Lâm Đồng từng bước đánh giá tiềm năng tín chỉ các

Xây dựng nền tảng vững chắc cho thị trường các-bon rừng

Lâm Đồng hiện sở hữu trên 1,1 triệu ha rừng, với tỷ lệ che phủ đạt 45,91%, trong đó diện tích rừng tự nhiên chiếm hơn 83%. Nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú này không chỉ giữ vai trò cân bằng hệ sinh thái mà còn mở ra cơ hội lớn cho các cơ chế kinh tế xanh như dịch vụ lưu giữ các-bon và phát triển du lịch sinh thái. Việc tiếp cận và triển khai các cơ chế mới đòi hỏi tinh thần chủ động nhưng phải rất thận trọng.

Thị trường tín chỉ các-bon là một hướng đi quan trọng nhằm huy động nguồn tài chính phục vụ công tác bảo vệ và phát triển rừng. Dù vậy, tại địa phương, các công việc hiện nay chủ yếu tập trung vào việc nghiên cứu chính sách, rà soát pháp lý, nâng cao năng lực chuyên môn và chuẩn hóa dữ liệu.

Ông Lê Thanh Sơn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cho biết, việc phát triển các dự án các-bon rừng đòi hỏi các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt về đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV), cũng như phải xác định rõ ranh giới đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC). Đáng chú ý, Lâm Đồng nằm trong phạm vi Chương trình giảm phát thải vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên do Bộ Nông nghiệp và Môi trường đàm phán Thỏa thuận mua bán giảm phát thải (ERPA) với Tổ chức Emergent (Liên minh LEAF), dự kiến hướng tới ký kết bên lề hội nghị COP31 vào tháng 11/2026. Do ERPA chưa ký kết chính thức, việc xúc tiến các dự án các-bon riêng lẻ cần xem xét cẩn trọng nhằm tránh tình trạng tính trùng kết quả giảm phát thải và tín chỉ các-bon.

Theo lộ trình quốc gia, giai đoạn đến hết năm 2028 sẽ tập trung hoàn thiện cơ sở hạ tầng, văn bản pháp lý để tiến tới vận hành chính thức sàn giao dịch các -bon trong nước từ năm 2029. Trước mắt, Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương tổ chức hội nghị chuyên đề, tập huấn kỹ thuật viễn thám, GIS, điều tra sinh khối cho đội ngũ quản lý và chủ rừng. Tỉnh tập trung chuẩn bị cơ sở dữ liệu về hiện trạng rừng, chủ rừng và chuỗi số liệu diễn biến rừng nhằm đánh giá đúng tiềm năng thực tế trước khi đăng ký dự án khi đủ điều kiện.

Phát triển du lịch sinh thái đi đôi với bảo vệ hệ sinh thái

Song song với cơ chế các-bon, việc cho thuê môi trường rừng để kinh doanh du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và giải trí cũng là mô hình mang lại nhiều triển vọng. Thực tiễn tại địa phương đã ghi nhận những bước khởi động như Vườn Quốc gia Bidoup - Núi Bà triển khai hợp đồng cho thuê 516 ha; Khu Bảo tồn thiên nhiên Nam Nung cho thuê hơn 369 ha; hay Vườn Quốc gia Tà Đùng đã phê duyệt Đề án du lịch sinh thái quy mô trên 5.309 ha với 13 tuyến và 13 điểm du lịch.

Tuy nhiên, quan điểm nhất quán của tỉnh là phát triển dịch vụ phải luôn gắn liền với nguyên tắc bảo tồn thiên nhiên. Việc triển khai các dự án du lịch dưới tán rừng đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt phương án quản lý rừng bền vững và đề án du lịch sinh thái đã được phê duyệt. Các chủ rừng cùng đơn vị liên kết phải đảm bảo không làm thay đổi mục đích sử dụng rừng, không suy giảm chất lượng rừng và hạn chế tối đa các tác động tiêu cực đến cảnh quan, đa dạng sinh học và nguồn nước.

Hiện nay, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đang phối hợp đôn đốc các chủ rừng hoàn thiện quy trình lập hồ sơ, xác định chính xác hiện trạng đất đai và tuân thủ các thủ tục về môi trường, phòng cháy chữa cháy. Đồng thời, công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường để đảm bảo mọi hoạt động du lịch đều diễn ra đúng quy định.

Theo ông Lê Thanh Sơn, việc kết hợp hài hòa giữa cơ chế tín chỉ các-bon và khai thác du lịch sinh thái dưới tán rừng sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế lâm nghiệp. Sự chuẩn bị chu đáo ở thời điểm hiện tại sẽ tạo đà vững chắc để tỉnh Lâm Đồng bảo vệ bền vững tài nguyên thiên nhiên, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển xanh và bền vững trong giai đoạn tới.