Người dân vùng thiên tai an cư trước mùa mưa bão

Niềm vui ở khu tái định cư

Cơn bão số 13 xảy ra vào cuối năm 2025 đã khiến biển dậy sóng lớn, nhiều căn nhà chênh vênh bên biển tại khu vực chân cầu Đề Gi (xã Đề Gi, Gia Lai) bị sóng lớn, gió giật đánh sập, tài sản của người dân bị nước lũ cuốn trôi.

Từ cảnh trắng tay sau bão, các hộ dân trước nay sống thấp thỏm dưới chân cầu Đề Gi đã được di dời đến khu tái định cư, được ở dưới những nhà kiên cố và cuộc sống an toàn hơn. Mùa mưa bão đang đến rất gần, nhưng những hộ dân này đã “chia tay” với nỗi lo xưa cũ, sống yên tâm trong ngôi nhà mới.

Trong căn nhà mới vững chãi ông Võ Văn Tiến (37 tuổi) ở xã Đề Gi, cho biết: Gia đình ông có 5 người; vợ làm nội trợ, còn ông làm nghề đi biển. Bây giờ nhắc lại trận bão cuối năm 2025, ông Tiến vẫn còn ngậm ngùi: “Tôi về nhà vào khoảng 23h đêm ngày 6/11/2025, thấy khắp nơi hoang tàn. Bão đánh tơi bời khu dân cư, thậm chí không còn nhận ra nhà mình nằm ở vị trí nào”.

Sau bão, gia đình ông Tiến được bố trí một lô đất tại khu tái định cư rộng 5m, dài 20m. Căn nhà mới được xây dựng và bàn giao vào cuối năm 2025.

Ông Tiến chia sẻ: “Trước đây, nhà tôi nằm sát biển nên mỗi khi nghe dự báo có mưa bão là cả gia đình lập tức “tay nải tay xách” tìm nơi tránh trú. Nay chuyển lên khu tái định cư, cuộc sống ổn định hơn, mùa mưa bão năm nay sẽ không còn cảnh cả nhà dắt díu nhau tìm nơi an toàn tránh trú, mà sẽ yên tâm nằm trong căn nhà kiên cố”.

Cùng niềm vui an cư tại nơi ở mới như ông Tiến, bà Phan Thị Như (45 tuổi) cũng vô cùng phấn khởi khi được chuyển về căn nhà mới tại khu tái định cư.

Bà Như kể, trước khi bão số 13 xảy ra, gia đình vừa xây căn nhà rộng khoảng 100m². Thế nhưng chỉ sau một đêm bão, căn nhà bị gió lùa, sóng đánh sập, đồ đạc nội thất trong nhà bị cuốn trôi tuốt tuột. Tài sản cả gia đình dành dụm cả đời xây dựng căn nhà “bốc hơi” chỉ sau một đêm.

"Khi ấy cả nhà tôi chỉ biết ôm mặt khóc vì tài sản đã mất trắng, không biết sau này cả nhà tá túc nơi đâu. Bây giờ được nhà nước hỗ trợ, gia đình tôi đã có căn nhà mới tại khu tái định cư, mừng không kể xiết. Giờ lên đây ổn định rồi, mùa mưa gió cũng chẳng phải suy nghĩ gì nữa, yên tâm làm ăn”, bà Như chia sẻ.

Tăng tốc di dời hơn 1.100 hộ dân vùng thiên tai

UBND tỉnh Gia Lai đã điều chỉnh kế hoạch bố trí, ổn định dân cư năm 2026 tại các dự án, phương án tái định cư vùng thiên tai.

Theo rà soát, các địa phương đề xuất bố trí, ổn định dân cư cho hơn 1.858 hộ, không thay đổi so với phương án UBND tỉnh đã phê duyệt trước đó.

Tuy nhiên, tỉnh điều chỉnh tiến độ thực hiện theo hướng đẩy nhanh số hộ được bố trí trong năm 2026 lên 1.133 hộ, tăng 153 hộ. Số hộ thực hiện trong giai đoạn 2027-2030 giảm tương ứng, còn 725 hộ.

Cụ thể, dự án tái định cư vùng thiên tai tập trung thôn Sông Ba (xã Ia Rsai) tăng thêm 34 hộ (kế hoạch là 90 hộ). Dự án tái định cư di dời khẩn cấp vùng sạt lở núi Gành, thôn Xuân An (xã Đề Gi) trong giai đoạn 2 bổ sung thêm 2 hộ chưa di dời từ giai đoạn 1 (kế hoạch là 66 hộ).

Đối với Dự án tái định cư vùng thiên tai thôn Trà Cong (xã An Hòa), UBND tỉnh Gia Lai thống nhất chuyển 178 hộ từ kế hoạch thực hiện giai đoạn 2027-2030 sang thực hiện ngay trong năm 2026. Theo đó, nâng mục tiêu di dời của dự án trong năm nay từ 30 hộ lên 208 hộ.

Đối với 13 hộ phát sinh tại thôn Trà Cong, đó là các trường hợp người con đã tách hộ nhưng sống chung nhà với bố mẹ, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai phối hợp với địa phương rà soát cụ thể điều kiện, tiêu chuẩn thụ hưởng để đề xuất phương án xử lý phù hợp.

Bên cạnh những dự án được tăng mục tiêu, một số phương án cũng được điều chỉnh giảm sau khi rà soát thực tế. Cụ thể, phương án bố trí dân cư vùng thiên tai tại thôn An Quang Đông (xã Đề Gi) giảm 4 hộ do không đủ điều kiện bố trí tái định cư, còn 20 hộ.

Khu tái định cư dân vùng thiên tai xã Phù Mỹ Bắc giảm 11 hộ do các hộ này đã hoàn thành di dời trước năm 2026, còn 62 hộ.

Việc điều chỉnh kế hoạch theo hướng tăng số hộ thực hiện trong năm 2026 được kỳ vọng giúp Gia Lai đẩy nhanh tiến độ di dời người dân khỏi các khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ quét, ngập lụt và các vùng thường xuyên chịu tác động của thiên tai, từng bước giúp người dân an cư, ổn định cuộc sống.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai, tổng nhu cầu kinh phí thực hiện các dự án, phương án sau điều chỉnh là hơn 1.087,6 tỷ đồng, giảm hơn 184,4 tỷ đồng so với kế hoạch ban đầu. Trong đó, kinh phí hỗ trợ trực tiếp cho người dân hơn 207,8 tỷ đồng, gồm hỗ trợ làm nhà ở 111,18 tỷ đồng; hỗ trợ di chuyển người và tài sản 54,45 tỷ đồng; hỗ trợ phát triển sản xuất 33,42 tỷ đồng; hỗ trợ lương thực ban đầu và nước sinh hoạt hơn 8,7 tỷ đồng.