Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 10/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu — Giải đáp chi tiết

Ngày 10/10/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng nhiều người lo lắng: trái đạt chuẩn xuất khẩu Trung Quốc thì phải làm sao? Giá hiện tại dao động 52.000–55.000 đ/kg cho loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) tại vườn — nhưng nếu bị trả về do vi phạm kiểm dịch hoặc mã vùng trồng, thiệt hại có thể lên tới cả trăm triệu. Đây cũng là chủ đề nóng nhất trên diễn đàn nông dân với 8.246 lượt xem và hàng chục bình luận từ bà con thực tế.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong không chỉ đòi hỏi đất tốt, khí hậu ổn định mà còn phụ thuộc chặt vào quy trình quản lý vùng trồng và kiểm soát đầu vào. Từ 01/05/2026, Trung Quốc siết kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và bắt buộc mã vùng trồng khi nhập khẩu qua cửa khẩu Tân Thanh, Hữu Nghị. Điều này nghĩa là: trái ngon chưa đủ — phải minh bạch từng bước chăm sóc, từ phân bón đến phun thuốc, đều phải ghi chép đầy đủ và nằm trong danh mục được cấp phép.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
Liên hệ Phòng NN&PTNT huyện để đăng ký mã vùng trồng theo Thông tư 27/2022/TT-BNNPTNT. Hồ sơ gồm bản đồ vị trí, sổ nhật ký canh tác 6 tháng gần nhất, giấy chứng nhận không sử dụng thuốc cấm (như carbendazim, hexaconazole). Thời gian cấp mã: tối đa 15 ngày làm việc.

Bước 2: Bón phân đúng cách
Dùng phân hữu cơ vi sinh (không dùng DAP giả như cảnh báo tại Gia Lai). Với cây 4–6 năm tuổi: mỗi đợt bón 1,5–2kg NPK 15-15-15 + 3–5kg phân chuồng hoai mục. Bón 3 lần/năm: sau thu hoạch, trước ra hoa, sau đậu trái. Không bón phân hóa học trong vòng 30 ngày trước thu hoạch.

Bước 3: Phòng trừ sâu bệnh
Ưu tiên biện pháp sinh học: treo bẫy dính vàng cho ruồi đục trái, dùng chế phẩm Beauveria bassiana phun định kỳ 10–15 ngày/lần. Nếu cần dùng thuốc BVTV, chỉ chọn trong Danh mục thuốc được Bộ NN&PTNT cho phép xuất khẩu sang Trung Quốc (cập nhật tại Cổng thông tin Xuất khẩu Nông lâm thủy sản).

Bước 4: Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch
Cắt trái khi cuống chuyển sang màu nâu nhạt, vỏ xanh đậm, gai nở đều. Tránh để trái rớt đất, không rửa trái bằng nước máy — dùng khăn mềm lau sạch mủ. Đóng thùng carton có lót xốp, dán nhãn rõ mã vùng trồng, ngày thu hoạch, tên chủ hộ.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Sai lầm lớn nhất: “Chờ thương lái đến rồi mới làm mã vùng” — thực tế, mã phải có trước khi trái chín, vì kiểm tra mẫu đất, nước, trái được thực hiện trước xuất hàng.
Dùng phân bón không rõ nguồn gốc (như DAP 18-46 giả tại Pleiku) khiến cây thiếu kali, trái nhỏ, dễ nứt — làm mất tiêu chuẩn loại 1.
Phun thuốc sát ngày thu hoạch gây tồn dư vượt ngưỡng — dù trái đẹp vẫn bị trả về tại Tân Thanh.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình ghi chép nhật ký bằng app ‘Nông Dân Số’ — tự động nhắc lịch bón, phun, lưu ảnh minh họa. Thương lái Trung Quốc kiểm tra điện thoại trực tiếp, thấy đầy đủ nên đặt giá cao hơn 3.000 đ/kg”. Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết: “Xen canh sầu riêng Monthong với cà phê giúp giảm nhiệt độ vườn, trái ít nứt hơn 25% so với trồng đơn”.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không phức tạp — nhưng đòi hỏi tính kỷ luật và minh bạch. Với giá loại 1 đang ở mức 52.000–55.000 đ/kg tại vườn, việc tuân thủ quy trình giúp tăng lợi nhuận thêm 15–20% so với bán trong nước. Bà con nên bắt đầu từ việc kiểm tra lại mã vùng trồng, rà soát nguồn phân bón, và cập nhật Danh mục thuốc được phép xuất khẩu tại website của Cục Bảo vệ Thực vật. Hãy nhớ: trái ngon + hồ sơ chuẩn = tiền về đúng hạn.

Biên tập Nông Dân Việt