Lâm Đồng chuẩn bị nền tảng cho tín chỉ các

Tiềm năng phát triển tín chỉ các-bon rừng

Ngày 18/9, UBND tỉnh Lâm Đồng tổ chức hội nghị phổ biến, triển khai quy định về dịch vụ hấp thụ, lưu giữ các-bon của rừng và cơ chế tham gia thị trường các-bon. Đồng chủ trì có ông Nguyễn Ngọc Phúc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh và ông Phạm Hồng Lượng, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm. Hội nghị có sự tham gia của các cơ quan Trung ương, chuyên gia, sở, ngành, địa phương và các chủ rừng.

Lâm Đồng là địa phương có diện tích rừng lớn, với nhiều hệ sinh thái rừng. Toàn tỉnh có hơn 1,112 triệu ha rừng, tỷ lệ che phủ đạt 45,91%. Trong đó, rừng tự nhiên hơn 930.156 ha, chiếm trên 83% tổng diện tích rừng. Trên địa bàn tỉnh có Khu dự trữ sinh quyển thế giới Lang Biang, các vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà, Tà Đùng, cùng hệ thống rừng đặc dụng, rừng phòng hộ. Từ hiện trạng này, các nội dung liên quan đến giảm phát thải, tăng hấp thụ các-bon rừng đang được tỉnh quan tâm, rà soát để triển khai theo các quy định hiện hành.

Các hoạt động tạo tín chỉ các-bon rừng gồm giảm phát thải khí nhà kính do mất rừng và suy thoái rừng, quản lý rừng bền vững, bảo tồn và nâng cao trữ lượng các-bon rừng, trồng rừng, xúc tiến tái sinh rừng tự nhiên, làm giàu, nuôi dưỡng rừng tự nhiên, nâng cao năng suất, kéo dài chu kỳ kinh doanh rừng trồng, canh tác lâm nông kết hợp và trồng cây phân tán.

Lâm Đồng cũng nằm trong Chương trình giảm phát thải vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên theo tiêu chuẩn ART-TREES. Tiến trình chuẩn bị Thỏa thuận mua bán giảm phát thải (ERPA) đã được thực hiện từ năm 2021 và việc đàm phán ERPA bắt đầu từ ngày 3/8/2026. Theo kế hoạch trong tài liệu, ERPA dự kiến được ký vào tháng 11 nếu quá trình đàm phán kết thúc sớm.

Ông Phạm Hồng Lượng, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cho rằng, diện tích và trữ lượng rừng lớn mới chỉ phản ánh tiềm năng sinh học, không đồng nghĩa toàn bộ diện tích này có thể tạo ra tín chỉ để giao dịch. Dự án các-bon rừng phải đáp ứng các yêu cầu về đường cơ sở, tính bổ sung, đo đạc, báo cáo, thẩm định, tính lâu dài, kiểm soát rò rỉ phát thải và không tính trùng kết quả giảm phát thải.

“Tỉnh Lâm Đồng cần ưu tiên chuẩn hóa dữ liệu rừng, xác định rõ hiện trạng, chủ rừng và quyền hưởng lợi, nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, đơn vị chủ rừng. Triển khai các dự án riêng lẻ cần được xem xét thận trọng, tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật và phù hợp với mục tiêu giảm phát thải quốc gia”, ông Phạm Hồng Lượng nhấn mạnh.

Điều kiện để hình thành tín chỉ các-bon rừng

Để tạo tín chỉ, bên cung ứng hoặc đại diện phải xây dựng, đăng ký dự án các-bon rừng, tổ chức đo đạc, báo cáo, thẩm định và cấp tín chỉ. Bên cung ứng đồng thời thực hiện nghĩa vụ đóng góp NDC và nghĩa vụ tài chính. Việc cung ứng được thực hiện thông qua hợp đồng hoặc trên sàn giao dịch các-bon, kết quả giảm phát thải, tín chỉ các-bon chỉ được trao đổi, chuyển nhượng sau khi được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác nhận.

Cùng với đó, việc triển khai đặt ra yêu cầu rà soát, chuẩn hóa dữ liệu về rừng, đất lâm nghiệp, chủ rừng và hồ sơ liên quan, nâng cao năng lực đo đạc, báo cáo, thẩm định. Đối với Chương trình giảm phát thải vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, các tỉnh có trách nhiệm phối hợp cung cấp, rà soát, xác nhận số liệu rừng, biến động rừng, hoạt động thực hiện và hồ sơ liên quan.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Phúc cho rằng, rừng và đất lâm nghiệp có vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, an ninh nguồn nước và đa dạng sinh học. Dịch vụ hấp thụ, lưu giữ các-bon và thị trường các-bon được kỳ vọng tạo thêm nguồn lực cho quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực còn mới, liên quan đến nhiều yêu cầu về pháp lý, khoa học, kỹ thuật và quản lý. Vì vậy, quá trình nghiên cứu, triển khai cần thận trọng, có cơ sở, bảo đảm tuân thủ quy định, tính minh bạch, không để xảy ra chồng lấn, tính trùng kết quả giảm phát thải hoặc tín chỉ các-bon.

“Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các cơ quan Trung ương tiếp tục cập nhật, hướng dẫn kịp thời các quy định, tiêu chuẩn và quy trình kỹ thuật, rà soát, chuẩn hóa dữ liệu về hiện trạng rừng, đất lâm nghiệp, chủ rừng, hồ sơ giao đất, giao rừng và diễn biến tài nguyên rừng. Đồng thời, tăng cường năng lực chuyên môn, kỹ thuật cho đội ngũ cán bộ và các đơn vị chủ rừng, bảo đảm việc triển khai các hoạt động các-bon rừng phù hợp với quy định và điều kiện thực tế của tỉnh”, ông Nguyễn Ngọc Phúc nhấn mạnh.

Quá trình triển khai được tỉnh xác định phải thận trọng, có cơ sở, tuân thủ quy định, bảo đảm minh bạch, tránh chồng lấn và tính trùng kết quả giảm phát thải. Hoạt động các-bon rừng đồng thời gắn với quản lý, bảo vệ, phát triển rừng bền vững, bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường và hài hòa lợi ích của Nhà nước, chủ rừng, cộng đồng cùng các bên liên quan.

Theo ước tính của chuyên gia dựa trên dự thảo NDC 3.0, diện tích tiềm năng thực hiện các biện pháp giảm phát thải, tăng hấp thụ tại Lâm Đồng gồm 923.395 ha bảo vệ, nâng cao chất lượng rừng tự nhiên; 30 ha bảo vệ, phục hồi rừng ngập mặn; 251.544 ha phát triển, nâng cấp rừng trồng và 1.084 ha nông lâm kết hợp, cây ngoài rừng. Tổng diện tích toàn tỉnh được tài liệu xác định là 1.176.053 ha. Đáng chú ý, nhóm nông lâm kết hợp, cây ngoài rừng là giả định thận trọng, cần rà soát, tham vấn thêm.