Nepal tìm cách mở rộng bảo hiểm nông nghiệp

Bảo hiểm nông nghiệp tại Nepal đang mở rộng, trong giai đoạn 2021-2022 đến 2025-2026, các công ty bảo hiểm đã cấp 704.864 hợp đồng, với tổng giá trị bảo hiểm khoảng 1,57 tỷ USD.

Tuy nhiên, bảo hiểm vật nuôi và thủy sản chiếm phần lớn số hợp đồng. Năm tài chính 2021-2022, Nepal cấp 24.266 hợp đồng bảo hiểm vật nuôi và thủy sản, cao hơn nhiều so với 7.254 hợp đồng bảo hiểm cây trồng.

Khoảng cách này tiếp tục gia tăng trong những năm sau. Năm 2022-2023, số hợp đồng bảo hiểm cây trồng tăng lên 8.178, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với 180.715 hợp đồng bảo hiểm vật nuôi và thủy sản. Đến năm 2023-2024, hai nhóm lần lượt đạt 9.730 và 146.394 hợp đồng.

Xu hướng này tiếp tục duy trì trong hai năm gần đây. Năm 2024-2025, số hợp đồng bảo hiểm cây trồng giảm xuống 1.677, so với 160.332 hợp đồng dành cho vật nuôi và thủy sản. Sang năm 2025-2026, bảo hiểm cây trồng chỉ tăng lên 2.107 hợp đồng, trong khi vật nuôi và thủy sản đạt 164.211 hợp đồng.

Chính phủ Nepal hiện trợ cấp phí bảo hiểm nông nghiệp nhằm khuyến khích nông dân tham gia chương trình. Theo chính sách có hiệu lực từ giữa tháng 7, Nhà nước chi trả 80% phí bảo hiểm đối với hợp đồng có giá trị bảo hiểm tối đa 65.000 USD và 50% đối với các hợp đồng có giá trị cao hơn.

Chương trình bảo hiểm hiện áp dụng cho 27 loại cây trồng, trong đó có gừng, bạch đậu khấu, xoài và các loại đậu. Bảo hiểm vật nuôi và thủy sản bao gồm 6 nhóm, như gia cầm, lợn và cá. Chương trình nhằm giúp nông dân giảm thiểu thiệt hại do mưa đá, lũ lụt, sạt lở đất, hạn hán, hỏa hoạn và dịch bệnh, đồng thời khuyến khích đầu tư vào sản xuất nông nghiệp.

Tuy nhiên, hiệu quả của chương trình đang bị ảnh hưởng bởi nhiều bất cập. Nông dân ngày càng phàn nàn về tình trạng chậm chi trả trợ cấp của chính phủ, khó tiếp cận bảo hiểm và những thủ tục phức tạp khi yêu cầu bồi thường.

Ông Jagannath Tiwari, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp, Chăn nuôi, Lâm nghiệp và Môi trường Nepal, cho biết hoạt động giám sát đã phát hiện nhiều vấn đề trong quy trình bảo hiểm và giải quyết bồi thường đối với cả vật nuôi và cây trồng.

Theo ông, một số công ty bảo hiểm thu phí cao hơn quy định, định giá cùng một loại vật nuôi không thống nhất giữa các năm hoặc cấp hợp đồng không đúng yêu cầu. Một số doanh nghiệp còn nhận bảo hiểm cho những loại vật nuôi, cây trồng không nằm trong danh mục được Chính phủ quy định.

Cơ quan chức năng cũng phát hiện trường hợp trang trại có khoản vay ngân hàng được định giá bảo hiểm cao hơn thực tế, trong khi thời điểm bắt đầu bảo hiểm không trùng với ngày cấp hợp đồng. Một số hồ sơ còn sử dụng cùng một ảnh hoặc video cho nhiều vật nuôi, thay vì hình ảnh, video riêng của từng con.

Ông Tiwari nhận định Nepal cần rà soát chính sách trợ cấp và mức phí bảo hiểm, tăng cường phối hợp giữa chính quyền trung ương, địa phương và doanh nghiệp, đồng thời đơn giản hóa thủ tục tham gia và yêu cầu bồi thường. Việc kiểm tra trực tiếp tại các trang trại cũng cần được tăng cường để hạn chế sai phạm và tranh chấp.

Trong khi đó, ông Shashi Ram Acharya, thủ quỹ Liên đoàn Nhóm Nông dân Quốc gia, cho rằng bảo hiểm sẽ hấp dẫn hơn nếu mức bồi thường được tính dựa trên giá trị sản phẩm thu hoạch thay vì chi phí sản xuất. Theo ông, cách tính hiện nay khiến mức bồi thường thấp, làm giảm động lực tham gia của nông dân.

Ông cũng cho biết nhiều nông dân thiếu thông tin về bảo hiểm. Khi mua bảo hiểm, họ được tư vấn một cách, nhưng đến khi xảy ra thiệt hại và yêu cầu bồi thường lại phải đối mặt với nhiều thủ tục, sự chậm trễ và thời gian chờ đợi kéo dài nhiều tháng.

“Những trải nghiệm này khiến nhiều nông dân cho rằng bảo hiểm mang lại nhiều phiền phức hơn lợi ích”, ông Acharya nói.

Theo ông, việc mở rộng bảo hiểm tại các khu vực vùng sâu, vùng xa cũng gặp khó khăn do chi phí đi lại của đại lý cao, trong khi giá trị hợp đồng thấp. Vì vậy, các công ty bảo hiểm cần nâng cao trách nhiệm và khả năng phản hồi, còn chính quyền địa phương cần tăng cường tuyên truyền để nông dân hiểu rõ quyền lợi, phạm vi bảo hiểm và quy trình yêu cầu bồi thường.