cụ thể, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp và bảo đảm an ninh lương thực cho quốc gia châu Phi này.

Buổi làm việc của Bộ Nông nghiệp và Lâm nghiệp Angola với Trung tâm Khuyến nông Quốc gia nhằm cụ thể hóa Kế hoạch hành động hợp tác nông nghiệp giai đoạn 2025 - 2030 giữa Việt Nam và Angola. Trước đó, Nhóm Công tác hợp tác Nam - Nam trong lĩnh vực nông nghiệp của Việt Nam đã làm việc tại Angola và thống nhất ưu tiên hợp tác về khuyến nông, chuyển giao công nghệ và tổ chức sản xuất.