Mưa trái mùa ảnh hưởng đến ra hoa như thế nào?

Mưa trái mùa (mưa xuất hiện trong mùa khô hoặc lúc cây đang chuẩn bị, đang ra hoa) ảnh hưởng đến ra hoa theo nhiều cách: làm gián đoạn giai đoạn khô hạn cần cho phân hóa mầm hoa, khiến cây ra đọt thay vì ra hoa; làm hoa nở rải rác nhiều đợt (đặc biệt cà phê); làm trôi hạt phấn, ướt đầu nhụy, giảm thụ phấn; tăng nấm bệnh trên chùm hoa (thán thư, thối hoa); làm rụng hoa và trái non. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc lượng mưa, thời điểm mưa so với giai đoạn ra hoa và loại cây.

Ảnh hưởng ở từng giai đoạn

Trước ra hoa (phân hóa mầm hoa)

Nhiều cây (cà phê, hồ tiêu, sầu riêng, xoài, điều, nhãn, vải) cần một giai đoạn khô hạn hoặc mát để chuyển từ ra lá sang ra hoa.
Mưa trái mùa làm đất ẩm trở lại → cây ra đọt non, mầm hoa ít, ra hoa muộn hoặc không đều.

Đang ra hoa – hoa nở

Cà phê: mưa nhỏ đủ kích thích một phần hoa nở nhưng không đủ nước nuôi → hoa nở rải rác, một số đợt hoa khô; thu hoạch nhiều lần.
Sầu riêng, xoài, điều: mưa làm trôi phấn, ướt nhụy, thụ phấn kém; hoa thối, rụng.
Hồ tiêu: mưa đúng lúc ra hoa có thể làm rụng gié, bông thưa hạt.

Sau đậu trái

Mưa kèm ẩm độ cao làm thán thư, nấm hại trái non → rụng trái.
Mưa lớn sau thời gian khô có thể làm cây ra đọt, tranh dinh dưỡng với trái non.

Cách ứng phó

Với cà phê

Nếu mưa nhỏ làm một phần hoa nở: tưới bổ sung đủ lượng ngay để các đợt hoa còn lại nở tập trung và hoa đã nở đủ nước nuôi.
Theo dõi dự báo để chủ động lịch tưới.

Với cây ăn trái, điều, hồ tiêu

Thoát nước nhanh, không để đọng nước gốc.
Phun phòng nấm cho chùm hoa khi trời tạnh.
Bổ sung canxi – bo qua lá giúp giữ hoa, tăng đậu trái.
Hạn chế bón đạm, tránh kích thích ra đọt.
Với cây đang xiết nước làm bông (sầu riêng), có thể che phủ gốc bằng bạt để hạn chế nước mưa ngấm vào vùng rễ theo kỹ thuật một số vùng áp dụng.

Chung

Theo dõi dự báo thời tiết theo xã tại trang thời tiết để chủ động kế hoạch xử lý ra hoa, phun thuốc, bón phân.
Năm La Niña thường có nhiều mưa trái mùa; cần chuẩn bị phương án sớm.

Câu hỏi thường gặp

Mưa trái mùa có lợi gì không? Mưa đủ lớn vào đúng lúc cây cần tưới ra hoa (như cà phê) có thể tiết kiệm tiền tưới. Nhưng mưa nhỏ, lai rai thường gây hại nhiều hơn lợi.

Cây ra đọt sau mưa trái mùa thì xử lý sao? Hạn chế đạm, tăng lân – kali, giữ cây ổn định; với một số cây ăn trái có thể áp dụng biện pháp chặn đọt theo kỹ thuật.

Có cách nào ngăn mưa ảnh hưởng hoa không? Không ngăn được mưa, nhưng có thể giảm thiệt hại bằng thoát nước, phòng nấm, bổ sung dinh dưỡng, che phủ gốc và chọn thời điểm xử lý ra hoa phù hợp.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương.