Malaysia tìm đường tắt đưa sầu riêng sang Trung Quốc trong 3-4 ngày

Chính phủ Malaysia đang đẩy mạnh đàm phán với các quốc gia trong khu vực nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu sầu riêng tươi sang Trung Quốc bằng đường bộ và đường sắt, với thời gian vận chuyển dự kiến chỉ từ 3-4 ngày.

Thông tin được Bộ trưởng Nông nghiệp và An ninh lương thực Malaysia Mohamad Sabu công bố tại phiên họp Hạ viện nước này (Dewan Rakyat). Theo ông Mohamad Sabu, phương án này giúp tiết kiệm chi phí hơn so với đường hàng không, trong khi rút ngắn thời gian giao hàng so với vận tải đường biển.

Bộ Nông nghiệp và An ninh lương thực Malaysia đang phối hợp với Bộ Ngoại giao và Bộ Giao thông vận tải để xúc tiến các tuyến vận chuyển xuyên biên giới qua Thái Lan, Lào, Việt Nam và Campuchia.

“Sầu riêng là loại trái cây được người tiêu dùng Trung Quốc ưa chuộng, nhưng đôi khi họ khó tìm mua được loại trái cây này với giá cả phải chăng. Vì vậy, phương án vận chuyển đường bộ, với thời gian dự kiến 3-4 ngày, sẽ giúp hàng hóa, đặc biệt là sầu riêng, nhanh chóng tiếp cận thị trường này”, ông Mohamad Sabu nói trong phiên hỏi đáp của Quốc hội Malaysia hôm 21/10.

Theo Bộ trưởng Mohamad Sabu, các cuộc đàm phán chính thức về quyền quá cảnh đã bắt đầu từ ngày 20/7, nhằm tạo cơ sở pháp lý và điều kiện thuận lợi cho hoạt động vận chuyển hàng hoá qua các quốc gia liên quan.

Ngành sầu riêng Malaysia ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể trong những năm gần đây. Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này tăng từ 321,2 triệu ringgit năm 2018 lên khoảng 1,1 tỷ ringgit năm 2025, tương đương mức tăng hơn ba lần sau bảy năm.

Theo Bộ Nông nghiệp và An ninh lương thực Malaysia, năm 2025, nước này xuất khẩu 45.266 tấn sầu riêng, đạt kim ngạch khoảng 1,1 tỷ ringgit (RM). Trong đó, Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm gần 79% tổng kim ngạch. Các thị trường quan trọng khác gồm Singapore, Hong Kong và Canada.

Trung Quốc bắt đầu nhập khẩu các sản phẩm sầu riêng chế biến của Malaysia từ năm 2011, chủ yếu dưới dạng cơm sầu riêng và sầu riêng nghiền nhuyễn. Đến năm 2019, hai nước mở rộng thương mại sang mặt hàng sầu riêng nguyên quả đông lạnh. Bước ngoặt diễn ra vào tháng 6/2024, khi Malaysia và Trung Quốc ký nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với sầu riêng tươi, mở đường cho những lô hàng đầu tiên được xuất khẩu chính ngạch vào tháng 8 cùng năm.

Việc mở cửa thị trường đối với sầu riêng tươi đã góp phần đa dạng hóa cơ cấu sản phẩm xuất khẩu của Malaysia. Theo Cơ quan Xúc tiến thương mại Malaysia (MATRADE), năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng tươi sang Trung Quốc đạt khoảng 37 triệu USD, tăng hơn 500% so với mức khoảng 5 triệu USD trước đó. Sầu riêng đông lạnh tiếp tục giữ vai trò chủ lực, với giá trị xuất khẩu đạt gần 202 triệu USD. Riêng quý I/2026, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng Malaysia sang Trung Quốc đạt khoảng 77 triệu USD.

Tuy nhiên, Malaysia vẫn đối mặt với sự cạnh tranh từ Thái Lan và Việt Nam, hai quốc gia có lợi thế về sản lượng, nguồn cung và chi phí sản xuất. Trong khi sầu riêng Malaysia chủ yếu được định vị ở phân khúc cao cấp, tập trung vào chất lượng, hương vị đặc trưng và các giống có giá trị thương mại lớn. Do đó, việc duy trì chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn kiểm dịch và xây dựng thương hiệu được xem là những yếu tố quan trọng để Malaysia củng cố thị phần tại Trung Quốc trong thời gian tới.

** 1 ringgit tương đương 0,245 USD, tức khoảng 24,5 cent Mỹ*