Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 4/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 4/10/2026, hàng nghìn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng không ít người lo lắng vì giá dù cao (52.000–55.000 đ/kg cho loại 1 ≥3kg/trái, không nứt) nhưng lại bị trả về tại cửa khẩu Tân Thanh từ ngày 01/05/2026 do vi phạm quy định kiểm dịch: dư lượng thuốc BVTV vượt ngưỡng và mã vùng trồng chưa được cấp hoặc khai báo sai. Đây không còn là chuyện “bán được hay không”, mà là “bán được đúng cách – đúng nơi – đúng tiêu chuẩn”.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc đòi hỏi tuân thủ hai trụ cột song song: chất lượng trái và minh bạch vùng trồng. Không phải cứ trái to, đẹp là đủ — trái phải đạt độ chín sinh lý (độ Brix ≥13%, vỏ xanh đậm, gai đều, cuống tươi), đồng thời vườn phải có mã vùng trồng do Cục Bảo vệ Thực vật cấp, gắn với hồ sơ quản lý thuốc BVTV đầy đủ trong ít nhất 12 tháng trước thu hoạch. Việc siết kiểm tra tại Hữu Nghị và Tân Thanh là tín hiệu rõ ràng: thị trường đang chuyển từ “số lượng” sang “truy xuất nguồn gốc”.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
Liên hệ Trạm Bảo vệ Thực vật huyện để lập hồ sơ, nộp bản đồ vị trí, danh sách cây, lịch sử phun thuốc (ghi rõ tên thuốc, liều lượng, ngày phun). Thời gian cấp mã từ 7–10 ngày làm việc.

Bước 2: Quản lý thuốc BVTV đúng quy trình
Chỉ dùng thuốc trong Danh mục được phép xuất khẩu sang Trung Quốc (tra trên cổng thông tin Cục BVTV). Ngưng phun hoàn toàn ít nhất 21 ngày trước thu hoạch — đây là điểm bà con hay chủ quan nhất.

Bước 3: Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch
Cắt trái khi cuống còn xanh, tránh dập; phân loại ngay tại vườn theo kích thước và độ nguyên vẹn; đóng thùng carton có nhãn ghi rõ mã vùng, ngày thu, lô hàng. Không dùng hóa chất bảo quản trái.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

• Sai lầm lớn nhất: Dùng phân bón giả như lô DAP 18-46 giả đang lưu hành ở Gia Lai — khiến cây suy yếu, dễ nhiễm bệnh, trái kém chất lượng, khó đạt độ ngọt và độ chắc cần thiết.
• Nhầm tưởng “càng phun nhiều thuốc càng an toàn”: Thực tế, dư lượng tồn dư mới là rào cản chính khiến xe hàng bị trả về.
• Bỏ qua khâu ghi chép: Không ghi nhật ký phun thuốc → không chứng minh được thời điểm cách ly → mất tư cách xuất khẩu.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Năm nay mình bán 12 tấn sầu riêng Monthong cho thương lái Trung Quốc, giá ổn định 53.000 đ/kg loại 1, không bị trả hàng. Bí quyết là: mỗi lần phun thuốc đều chụp ảnh biển cảnh báo, ghi rõ giờ phun vào sổ tay, và nhờ cán bộ thú y huyện kiểm tra định kỳ đất – nước – lá mỗi quý.”

Chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) bổ sung: “Xen canh sầu riêng với cà phê giúp giảm nhiệt độ vườn, hạn chế rệp sáp và sâu đục thân. Sau 4 năm, cây sầu riêng phát triển tốt hơn hẳn so với trồng thuần — trái to đều, ít nứt, dễ đạt chuẩn xuất khẩu.”

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong hiện nay không chỉ dừng ở “bón phân đúng cách” hay “phòng trừ sâu bệnh”, mà là cả một chuỗi hành động minh bạch, có chứng cứ và tuân thủ pháp lý. Với giá thu mua tại vườn đang ở mức cao (52.000–55.000 đ/kg), việc đầu tư thêm 2–3 triệu đồng/năm cho quản lý vùng trồng và nhật ký sản xuất sẽ giúp tăng thu nhập bền vững, tránh rủi ro trả hàng lên đến 30–40% giá trị lô hàng. Bà con nên bắt đầu từ việc kiểm tra lại mã vùng trồng, rà soát danh mục thuốc đang dùng, và tập thói quen ghi chép mỗi ngày — đó chính là “giấy thông hành” cho trái sầu riêng Việt vươn xa.

Biên tập Nông Dân Việt