Muốn chinh phục thị trường Trung Quốc, nông sản Việt không thể chỉ dựa vào sản lượng - Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập

25/06/2026 10:31

Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ nông sản lớn nhất của Việt Nam và vẫn còn dư địa tăng trưởng đáng kể. Tuy nhiên, lợi thế về sản lượng và vị trí địa lý đang dần nhường chỗ cho những yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển chuỗi cung ứng. Cuộc cạnh tranh tại thị trường tỷ dân ngày càng phụ thuộc vào khả năng nâng cao giá trị gia tăng và đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững.

Trung Quốc từ nhiều năm nay luôn giữ vị trí thị trường xuất khẩu nông, lâm, thủy sản lớn nhất của Việt Nam. Không chỉ là điểm đến chủ lực của nhiều mặt hàng rau quả nhiệt đới, thị trường hơn 1,4 tỷ dân này còn đang mở ra cơ hội mới khi liên tục mở rộng danh mục nông sản được nhập khẩu chính ngạch từ Việt Nam.

Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng về quy mô thương mại, các yêu cầu đối với hàng hóa nhập khẩu cũng ngày càng khắt khe hơn. Điều đó khiến xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng, từ cạnh tranh bằng sản lượng sang cạnh tranh bằng chất lượng, từ giao dịch ngắn hạn sang xây dựng chuỗi cung ứng bền vững.

Những năm gần đây, hợp tác nông nghiệp giữa Việt Nam và Trung Quốc liên tục được mở rộng. Nhiều nghị định thư xuất khẩu đã được ký kết, tạo điều kiện cho các mặt hàng như sầu riêng, chuối, mít, măng cụt, dừa, khoai lang, chanh leo hay sầu riêng đông lạnh tiếp cận thị trường Trung Quốc thông qua đường chính ngạch.

Hiện đã có hơn 20 loại rau quả của Việt Nam được phép xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Trong khi đó, nhiều loại trái cây khác như nhãn, vải, chôm chôm, xoài, thanh long và nhóm cây có múi vẫn đang trong quá trình hoàn thiện các điều kiện kỹ thuật để mở rộng thị trường.

Số liệu thương mại cho thấy Trung Quốc tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng của ngành rau quả Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu rau quả sang thị trường này hiện chiếm khoảng 64% tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành. Việt Nam cũng duy trì vị thế là nhà cung cấp rau quả lớn thứ hai tại Trung Quốc.

Đối với nhiều ngành hàng chủ lực, Trung Quốc gần như là thị trường tiêu thụ quyết định. Hơn 95% lượng sầu riêng xuất khẩu của Việt Nam hiện được tiêu thụ tại quốc gia này. Tương tự, mít Việt Nam cũng phụ thuộc rất lớn vào thị trường Trung Quốc.

Triển vọng mở rộng hợp tác còn đến từ nhu cầu ngày càng tăng của tầng lớp trung lưu Trung Quốc đối với các sản phẩm nông nghiệp nhiệt đới chất lượng cao, an toàn và có nguồn gốc rõ ràng.

Nếu trước đây xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc chủ yếu dựa vào lợi thế địa lý và khả năng cung ứng sản lượng lớn thì hiện nay các yếu tố chất lượng, minh bạch và tiêu chuẩn kỹ thuật đang trở thành điều kiện tiên quyết.

Trung Quốc đang tăng cường kiểm soát đối với mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật cũng như các yêu cầu liên quan đến truy xuất nguồn gốc. Đây không còn là những tiêu chí khuyến khích mà đã trở thành điều kiện bắt buộc để hàng hóa được tiếp cận thị trường.

Xu hướng này buộc ngành nông nghiệp Việt Nam phải thay đổi phương thức sản xuất. Mô hình sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết đang dần bộc lộ hạn chế, trong khi các chuỗi sản xuất tập trung, có khả năng kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc ngày càng trở nên cần thiết.

Theo các chuyên gia trong ngành, dư địa tăng trưởng trong giai đoạn tới không chỉ nằm ở việc xuất khẩu nhiều hơn mà còn ở việc nâng cao giá trị trên từng đơn vị sản phẩm.

