Kiến tạo nền dữ liệu đất đai quốc gia: [Bài 3] Hai lực lượng, một mục tiêu

Lần lượt thực hiện Kế hoạch 515/KH-BCA-BNN&MT (tháng 8/2025) rồi đến Kế hoạch 2959/KH-BNNMT-BCA (tháng 3/2026), UBND tỉnh Thái Nguyên đã kích hoạt chiến dịch 180 ngày cao điểm làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai toàn tỉnh (2/4-2/10). Ở đó, sự phối hợp giữa ngành Nông nghiệp và Môi trường với lực lượng Công an đã trở thành một mắt xích quan trọng.

Mở đường cho dịch vụ công đất đai số

Trò chuyện với* Báo Nông nghiệp và Môi trường*, trung tá Chu Đức Khánh, Phó Đội trưởng Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an tỉnh Thái Nguyên) không vội nói về những phần việc đang triển khai hay những khó khăn phía trước mà nhấn mạnh trước hết là lợi ích mà việc số hóa, hoàn thiện dữ liệu đất đai sẽ mang lại cho người dân.

Theo trung tá Khánh, việc làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai sẽ tạo bước đột phá trong cải cách thủ tục hành chính ở lĩnh vực này. Tương tự quá trình số hóa dữ liệu dân cư và chuyển đổi sổ hộ tịch giấy sang hệ thống điện tử, dữ liệu đất đai sau khi được chuẩn hóa sẽ cho phép tra cứu, đối soát và liên thông nhanh chóng. Nhờ đó, người dân có thể thực hiện nhiều thủ tục trực tuyến mà không phải nộp nhiều bản sao giấy tờ như trước.

Và tương lai không xa, các thủ tục về đất đai được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số, thuận tiện và tiết kiệm thời gian, công sức cho người dân. Chính kỳ vọng ấy đã và đang thôi thúc những cán bộ trực tiếp làm sạch dữ liệu vượt qua khó khăn, tìm tòi những cách làm hiệu quả để sớm hoàn thiện hệ thống dữ liệu đất đai.

Rào cản lớn

Rà soát dữ liệu trên phần mềm quản lý, Công an tỉnh Thái Nguyên ghi nhận 41.160 dữ liệu chưa cập nhật được các trường thông tin chủ sử dụng đất (họ tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân, nơi thường trú). Nguyên nhân chính là do sai lệch thông tin, chủ sử dụng đất đã chết chưa chuyển quyền sử dụng đất, công dân không phải người tại địa bàn…

Để chuẩn hóa những thông tin này, Công an tỉnh Thái Nguyên đã hướng dẫn đơn vị tra cứu thông tin công dân qua các nguồn như tra cứu nguồn cấp căn cước công dân tại trang cccd.dancuquocgia.bca; tra cứu nguồn hệ thống dân cư, thậm chí cả hệ thống tàng thư số chứng minh thư nhân dân và chuyển toàn bộ số dữ liệu trên đến công an các xã, phường để tiếp tục thực hiện tra cứu, xác minh.

Theo số liệu của Sở Nông nghiệp và Môi trường Thái Nguyên, đến ngày 30/6/2026, Thái Nguyên còn khoảng 922.449 dữ liệu thửa đất chưa có thông tin về chủ sử dụng đất gồm 2 nhóm dữ liệu: Nhóm dữ liệu có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất; Nhóm dữ liệu chưa có chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.

Để tra cứu, chuẩn hóa thông tin về chủ đất, Phòng Cảnh sát Quản lý Hành chính về Trật tự xã hội đã chủ động khai thác qua hệ thống tàng thư số chứng minh nhân dân để xác định số chứng minh nhân dân/số định danh cũ của công dân. Tuy nhiên, khó khăn phát sinh do việc cấp giấy chứng minh nhân dân 9 số trước đây thực hiện thủ công nên có tình trạng trùng số hoặc lại có tình trạng trùng họ tên. Đó là bài toán phải xác minh làm rõ.

"Phải thực hiện cuốn chiếu, tập trung toàn bộ nhân lực vào từng xóm, tổ dân phố. Xong xóm này thì sang xóm khác", trung tá Chu Đức Khánh chia sẻ.

