Nguồn vốn Agribank giúp ‘trẻ hóa’ vườn cà phê: [Bài 1] Gỡ nút thắt tài chính

Với dòng vốn được cung cấp đúng lúc, đúng đối tượng cùng sự đồng hành của cán bộ tín dụng ngay từ khâu lập phương án sản xuất đến quá trình chăm sóc vườn cây, Agribank Chi nhánh Đắk Lắk không chỉ cung cấp nguồn lực tài chính mà còn góp phần tạo nền tảng để những vườn cà phê già cỗi được “trẻ hóa”, giúp người trồng nâng cao thu nhập, giữ vững vùng nguyên liệu và tiếp tục khẳng định vị thế thủ phủ cà phê của Việt Nam.

Gỡ ‘nút thắt’ về vốn

Đắk Lắk từ lâu được xem là "thủ phủ" cà phê của cả nước với hơn 217.600ha, sản lượng niên vụ 2025 đạt khoảng 580.830 tấn. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của ngành hàng, nhiều diện tích cà phê bước vào giai đoạn già cỗi, năng suất suy giảm, đòi hỏi phải được tái canh, trẻ hóa để duy trì lợi thế cạnh tranh của vùng nguyên liệu.

Trong bối cảnh đó, nguồn vốn tín dụng được xem là một trong những yếu tố quyết định thành công của chương trình tái canh. Bởi để trồng mới 1ha cà phê, người dân phải đầu tư khoảng 200-250 triệu đồng, trong khi phải mất 4-5 năm cây mới cho thu hoạch ổn định. Khoảng thời gian dài không có nguồn thu khiến không ít hộ nông dân e ngại, dù biết rằng việc thay thế những vườn cây già cỗi là yêu cầu tất yếu.

Là ngân hàng thương mại chủ lực trên lĩnh vực "tam nông", Agribank Chi nhánh Đắk Lắk nhiều năm qua đã đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp triển khai chương trình tín dụng tái canh cà phê theo chủ trương của Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng như kế hoạch của UBND tỉnh Đắk Lắk.

Theo ông Lê Văn Thịnh, Giám đốc Agribank Chi nhánh Đắk Lắk, chi nhánh đã chỉ đạo toàn bộ mạng lưới 12 chi nhánh loại II và 4 phòng giao dịch chủ động bám sát địa bàn, phối hợp với chính quyền cơ sở, ngành nông nghiệp và các tổ chức hội để đưa chính sách tín dụng đến tận người dân có nhu cầu tái canh.

Để phù hợp với đặc thù cây cà phê, Agribank áp dụng cơ chế cho vay linh hoạt với mức đầu tư khoảng 150 triệu đồng/ha đối với tái canh trồng mới và khoảng 80 triệu đồng/ha đối với ghép cải tạo. Thời hạn vay kéo dài tới 8 năm đối với trồng mới và 4 năm đối với ghép cải tạo, đồng thời có thời gian ân hạn trả gốc trong giai đoạn kiến thiết cơ bản, giúp người dân giảm áp lực tài chính khi chưa có nguồn thu từ vườn cây.

Không chỉ cung cấp nguồn vốn, cán bộ tín dụng còn trực tiếp xuống cơ sở hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, thẩm định tại vườn và phối hợp với lực lượng khuyến nông tư vấn về giống, quy trình kỹ thuật nhằm giúp đồng vốn được sử dụng đúng mục đích và phát huy hiệu quả cao nhất.

Sau nhiều năm triển khai, chương trình tín dụng tái canh đã mang lại những kết quả tích cực. Ngay từ giai đoạn đầu, Agribank Chi nhánh Đắk Lắk đã cho vay tái canh trên diện tích khoảng 532,57ha, trong đó doanh nghiệp chiếm khoảng 507ha, còn lại là hộ gia đình, cá nhân. Điều đáng ghi nhận là chương trình không phát sinh nợ quá hạn, nợ xấu, cho thấy hiệu quả sử dụng vốn cũng như ý thức trả nợ của người vay.

