Nguồn vốn Agribank giúp ‘trẻ hóa’ vườn cà phê: [Bài 2] Tạo giá trị dài hạn

Từ khoản vay đến màu xanh bền vững

Giữa những vườn cà phê xanh ngút tầm mắt ở TDP Phú Xuân, phường Đông Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng, 36 ha cà phê của gia đình ông Lầu A Sy đang bước vào năm thứ 11. Những hàng cây sinh trưởng tốt, tán rộng, cho năng suất ổn định là thành quả của một quyết định đầu tư được thực hiện từ hơn một thập niên trước.

Năm 2015, ông Sy được Agribank Chi nhánh Đắk Nông cho vay 880 triệu đồng theo chương trình tái canh cà phê với lãi suất ưu đãi 7%/năm. Có thêm nguồn lực, gia đình ông từng bước tái canh và chăm sóc toàn bộ diện tích 36 ha.

Đối với cây cà phê, tái canh là một quá trình đòi hỏi nguồn vốn lớn và thời gian dài. Sau khi phá bỏ vườn cây già cỗi, người dân phải cải tạo đất, chuẩn bị giống, trồng mới và chăm sóc trong nhiều năm trước khi cây bước vào giai đoạn kinh doanh. Nếu thiếu vốn, việc tái canh trên diện tích lớn sẽ gặp không ít khó khăn.

Với gia đình ông Sy, dòng vốn được đưa vào đúng thời điểm đã giúp quá trình thay thế vườn cây cũ được thực hiện thuận lợi. Quan trọng hơn, nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích, gắn với phương án sản xuất cụ thể.

Đến nay, khoản vay tái canh đã được gia đình ông thanh toán hết từ năm 2018. Trong quá trình vay vốn, gia đình thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi, không phát sinh nợ quá hạn.Hiệu quả của khoản đầu tư không chỉ nằm ở việc hoàn thành nghĩa vụ với ngân hàng. Sau 11 năm, vườn cà phê vẫn phát triển tốt, năng suất ổn định và trở thành nguồn thu nhập bền vững của gia đình.

Câu chuyện này cũng cho thấy một thực tế ở vùng cà phê Tây Nguyên, để trẻ hóa những vườn cây già cỗi, bên cạnh giống mới và kỹ thuật canh tác, nguồn vốn phù hợp với chu kỳ sinh trưởng của cây trồng là yếu tố đặc biệt quan trọng.

Theo các chương trình tái canh cà phê, người dân cần một khoảng thời gian đủ dài để đầu tư trước khi vườn cây cho thu nhập. Vì vậy, những nguồn tín dụng có thời hạn và điều kiện phù hợp sẽ giúp giảm áp lực tài chính trong giai đoạn kiến thiết cơ bản.

Agribank từng đánh giá tái canh cà phê là một trong những chương trình tín dụng trọng điểm đối với cây cà phê, với các khoản vay trung và dài hạn, thời gian phù hợp với chu kỳ sinh trưởng, giúp người dân có điều kiện phục hồi sản xuất trước khi bước vào thu hoạch.

Mở rộng những vùng cà phê trẻ

Không chỉ ở phường Đông Gia Nghĩa, tại nhiều địa bàn sản xuất cà phê của Đắk Nông cũ, nhu cầu tái canh, cải tạo những vườn cây già cỗi vẫn rất lớn. Trong đó, xã Nhân Cơ là một trong những địa bàn có nhiều hộ dân tiếp cận các chương trình hỗ trợ để từng bước thay thế diện tích cà phê đã suy giảm năng suất.

Với người dân, tái canh không đơn thuần là phá bỏ cây cũ để trồng cây mới. Đó là quyết định đầu tư dài hạn, bởi trong những năm đầu, vườn cây chưa thể mang lại nguồn thu tương xứng trong khi chi phí giống, phân bón, nhân công, tưới nước và chăm sóc vẫn phát sinh.

Do đó, khi người dân được tiếp cận nguồn vốn ngân hàng cùng với hướng dẫn kỹ thuật, quá trình tái canh có thêm điều kiện để triển khai bài bản. Những diện tích cà phê già cỗi từng cho năng suất thấp có cơ hội được thay thế bằng những vườn cây trẻ, đồng đều và có khả năng thích ứng tốt hơn với yêu cầu sản xuất hiện nay.

