Nâng cao giá trị xuất khẩu nông sản tại thị trường Trung Quốc

Hotline: 0941068156

Chủ nhật, 28/06/2026 13:06

Chủ nhật, 28/06/2026 10:06

**TMO - Trung Quốc tiếp tục là thị trường xuất khẩu nông sản lớn nhất của Việt Nam. Tuy nhiên, thị trường này đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc nông sản. **

Trung Quốc hiện là thị trường xuất khẩu nông, lâm, thủy sản lớn nhất của Việt Nam. Đặc biệt, trong quý I/2026, xuất khẩu nông sản và thực phẩm của Việt Nam sang Trung Quốc tăng 37,4%, cao hơn 6 lần mức tăng trưởng xuất khẩu chung (5,9%), trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu nông sản.

Trong khi đó, Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế là nhà cung cấp rau quả lớn thứ hai của Trung Quốc, chiếm 22,55% thị phần. Năm 2025, xuất khẩu rau quả sang thị trường này đạt 5,5 tỷ USD, chiếm 64% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam. Riêng mặt hàng sầu riêng đạt sản lượng xuất khẩu 941.000 tấn, với giá trị hơn 3,4 tỷ USD.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), ngành rau quả Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực trong công tác mở cửa thị trường, đặc biệt là với Trung Quốc. Hai nước đã ký nhiều nghị định thư cho các sản phẩm như sầu riênga, măng cụt, mít, chuối, dừa, chanh leo, khoai lang, thạch đen và sầu riêng đông lạnh. Bên cạnh đó, hai bên đang tiếp tục đàm phán để hoàn thiện điều kiện xuất khẩu đối với nhiều loại trái cây khác như nhãn, chôm chôm, xoài và nhóm cây có múi.

Hiện, Việt Nam có hơn 20 loại rau quả được phép xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Điều này không chỉ tạo đầu ra ổn định, lâu dài cho nông dân Việt Nam mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với các loại trái cây nhiệt đới chất lượng cao của người tiêu dùng Trung Quốc.

Trước yêu cầu kiểm dịch nghiêm ngặt tại thị trường Trung Quốc, các vùng trồng nông sản xuất khẩu Việt Nam ngày càng phải được kiểm soát chặt chẽ (Ảnh minh họa).

Trong đó, sầu riêng là ngành hàng tăng trưởng nổi bật nhất. Trong giai đoạn 2021-2025, Việt Nam đã xuất khẩu hơn 3 triệu tấn sầu riêng tươi và gần 190.000 tấn sầu riêng đông lạnh. Hiện có 28 quốc gia nhập khẩu sầu riêng tươi và hơn 20 quốc gia nhập khẩu sầu riêng đông lạnh của Việt Nam, trong đó Trung Quốc chiếm trên 95% khối lượng xuất khẩu. Ngoài ra, Việt Nam cũng đã xuất khẩu hơn 3,2 triệu tấn mít, trong đó khoảng 99% sản lượng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.

Trung Quốc đang liên tục nâng yêu cầu nhập khẩu, tạo áp lực buộc doanh nghiệp Việt phải thay đổi mô hình sản xuất và kinh doanh. Theo đánh giá của các chuyên gia, dư địa tăng trưởng trong thời gian tới không nằm ở việc doanh nghiệp mở rộng sản lượng bằng mọi giá mà ở khả năng nâng cao chất lượng và gia tăng giá trị. Điều đó đòi hỏi sự chuyển dịch từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết chuỗi, từ xuất khẩu theo nhu cầu ngắn hạn sang đáp ứng các tiêu chuẩn dài hạn của thị trường.

Các doanh nghiệp trong nước đang đứng trước thời điểm phải chuyển mình mạnh mẽ. Nếu trước đây xuất khẩu chủ yếu dựa vào lợi thế sản lượng và vị trí địa lý thì hiện nay cần chuyển sang mô hình cạnh tranh bằng chất lượng, độ an toàn và tính minh bạch của sản phẩm. Đồng thời, hoạt động thương mại cũng cần dịch chuyển từ hình thức tiểu ngạch sang xuất khẩu chính ngạch, ổn định và bền vững hơn.

Ngược lại, nhu cầu tìm kiếm nguồn cung ổn định của các doanh nghiệp Trung Quốc cũng mở ra cơ hội hợp tác sâu hơn với các doanh nghiệp Việt Nam có năng lực sản xuất bài bản. Đây được xem là nền tảng để hình thành những chuỗi cung ứng nông sản quy mô lớn, đáp ứng đồng thời yêu cầu của thị trường Trung Quốc và các thị trường quốc tế khác.

Trước những thay đổi của thị trường, ngành nông sản Việt Nam cần thực hiện cuộc chuyển đổi toàn diện để nâng cao năng lực cạnh tranh. Nông dân, doanh nghiệp phải chuyển từ tư duy xuất khẩu dựa trên sản lượng sang tư duy dựa trên chất lượng, thương hiệu và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn thị trường. Điều này đòi hỏi phải phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn, tăng cường chế biến sâu và tổ chức lại hoạt động xúc tiến thương mại theo chuỗi giá trị.

Song song đó, việc xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói cần được thực hiện nghiêm túc nhằm đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao từ phía Trung Quốc. Các doanh nghiệp cũng cần tận dụng mạnh mẽ các nền tảng thương mại điện tử, hệ thống phân phối hiện đại và chuỗi bán lẻ lớn tại Trung Quốc để mở rộng thị phần, thay vì chỉ tập trung vào các kênh truyền thống./.

**Minh Hương **

Web đang chạy kỹ thuật