Quan trọng hơn, nguồn vốn tín dụng đã góp phần "trẻ hóa" nhiều diện tích cà phê già cỗi bằng các giống mới có năng suất và chất lượng cao như TRS1, TR4, TR9... Khi bước vào giai đoạn kinh doanh ổn định, năng suất bình quân đạt khoảng 3 tấn nhân/ha, thu nhập của người trồng tăng khoảng 1,5-2 lần so với trước khi tái canh. Đây cũng là một trong những yếu tố góp phần giúp Đắk Lắk tiếp tục giữ vững vị thế địa phương có diện tích và sản lượng cà phê lớn nhất cả nước.

Khơi nguồn phát triển

Ông Ngân Văn Huyên, trú tại xã Ea Ô, tỉnh Đắk Lắk cho biết, gia đình ông vay 270 triệu đồng từ Agribank Chi nhánh Đắk Lắk để đầu tư chăm sóc và phát triển sản xuất. Nguồn vốn này giúp gia đình chủ động trồng mới vườn cây, mua phân bón, chăm sóc cây trồng, giảm áp lực tài chính trong ngắn hạn và có thêm điều kiện trang trải việc học cho các con.

Theo ông Huyên, sản xuất nông nghiệp luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro do giá nông sản biến động, song nguồn vốn của Agribank đã giúp gia đình vượt qua những giai đoạn khó khăn để duy trì sản xuất. Điều ông hài lòng không chỉ là lãi suất phù hợp mà còn là sự tận tình của cán bộ ngân hàng trong quá trình hướng dẫn thủ tục và đồng hành cùng người vay.

Thực tế triển khai chương trình cũng cho thấy việc tái canh cà phê vẫn còn không ít thách thức. Chi phí đầu tư lớn, thời gian kiến thiết kéo dài, nhiều hộ còn dư nợ cũ hoặc chưa hoàn thiện giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khiến việc tiếp cận vốn gặp khó khăn. Bên cạnh đó, sự hấp dẫn của một số cây trồng khác như sầu riêng hay hồ tiêu cũng khiến một bộ phận nông dân cân nhắc chuyển đổi thay vì tiếp tục đầu tư vào cà phê.

Để tháo gỡ những "điểm nghẽn" này, Agribank Chi nhánh Đắk Lắk đã triển khai nhiều giải pháp như phối hợp với chính quyền địa phương rà soát diện tích tái canh, áp dụng hình thức cho vay "cuốn chiếu", lồng ghép với các chương trình tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn. Đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thẩm định, giải ngân và mở rộng cho vay thông qua các tổ vay vốn liên kết với Hội Nông dân, Hội Phụ nữ. Việc ứng dụng ngân hàng số cũng giúp người dân giao dịch thuận tiện hơn, giảm chi phí đi lại.

Không chỉ đồng hành với người trồng trọt, Agribank Chi nhánh Đắk Lắk còn tiếp sức cho nhiều mô hình chăn nuôi quy mô lớn trên địa bàn. Chị Phạm Thị Phong Mã, ở thôn Thanh Phong, xã Ea Kar, cho biết gia đình hiện được Agribank cấp hạn mức vay 3 tỷ đồng, trong đó đã giải ngân 2,6 tỷ đồng để mở rộng hệ thống trang trại chăn nuôi và kinh doanh thức ăn gia súc.

Nhờ nguồn vốn này, gia đình chị Mã duy trì ổn định hai trại heo thịt với quy mô khoảng 350 con cùng một trại khoảng 20 con heo nái, tạo nguồn thu bền vững và chủ động con giống phục vụ sản xuất.

Theo định hướng giai đoạn 2026-2030, Agribank Chi nhánh Đắk Lắk sẽ tiếp tục xác định tín dụng tái canh cà phê là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, bảo đảm đủ nguồn vốn để đồng hành cùng kế hoạch tái canh hơn 17.000ha cà phê trên địa bàn tỉnh.

Cùng với đó, chi nhánh sẽ ưu tiên các mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị, cà phê chất lượng cao, cà phê đặc sản, cà phê hữu cơ và tín dụng xanh, góp phần nâng cao giá trị hạt cà phê Đắk Lắk trong bối cảnh ngành cà phê Việt Nam đang hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.