Một trong những hướng đi được nhiều doanh nghiệp đánh giá giàu tiềm năng là phát triển ngành chế biến sâu. So với trái cây tươi, các sản phẩm chế biến có khả năng tạo giá trị gia tăng cao hơn, kéo dài thời gian bảo quản và giảm áp lực tiêu thụ theo mùa vụ.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành rau quả cần phát triển các vùng nguyên liệu quy mô lớn, đồng nhất về chất lượng và đủ điều kiện truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, hệ thống logistics, kho lạnh, bảo quản sau thu hoạch và mạng lưới phân phối cũng cần được đầu tư đồng bộ hơn.

Các doanh nghiệp cho rằng việc hình thành những chuỗi cung ứng dài hạn giữa doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc sẽ giúp giảm rủi ro thị trường, nâng cao khả năng cạnh tranh và giữ lại nhiều giá trị hơn cho nông sản Việt.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ số, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, phát triển hải quan thông minh và cửa khẩu thông minh được xem là giải pháp quan trọng để rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí logistics và nâng cao tính minh bạch trong chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh nhu cầu của thị trường Trung Quốc tiếp tục mở rộng nhưng tiêu chuẩn ngày càng cao, bài toán của nông sản Việt không còn đơn thuần là tăng sản lượng xuất khẩu. Yếu tố quyết định sẽ là khả năng xây dựng chuỗi giá trị hiện đại, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Đây cũng là con đường để nông sản Việt chuyển từ vị thế nhà cung cấp nguyên liệu sang nhà cung cấp những sản phẩm có giá trị gia tăng cao và phát triển bền vững hơn.

Bài liên quan

Tin bài khác

Dự báo giá vàng 26/6, sau phiên giảm mạnh tới 1,5 triệu đồng/lượng của cả vàng miếng SJC lẫn vàng nhẫn vào chiều 25/6, thị trường vàng trong nước ngày mai sẽ tiếp tục chịu áp lực giảm sâu.

Hàn Quốc - Trung Quốc vừa đạt đồng thuận về việc đơn giản hóa quy trình chứng nhận xuất xứ hàng hóa, đồng thời tăng tốc đàm phán mở rộng Hiệp định Thương mại tự do (FTA) song phương sang các lĩnh vực dịch vụ và đầu tư. Động thái này được kỳ vọng sẽ tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp hai nước trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động.

Sự đổ bộ mạnh mẽ của các loại trái cây nhập khẩu với mức giá ngày càng bình dân đang tạo nên diện mạo mới cho thị trường tiêu dùng trong nước, đồng thời đặt ra bài toán cạnh tranh gay gắt cho nông sản Việt ngay trên sân nhà.

Giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm đồng loạt trong kỳ điều hành ngày 25/6/2026, với giá xăng giảm cao nhất hơn 837 đồng/lít; đối với giá dầu giảm cao nhất hơn 1.668 đồng/lít.

Vietnam ICTCOMM 2026 và TELEFILM Vietnam 2026 là triển lãm quy tụ hơn 200 doanh nghiệp cùng hơn 170 gian hàng, tạo không gian kết nối giữa lĩnh vực công nghệ, truyền thông, truyền hình và công nghiệp nội dung số, đồng thời mở rộng cơ hội hợp tác quốc tế và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Quyết định giữ lãi suất cao của Fed đã kích hoạt làn sóng bán tháo trên thị trường kim loại quý. Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), trong phiên 24/6, giá bạc bốc hơi tới 6,29%, vàng sụt 2,62% và chính thức thủng mốc tâm lý 4.000 USD/ounce. Dù áp lực ngắn hạn gia tăng khi USD lập đỉnh 13 tháng, triển vọng dài hạn của nhóm kim loại quý vẫn được bảo toàn nhờ cuộc khủng hoảng nợ công toàn cầu và làn sóng gom hàng từ các ngân hàng trung ương.

Sự cộng hưởng từ đà lao dốc của thị trường năng lượng và áp lực tỷ giá từ đồng USD mạnh đang kích hoạt làn sóng bán tháo trên thị trường nông sản, đẩy giá đậu tương thế giới giảm mạnh ngay trước giờ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) công bố hai báo cáo nguồn cung mang tính quyết định.