Theo đại diện lãnh đạo phường Đông Gia Nghĩa, việc duy trì và nâng cao hiệu quả sản xuất cà phê cần gắn với quá trình trẻ hóa vườn cây, áp dụng tiến bộ kỹ thuật và sử dụng hiệu quả các nguồn lực hỗ trợ. Chính quyền địa phương cũng phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn người dân tiếp cận các chính sách tín dụng, đồng thời khuyến khích sản xuất theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm.

Đây là hướng đi có ý nghĩa khi cà phê vẫn giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp của khu vực. Thay vì khai thác kéo dài những vườn cây đã già cỗi, việc tái canh theo lộ trình phù hợp giúp người dân chủ động xây dựng lại năng suất và chất lượng vườn cây.

Thực tế từ nhiều vùng cà phê Tây Nguyên cho thấy, khi nguồn vốn được kết hợp với kỹ thuật và phương án sản xuất phù hợp, hiệu quả tái canh có thể được nhìn thấy rõ qua năng suất vườn cây sau khi bước vào kinh doanh. Agribank từng ghi nhận những mô hình tái canh được đầu tư bằng nguồn vốn tín dụng, trong đó có những diện tích cho năng suất cao hơn đáng kể so với vườn cây cũ.

Dòng vốn đồng hành cùng người trồng

Đằng sau những hàng cà phê xanh tốt là một quá trình đầu tư dài hạn. Với ngân hàng, đó không chỉ là hoạt động cho vay mà còn là sự đồng hành với một ngành hàng chủ lực của nông nghiệp Tây Nguyên.

Theo đại diện Agribank Chi nhánh Đắk Nông, ngân hàng xác định cà phê là lĩnh vực sản xuất quan trọng cần tiếp tục được ưu tiên nguồn vốn. Để giúp người dân tiếp cận tín dụng thuận lợi, ngân hàng chủ động nắm bắt nhu cầu sản xuất, hướng dẫn khách hàng hoàn thiện hồ sơ, xây dựng phương án vay vốn phù hợp và xem xét giải ngân theo khả năng trả nợ cũng như chu kỳ sản xuất.

Đặc biệt, với tái canh cà phê, nguồn vốn cần được tính toán theo một chu kỳ dài, bởi người trồng phải bỏ vốn trong thời gian đầu nhưng chưa có nguồn thu từ vườn cây mới. Đây cũng là lý do các chương trình tín dụng tái canh có ý nghĩa thiết thực đối với hộ sản xuất.

Con số này cho thấy nguồn vốn ngân hàng đang tham gia sâu vào chuỗi giá trị cà phê, từ sản xuất đến kinh doanh. Trong đó, việc đưa vốn đến với hộ dân để đầu tư vườn cây có ý nghĩa đặc biệt bởi đây là khâu đầu tiên quyết định chất lượng và năng suất nguyên liệu.

Trên thực tế, Agribank đã triển khai chương trình cho vay tái canh cà phê trong nhiều năm. Theo thông tin từ Agribank, nguồn vốn này đã hỗ trợ người dân cải tạo các vườn cà phê già cỗi, nâng năng suất và sản lượng; ngân hàng cũng xác định việc tiếp cận vốn ở khu vực nông thôn là một trong những trọng tâm trong thực hiện sứ mệnh đồng hành cùng nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

Với vùng cà phê Đắk Nông, câu chuyện tái canh vì thế không chỉ là câu chuyện của từng hộ dân. Đó còn là quá trình phối hợp giữa chính quyền, ngân hàng và người sản xuất để tạo dựng những vùng cây trẻ, có năng suất và chất lượng cao hơn. Khi những vườn cà phê già cỗi được thay thế, giá trị không dừng lại ở một mùa vụ. Đó là sự chuẩn bị cho nhiều năm sản xuất phía trước, giúp người dân ổn định sinh kế, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tạo nguồn nguyên liệu bền vững cho ngành cà phê.

Theo đại diện lãnh đạo Agribank Chi nhánh Đắk Nông, tính đến ngày 30/6/2026, dư nợ cho vay trồng cà phê đạt 6.908 tỷ đồng. Nếu tính cả hoạt động kinh doanh và các lĩnh vực liên quan đến cà phê, tổng dư nợ đạt 8.931 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn hỗ trợ cho người dân vay để tái canh cà phê chiếm tỷ lệ khá cao.