Theo trung tá Chu Đức Khánh, tại các địa bàn xác minh có nhiều công dân trùng họ tên, việc tra cứu cho ra kết quả trùng khớp một phần nhưng không đủ căn cứ xác định đúng người cần tìm. Ngoài ra, địa bàn cấp xã rộng, nhất là tại các xã phía bắc. Nguồn nhân lực phối hợp thực hiện thiếu, số dữ liệu cần rà soát cập nhật thông tin nhiều dẫn đến mất nhiều thời gian thực hiện. Tiến độ thu thập, số hóa dữ liệu đất đai chung của một số xã, phường còn chậm, chưa đồng bộ với tiến độ đối soát dữ liệu dân cư của lực lượng công an, ảnh hưởng đến kết quả làm sạch chung toàn tỉnh

Bài học từ cơ sở

Để vượt qua thách thức về khối lượng công việc lớn, nhiều hồ sơ phức tạp mất thời gian đối chiếu, nhân lực mỏng, các địa phương thường lập các tổ chuyên trách, ứng dụng công nghệ và liên hệ chặt chẽ với địa bàn thôn, xóm.

Ông Dương Minh Phong, Trưởng phòng Kinh tế xã Đại Từ cho biết, ngay sau khi nhận được chỉ đạo của tỉnh Thái Nguyên, xã đã nhanh chóng kiện toàn tổ công tác, xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên. Rà soát, chuẩn hóa, cập nhật hơn 35.365 thửa đất là khối lượng công việc quá lớn khi Phòng Kinh tế chỉ có 3 chuyên viên đất đai. Bởi thế, địa phương chủ động phối hợp với các xóm, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình thu thập, đối soát và cập nhật dữ liệu.

Theo ông Phong, địa phương không chạy theo tiến độ mà đặc biệt coi trọng chất lượng dữ liệu. Cán bộ thường xuyên phối hợp với cơ quan chuyên môn để được hướng dẫn kỹ thuật, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin.

Xã An Khánh cũng thành lập tổ công tác chuyên trách, xây dựng kế hoạch triển khai và tổ chức tập huấn, hướng dẫn đến các trưởng xóm cùng lực lượng trực tiếp thực hiện.

Ông Nguyễn Thế Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã An Khánh cho biết, xã có 14.605 thửa đất cần hoàn thiện cơ sở dữ liệu. Đến nay, tổ công tác đã thu thập giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, căn cước công dân và hoàn thành xử lý thông tin đối với 10.564 thửa, đạt hơn 72% khối lượng. Để đẩy nhanh tiến độ, 12 thành viên của tổ công tác được chia thành 3 nhóm, duy trì làm việc cả buổi tối và các ngày cuối tuần.

Xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, cấp bách

Toàn tỉnh Thái Nguyên có hơn 4,3 triệu thửa đất. Trong đó, sau chiến dịch 90 ngày làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai, hơn 1,56 triệu thửa đất được xây dựng, hoàn thiện theo tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”.

Bắt đầu bước vào thực hiện Kế hoạch 2959/KH/BNNMT-BCA, Thái Nguyên còn khoảng 2,3 triệu thửa đất cần phải làm sạch, làm giàu trên địa bàn 92 xã, phường theo 2 nhóm. Nhóm 1 gồm 719.000 thửa đất đã được xây dựng CSDL địa chính đầy đủ, cần chuyển thông tin cho cơ quan Công an để xác thực thông tin. Nhóm 2 khoảng 1,6 triệu thửa đất đã được xây dựng CSDL địa chính nhưng chưa đầy đủ, cần chuyển thông tin đến UBND các xã, phường để thực hiện làm đúng, làm đủ thông tin, dữ liệu.

Đến hết tháng 6, tỉnh đã làm sạch dữ liệu hơn 687 nghìn thửa đất (nhóm 1) trên tổng số hơn 2,3 triệu thửa đất cần làm sạch, đạt 29,1% kế hoạch. Đối với nhóm 2, các phần việc sẽ hoàn thành vào 2/10/2026.

Chiến dịch 180 ngày đã qua hơn nửa chặng đường. Để đẩy nhanh tiến độ, đặc biệt tại cấp xã, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên đã có văn bản yêu cầu thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, địa phương phải xác định việc hoàn thành công tác đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, cấp bách, phải được ưu tiên tập trung chỉ đạo thường xuyên, liên tục đến khi hoàn thành.

Đồng thời, huy động tối đa lực lượng tại địa phương để tập trung rà soát, thu thập, scan/quét hồ sơ, nhập biểu thông tin, bổ sung tài liệu còn thiếu, chuẩn hóa dữ liệu và chuyển dữ liệu về Văn phòng Đăng ký đất đai theo đúng quy định. Trường hợp cần thiết phải bố trí làm thêm giờ, làm ngoài giờ hành chính, kể cả ngày nghỉ để bảo đảm hoàn thành tiến độ.

Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên nhấn mạnh yêu cầu Chủ tịch UBND các xã, phường chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng, tính chính xác của dữ liệu và kết quả thực hiện tại địa phương