Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 29/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu — Giải đáp chi tiết

Ngày 29/10/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng không ít người lo lắng vì giá biến động và yêu cầu kiểm dịch ngày càng khắt khe — đặc biệt từ thị trường Trung Quốc. Từ câu hỏi “Trung Quốc siết kiểm dịch sầu riêng” (7154 lượt xem) và chia sẻ thực tế của anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang): “Thương lái TQ từ chối nhận lô hàng chỉ vì thiếu mã vùng trồng hoặc dư lượng thuốc BVTV vượt ngưỡng 0,01 ppm”, rõ ràng kỹ thuật canh tác giờ đây không chỉ là chuyện năng suất, mà còn là “giấy thông hành” ra nước ngoài.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong đòi hỏi quản lý tổng hợp: từ chọn đất – tưới – bón – phòng trừ sâu bệnh – đến thu hoạch và truy xuất nguồn gốc. Khác với các giống nội địa, Monthong nhạy cảm với độ ẩm đột ngột, dễ nứt trái nếu bón đạm quá liều trước thu hoạch, và đặc biệt dễ nhiễm nấm Phytophthora nếu thoát nước kém. Việc tuân thủ quy trình GAP (thực hành nông nghiệp tốt) không còn là lựa chọn — mà là bắt buộc để được cấp mã vùng trồng theo quy định mới áp dụng từ 01/05/2026 tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Chuẩn bị vườn
– Đào mương thoát nước sâu 60–80 cm, rộng 50 cm, cách nhau 8–10 m. Với vùng thấp như Bến Tre, cần nâng mô cao 40–50 cm so với mặt ruộng.
Bước 2: Bón phân đúng cách
– Giai đoạn nuôi trái (tháng 3–4 âm lịch): Dùng phân NPK 15-15-15 kết hợp kali sunfat (không dùng kali clorua). Liều lượng: 1,2–1,5 kg/cây/lần, bón cách gốc 1,2–1,5 m, sau đó tưới nhẹ. Không bón đạm sau ngày 15/4 âm lịch — tránh nứt trái.
Bước 3: Phòng trừ sâu bệnh
– Kiểm tra định kỳ mỗi tuần: nếu phát hiện rệp sáp, dùng dầu khoáng 98% phun lúc sáng sớm; nếu có dấu hiệu thối gốc, xử lý ngay bằng Trichoderma + rắc vôi bột quanh cổ rễ.
Bước 4: Thu hoạch & đóng gói
– Chỉ hái khi trái đạt ≥3 kg, vỏ chuyển vàng nhạt, gai nở đều, cuống khô tự nhiên. Dùng kéo sạch, cắt cuống dài 3–4 cm, tránh dập. Sau thu hoạch, rửa nhẹ bằng nước sạch (không dùng hóa chất), phơi bóng râm 2 giờ rồi dán tem mã vùng trồng do cơ quan chuyên môn cấp.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

– Không dùng phân DAP giả: Như cảnh báo từ Gia Lai (câu hỏi [6395]), loại phân “giả nhãn Phú Mỹ” làm cây thiếu lân, lá vàng, trái nhỏ — kiểm tra bằng cách hòa 10g phân trong 100ml nước: nếu tan hoàn toàn, không cặn đen, mới là thật.
– Không chủ quan với mã vùng trồng: Mỗi hộ phải đăng ký mã duy nhất tại Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện — không có mã = không xuất khẩu được, dù trái đẹp đến đâu.
– Không tưới quá mức trước thu hoạch: Dẫn đến nứt trái, mất giá — giá loại 1 (≥3kg, không nứt) hiện đang 52.000–55.000 đ/kg, trong khi loại 2 chỉ còn 45.000–48.000 đ/kg.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Chị Đặng Thị Hoa (Bảo Lâm, Lâm Đồng) chia sẻ mô hình xen canh sầu riêng Monthong – cà phê Arabica: “Mình trồng sầu riêng theo hàng cách 10 m, giữa hai hàng cà phê 3 m. Cà phê che bóng 30% cho sầu riêng con, giảm sốc nhiệt, đồng thời tận dụng hệ thống tưới nhỏ giọt đã đầu tư cho cà phê — tiết kiệm 60% nước và giảm chi phí vận hành”. Anh Trần Minh Phúc (Gia Lai) cũng xác nhận: “Hệ thống tưới nhỏ giọt Israel giúp kiểm soát chính xác lượng nước và phân bón, hạn chế rửa trôi thuốc BVTV — nên dư lượng luôn dưới ngưỡng cho phép”.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong hôm nay không còn là “trồng cho có”, mà là “trồng để xuất khẩu bền vững”. Bà con cần ưu tiên: (1) đăng ký mã vùng trồng ngay từ đầu vụ, (2) ghi chép đầy đủ nhật ký sản xuất (ngày bón, loại thuốc, liều lượng), (3) phối hợp với HTX hoặc tổ hợp tác để kiểm tra định kỳ dư lượng BVTV tại phòng thí nghiệm được công nhận. Giá hiện tại rất khả quan — nhưng cơ hội chỉ dành cho ai làm đúng, làm chuẩn, làm minh bạch.

Biên tập Nông Dân Việt