Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 15/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu — Giải đáp chi tiết

Ngày 15/10/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang chuẩn bị vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong. Nhưng câu hỏi “làm sao để trái đạt loại 1 (≥3kg/trái, không nứt), bán được giá 52.000–55.000 đ/kg tại vườn” và “tránh bị trả về do vi phạm kiểm dịch Trung Quốc tại cửa khẩu Tân Thanh” vẫn là nỗi lo thường trực. Đặc biệt từ 01/05/2026, phía Trung Quốc đã siết chặt kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và mã vùng trồng — điều kiện bắt buộc nếu muốn xuất khẩu thành công.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong không chỉ đòi hỏi đất tốt, khí hậu ổn định mà còn phụ thuộc lớn vào quản lý đồng bộ: từ chọn giống đúng mã vùng, bón phân cân đối, đến kiểm soát sâu bệnh bằng biện pháp sinh học và ghi chép minh bạch từng đợt xử lý. Nguyên tắc cốt lõi là “trái sạch bắt đầu từ gốc sạch”: cây khỏe → trái đều → vỏ dày, gai cứng, ít nứt → đạt tiêu chuẩn xuất khẩu.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1 – Đăng ký mã vùng trồng
Ngay sau khi trồng hoặc trước khi ra hoa 45 ngày, chủ vườn phải đăng ký mã vùng với Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh. Mã này gắn với sổ nhật ký đồng ruộng — ghi rõ ngày bón phân, phun thuốc, thời điểm tưới, và người thực hiện. Không có mã vùng hợp lệ, hàng hóa sẽ bị dừng kiểm tra tại Tân Thanh.

Bước 2 – Bón phân đúng cách
Tránh dùng phân giả như cảnh báo tại Gia Lai (DAP 18-46 giả làm cây vàng lá). Với Monthong, giai đoạn nuôi trái (sau đậu 30–60 ngày) cần:

15–20 kg phân hữu cơ vi sinh/1 cây
0,8–1,2 kg NPK 15-15-15/cây, chia làm 2 lần
Bổ sung kali humate và canxi nitrat phun qua lá 2 lần/tháng để chống nứt trái.

Bước 3 – Phòng trừ sâu bệnh
Ưu tiên dùng chế phẩm sinh học: Beauveria bassiana phòng rầy mềm, Trichoderma xử lý nấm rễ. Nếu bắt buộc dùng thuốc hóa học, chỉ chọn danh mục được Bộ NN&PTNT cho phép xuất khẩu sang Trung Quốc (tra cứu tại Cổng Thông tin Quản lý Thuốc BVTV – www.thuocbvtv.gov.vn), và tuân thủ thời gian cách ly tối thiểu 21 ngày trước thu hoạch.

Bước 4 – Thu hoạch & sơ chế
Cắt trái khi cuống chuyển vàng nhạt, gai nở đều, vỗ nhẹ có tiếng trầm. Không hái trái non hay để trái nằm dưới đất quá 2 giờ. Sau cắt, rửa nhẹ bằng nước sạch, lau khô, đóng vào thùng carton có lót xốp — tuyệt đối không dùng túi nilon kín gây đọng hơi nước.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Sai lầm lớn nhất: chủ quan nghĩ “trái to là đạt”, bỏ qua yêu cầu về mã vùng và hồ sơ truy xuất nguồn gốc.
Dùng phân bón không rõ nguồn gốc dù giá rẻ hơn — như trường hợp phân DAP giả ở Pleiku khiến cây suy kiệt sau 2 tháng.
Phun thuốc sát ngày thu hoạch để “làm đẹp trái”, dẫn đến dư lượng vượt ngưỡng — nguyên nhân chính bị trả hàng tại Hữu Nghị.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình ghi chép đầy đủ mọi khâu trên điện thoại, gửi sẵn cho thương lái trước khi họ đến vườn. Họ kiểm tra mã vùng, rồi lấy mẫu trái đi xét nghiệm nhanh tại chỗ — xong là ký hợp đồng liền. Năm nay bán được toàn loại 1, giá trung bình 53.500 đ/kg.”
Tương tự, chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết: “Xen canh cà phê giúp che bóng cho sầu riêng con, giảm 30% chi phí tưới và hạn chế nứt trái do nắng gắt — nhờ đó trái Monthong của mình luôn đạt chuẩn xuất khẩu.”

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong hiện nay không còn là chuyện “trồng cho có”, mà là bài toán liên hoàn giữa khoa học, minh bạch và thị trường. Bà con nên ưu tiên đăng ký mã vùng sớm, sử dụng phân bón thật, thuốc thật, và ghi chép như một thói quen. Giá trị 52.000–55.000 đ/kg không phải là may mắn — mà là kết quả của từng quyết định đúng trong suốt chu kỳ 12 tháng. Hãy bắt đầu từ hôm nay: kiểm tra lại mã vùng, rà soát lại sổ nhật ký, và nói không với phân thuốc không rõ nguồn gốc.

Biên tập Nông Dân Việt