Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 14/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu — Giải đáp chi tiết

Ngày 14/10/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang đặt câu hỏi: “Làm sao để trái sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc khi họ siết kiểm dịch từ 01/05/2026?” — đặc biệt khi giá loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) vẫn ổn định ở mức 52.000 – 55.000 đ/kg tại vườn, cao hơn hẳn các loại khác. Đây không chỉ là cơ hội tăng thu nhập, mà còn là bài kiểm tra thực tế về kỷ luật canh tác.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu không chỉ cần to, đẹp — mà phải “sạch từ gốc”. Từ ngày 01/05/2026, cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị bắt buộc kiểm tra mã vùng trồng và dư lượng thuốc BVTV theo tiêu chuẩn Trung Quốc (GB 2763-2021). Nghĩa là: nếu không có mã vùng được cấp bởi Cục Bảo vệ Thực vật, hoặc phát hiện thuốc trừ sâu như carbendazim, imidacloprid vượt ngưỡng cho phép, lô hàng sẽ bị trả về — dù trái đạt trọng lượng 4kg trở lên.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
→ Liên hệ Chi cục Trồng trọt & BVTV tỉnh (Tiền Giang/Bến Tre/Đắk Lắk) trước ít nhất 45 ngày thu hoạch. Hồ sơ gồm bản đồ vị trí, danh sách cây, nhật ký chăm sóc 12 tháng gần nhất. Không mất phí đăng ký.

Bước 2: Kiểm soát thuốc BVTV
→ Chỉ dùng thuốc trong Danh mục được phép xuất khẩu sang TQ (tra tại website Cục BVTV). Ngưng phun thuốc ít nhất 21 ngày trước thu hoạch, ưu tiên sinh học: Beauveria bassiana, Trichoderma spp., dầu khoáng 0,5%.

Bước 3: Chọn trái và thu hoạch đúng kỹ thuật
→ Chỉ hái trái đạt ≥3kg, vỏ xanh đậm, gai nở đều, cuống khô tự nhiên. Dùng kéo cắt cách cuống 2–3cm, không bẻ. Tránh làm trầy vỏ — vì vết xước là nơi vi khuẩn xâm nhập, dễ gây thối sau vận chuyển.

Bước 4: Xử lý sau thu hoạch
→ Rửa nhẹ bằng nước sạch, phơi bóng râm 2–3 giờ, đóng vào thùng carton có lót xốp. Không dùng hóa chất bảo quản. Ghi rõ mã vùng, ngày thu, lô sản xuất trên mỗi thùng.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

❌ Dùng phân bón giả (như trường hợp DAP 18-46 giả tại Pleiku) khiến cây suy kiệt, trái nhỏ, vỏ mỏng — dễ nứt khi vận chuyển xa.
❌ Phun thuốc sát ngày thu hoạch để “làm đẹp” trái — dẫn đến dư lượng vượt ngưỡng, hàng bị trả về.
❌ Bỏ qua việc ghi chép nhật ký chăm sóc — khiến hồ sơ mã vùng bị từ chối do thiếu minh chứng.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất 12 tấn sầu riêng Monthong sang Trung Quốc tháng 5/2026, chia sẻ: “Tôi ghi chép đầy đủ từng lần phun, bón trên sổ tay giấy và chụp ảnh lưu vào điện thoại. Thương lái TQ kiểm tra ngay tại vườn — thấy mình có mã vùng + nhật ký rõ ràng, họ nhận luôn giá 54.000 đ/kg, không mặc cả.”
Tương tự, chị Đặng Thị Hoa (Bảo Lâm, Lâm Đồng) áp dụng xen canh sầu riêng Monthong với cà phê Arabica: “Cây cà phê che bóng giúp sầu riêng giảm stress nhiệt, trái ít nứt hơn 30% so với trồng thuần.”

Kết luận và khuyến nghị

Sầu riêng Monthong không còn là “cây hái ra tiền” nếu thiếu kỹ thuật canh tác bài bản. Giá cao (52.000–55.000 đ/kg) chỉ dành cho trái đạt chuẩn xuất khẩu — nghĩa là phải đảm bảo mã vùng, sạch thuốc, thu hoạch đúng thời điểm và xử lý cẩn thận. Bà con nên bắt đầu đăng ký mã vùng ngay từ đầu mùa mưa, kết hợp kiểm tra phân bón tại đại lý uy tín (có tem QR xác minh nguồn gốc), và ưu tiên mô hình xen canh để nâng cao độ ổn định năng suất. Nhớ: thị trường không trả tiền cho “trái to”, mà trả tiền cho “trái tin cậy”.

Biên tập Nông Dân Việt