Sự phát triển mạnh mẽ của các trung tâm sản xuất công nghiệp phía Bắc đang kéo theo nhu cầu ngày càng lớn về công nghệ chế biến, đóng gói, tự động hóa và logistics. Trong bối cảnh doanh nghiệp đẩy nhanh chuyển đổi công nghệ để đáp ứng các tiêu chuẩn mới của thị trường toàn cầu, Hà Nội đang dần trở thành điểm kết nối mới của các giải pháp sản xuất tiên tiến và chuỗi cung ứng hiện đại.

Trong bối cảnh giá vàng thế giới liên tục lao dốc và xuyên thủng các ngưỡng hỗ trợ quan trọng, thị trường trong nước lại vận hành theo một quỹ đạo hoàn toàn tách biệt. Ngay cả khi giá thế giới giảm sâu xuống dưới mốc 4.000 USD/ounce, rơi về vùng thấp nhất nhiều tháng, vàng miếng SJC vẫn bất động trên bảng giá. Sự lệch pha này không chỉ kéo giãn chênh lệch giữa hai thị trường lên hơn 16 triệu đồng/lượng, mà còn phơi bày một thực tế, giá vàng nội địa đang bị chi phối bởi chiến lược phòng vệ của doanh nghiệp và cấu trúc cung cầu trong nước, thay vì phản ánh trực tiếp diễn biến toàn cầu.

Với chủ đề “Lai Châu - đánh thức tiềm năng, khơi nguồn cơ hội”, hội nghị xúc tiến đầu tư năm 2026 kỳ vọng mở rộng dư địa hợp tác, thu hút dòng vốn mới.

Triển lãm Quốc tế Vietbuild TP.HCM 2026, với sự tham gia của gần 600 doanh nghiệp trong và ngoài nước, hơn 2.500 gian hàng đến từ 18 quốc gia và vùng lãnh thổ, giới thiệu nhiều sản phẩm, công nghệ mới trong lĩnh vực xây dựng, giao thông, vật liệu xây dựng và trang trí nội ngoại thất.

Giá vàng hôm nay 25/6, bất chấp làn sóng điều chỉnh kéo dài của kim loại quý toàn cầu, giá vàng miếng SJC và vàng nhẫn phiên sáng nay vẫn được các cửa hàng kinh doanh lớn trong nước giữ nguyên ở chiều bán ra. Trong khi đó, thị trường thế giới tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh mạnh từ đồng USD, neo sát mức 3.994 USD/ounce sau khi đã bốc hơi hơn 1.600 USD kể từ đỉnh.

Giá cao su hôm nay 25/6, ghi nhận xu hướng tăng giảm đan xen của giá cao su trên sàn Tokyo, trong khi sàn Thượng Hải tiếp tục chứng kiến mức giảm mạnh hơn 4%. Thị trường hiện chịu áp lực điều chỉnh lớn do tác động lan tỏa từ đà suy yếu của giá dầu mỏ và tâm lý thận trọng trước các diễn biến địa chính trị tại Trung Đông. Trong khi giá cao su trong nước bình ổn tại các doanh nghiệp lớn.

Giá bạc hôm nay 25/6, trong nước giảm mạnh ngay từ đầu phiên, với mức giảm dao động từ 88.000 - 122.000 đồng/lượng. Đà sụt giảm này chịu áp lực từ thị trường quốc tế khi giá bạc giao ngay vừa trải qua cú lao dốc gần 4%, thủng mốc tâm lý 60 USD/ounce. Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông cùng xu hướng dịch chuyển dòng tiền sang trạng thái phòng thủ khiến thị trường kim loại quý rơi vào giai đoạn tái định giá đầy biến động.

Giá heo hơi 25/6, trên toàn quốc tiếp tục duy trì trạng thái ổn định, dao động trong khoảng 61.000 – 68.000 đồng/kg với mức sàn thấp nhất thuộc về khu vực miền Nam. Đáng chú ý, song song với diễn biến đi ngang của thị trường, tỉnh Gia Lai vừa phát đi động thái mạnh mẽ khi quyết định tạm dừng tiếp nhận hồ sơ các dự án chăn nuôi heo mới nhằm siết chặt quy hoạch và bảo vệ môi trường.

Đọc nhiều