Nông sản ĐBSCL muốn sang Trung Quốc phải qua 4 ‘bộ lọc’

Ngày 18.9, Diễn đàn xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026 chủ đề "Phát huy vai trò trung tâm ĐBSCL trong liên kết chuỗi cung ứng thông minh - thúc đẩy thương mại xanh - kiến tạo động lực tăng trưởng mới" được tổ chức tại TP.Cần Thơ, với sự tham gia với nhiều đại biểu, doanh nghiệp đến từ hai quốc gia.

Sự kiện do Sở Công thương TP.Cần Thơ phối hợp Hội Net Zero Việt Nam - châu Á HCM SME (VANZA) cùng một số đơn vị phối hợp tổ chức.

Chia sẻ tại diễn đàn, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết Trung Quốc vẫn đang là thị trường tiêu thụ số 1 của rau quả Việt Nam khi chiếm tới 60 - 70% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành. Tuy nhiên, thị trường Trung Quốc không còn dễ tính hay chuộng hàng tiểu ngạch như trước đây. Nước này đặt ra 4 "bộ lọc" tiêu chuẩn khắt khe mà nông sản ĐBSCL phải vượt qua.

Đầu tiên là chuẩn hóa pháp lý và kiểm dịch qua các lệnh của Tổng cục Hải quan Trung Quốc. Doanh nghiệp xuất khẩu phải đăng ký mã số cơ sở sản xuất, chế biến và mã số vùng trồng một cách chính xác tuyệt đối. Mọi vi phạm về sinh vật gây hại, dịch hại kiểm dịch đều dẫn đến nguy cơ bị tạm dừng nhập khẩu hoặc đình chỉ toàn bộ mã số.

Không những vậy, nước bạn cũng kiểm soát dư lượng hóa chất và an toàn thực phẩm cực kỳ nghiêm ngặt. Các quy định về giới hạn dư lượng tối đa đối với thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, chất bảo quản ngày càng tiệm cận, thậm chí có những chỉ tiêu khắt khe tương đương tiêu chuẩn của châu Âu, Hoa Kỳ hay Nhật Bản.

Bên cạnh đó, thị trường của nước láng giềng cũng đang chuyển dịch mạnh mẽ sang tiêu dùng xanh, an toàn, nguồn gốc rõ ràng. Tại các đô thị hạng 1, hạng 2, người dân ngày càng quan tâm đến sản phẩm hữu cơ, sản phẩm canh tác sinh thái đạt chứng nhận GlobalGAP, VietGAP

Cuối cùng là xu hướng Net Zero đang được đẩy mạnh bên nước bạn. Chiến lược phát triển bền vững của Trung Quốc đang thúc đẩy các chính sách biên giới xanh. Các nhà nhập khẩu lớn đã bắt đầu ưu tiên các nguồn cung ứng có quy trình logistics xanh, giảm dấu chân carbon và sử dụng bao bì thân thiện với môi trường.

Trước tình thế đó, ĐBSCL cần xây dựng "bản đồ sản xuất xanh", phát triển theo cấu trúc chuỗi giá trị nông nghiệp thông minh gắn với 3 trụ cột. Đó là tái cơ cấu và quy hoạch vùng trồng chuyên canh theo tín hiệu thị trường; định hướng canh tác phát thải thấp và an toàn sinh thái; chuẩn hóa quy trình thu hoạch và bao gói tại nguồn.

Theo ông Nguyên, các bộ cần đẩy nhanh tiến trình đàm phán mở cửa thị trường chính ngạch cho các mặt hàng nông sản, rau quả tiềm năng của ĐBSCL sang thị trường Trung Quốc, điển hình như dứa, na dai, mận, vú sữa... Song song đó, giám sát chặt chẽ, hậu kiểm đối với các mã vùng trồng và cơ sở đóng gói. Và cũng cần xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm bảo vệ thương hiệu chung của nông sản Việt Nam.

Ông Nguyên khuyến nghị, thị trường Trung Quốc đang chuyển mình theo xu hướng xanh và tiêu chuẩn chất lượng cao. Đây không hẳn chỉ là rào cản mà còn là động lực to lớn để nông sản ĐBSCL tái cấu trúc toàn diện, nâng tầm giá trị và khẳng định vị thế bền vững trong tương lai.