Những quy định cơ bản về sử dụng thuốc bảo vệ thực vật?

Những quy định cơ bản khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật (theo Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật và các văn bản hướng dẫn) gồm: (1) chỉ dùng thuốc có trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam, không dùng thuốc cấm, thuốc ngoài danh mục, thuốc giả, thuốc hết hạn; (2) mua thuốc tại cửa hàng, đại lý có giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán; (3) sử dụng theo nguyên tắc "4 đúng" – đúng thuốc, đúng lúc, đúng liều lượng và nồng độ, đúng cách; (4) tuân thủ hướng dẫn trên nhãn, đặc biệt thời gian cách ly trước khi thu hoạch; (5) bảo đảm an toàn cho người, vật nuôi, môi trường – trang bị bảo hộ, không phun gần nguồn nước sinh hoạt, khu dân cư khi gió lớn; (6) thu gom bao bì sau sử dụng vào đúng nơi quy định; (7) bảo quản thuốc an toàn, xa thực phẩm và trẻ em. Vi phạm (dùng thuốc cấm, không đúng hướng dẫn gây hậu quả, vứt bao bì bừa bãi…) có thể bị xử phạt hành chính theo quy định.

1. Chỉ dùng thuốc trong danh mục

• Danh mục thuốc được phép sử dụng do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành, cập nhật định kỳ.
• Có cả danh mục thuốc cấm sử dụng – một số hoạt chất đã bị loại bỏ vì độc hại.
• Tra cứu tên thuốc, hoạt chất, đối tượng sử dụng trước khi mua (xem tra cứu tại thuốc bảo vệ thực vật).

2. Mua thuốc đúng nơi

• Cửa hàng, đại lý có giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán thuốc bảo vệ thực vật.
• Không mua thuốc trôi nổi, bán rong, không nhãn tiếng Việt.
• Kiểm tra thuốc chính hãng (xem làm sao kiểm tra phân bón và thuốc bảo vệ thực vật chính hãng).

3. Nguyên tắc "4 đúng"

• Đúng thuốc: thuốc được đăng ký cho đúng cây trồng, đúng đối tượng sâu bệnh.
• Đúng lúc: khi sâu bệnh ở giai đoạn dễ phòng trừ, mật độ đến ngưỡng; thời tiết phù hợp.
• Đúng liều lượng, nồng độ: theo nhãn, không tự tăng liều.
• Đúng cách: phun đúng vị trí sâu bệnh, đúng kỹ thuật.

4. Thời gian cách ly

• Khoảng thời gian từ lần phun cuối đến khi thu hoạch, ghi trên nhãn.
• Thu hoạch trước thời gian cách ly → dư lượng vượt mức cho phép, nguy hại sức khỏe, hàng bị trả về (xem thời gian cách ly thuốc bảo vệ thực vật là gì).

5. An toàn khi sử dụng

• Đọc kỹ nhãn (xem cách đọc nhãn thuốc bảo vệ thực vật).
• Đồ bảo hộ: khẩu trang, găng tay, kính, quần áo dài, ủng.
• Không phun khi gió lớn, ngược chiều gió, gần nguồn nước sinh hoạt, ao nuôi.
• Không cho trẻ em, phụ nữ mang thai, cho con bú tiếp xúc thuốc.
• Cắm biển cảnh báo khu vực vừa phun (nếu cần).
• Chi tiết: những nguyên tắc an toàn khi pha và phun thuốc.

6. Bao bì và thuốc thừa

• Thu gom bao bì vào bể chứa, nơi quy định của địa phương; không vứt xuống kênh mương, đồng ruộng.
• Không tái sử dụng bao bì thuốc để đựng thực phẩm, nước uống.
• Thuốc thừa pha xong: phun hết cho diện tích cần; không đổ xuống nguồn nước.

7. Bảo quản

• Để trong bao bì gốc, có nhãn.
• Tủ, kho có khóa, khô ráo, xa thực phẩm, thức ăn chăn nuôi, trẻ em.

8. Ghi chép

• Ghi nhật ký sử dụng thuốc: ngày, tên thuốc, liều lượng, diện tích, người phun – bắt buộc với sản xuất theo VietGAP và cần cho truy xuất nguồn gốc.

Câu hỏi thường gặp

Dùng thuốc ngoài danh mục có bị phạt không? Có. Sử dụng thuốc cấm, ngoài danh mục là hành vi vi phạm và có thể bị xử phạt hành chính, tịch thu, tiêu hủy theo quy định.

Có được tự pha trộn nhiều loại thuốc không? Chỉ phối trộn khi nhãn cho phép hoặc theo hướng dẫn kỹ thuật (xem có nên phối trộn nhiều loại thuốc bảo vệ thực vật).

Phun thuốc bằng drone có quy định riêng không? Có, cần tuân thủ quy định về thiết bị bay và hướng dẫn sử dụng thuốc phù hợp (xem phun thuốc bằng drone cần tuân thủ những quy định nào).

Thông tin mang tính tham khảo; bà con nên cập nhật danh mục thuốc mới nhất và tham khảo cán bộ bảo vệ thực vật tại địa phương.