Nông dân miền Tây chật vật giữa thời tiết cực đoan và giá nông sản thấp

VOV.VN - Thời tiết thất thường, cây trồng thiệt hại và giá nông sản xuống thấp đang ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của nhiều hộ nông dân Đồng bằng sông Cửu Long, đặt ra yêu cầu chuyển đổi sản xuất, ổn định sinh kế.

Người nông dân vùng ĐBSCL lặng lẽ mưu sinh trong mùa nước nổi

Những tác động của biến đổi khí hậu đang trở thành thách thức đối với sản xuất nông nghiệp tại Đồng bằng sông Cửu Long. Tình trạng nắng nóng, mưa thất thường, hạn hán và xâm nhập mặn không chỉ gây thiệt hại mùa màng mà còn khiến đời sống của nhiều hộ dân thêm bấp bênh.

Bà Trần Thị Tuyết Mai, một nông dân có nhiều năm trồng sả, cho biết thời tiết những năm gần đây ngày càng khó dự đoán, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cây trồng.

Theo bà Mai, nắng nóng khiến cây sả chết nhiều, phải trồng dặm liên tục, trong khi giá bán có thời điểm chỉ đạt khoảng 2.000-3.000 đồng/kg. Mức giá thấp khiến người trồng gặp khó khăn trong việc bù đắp chi phí đầu tư và công lao động.

“Mưa nắng thất thường khiến cây trồng phát triển kém, chết nhiều, phải trồng dặm liên tục, rất vất vả. Giá sả chỉ khoảng 2.000-3.000 đồng/kg, thấp như vậy thì người trồng khó mà trang trải chi phí”, bà Mai chia sẻ.

Để giảm chi phí, gia đình bà cố gắng tự thực hiện các công việc sản xuất thay vì thuê thêm nhân công. Tuy nhiên, việc thiếu nguồn thu nhập thay thế khiến kinh tế gia đình vẫn phụ thuộc lớn vào kết quả mỗi vụ mùa.

Thực trạng này cho thấy nhu cầu cấp thiết phải hỗ trợ người dân nâng cao kỹ năng sản xuất, lựa chọn cây trồng phù hợp, phát triển các mô hình sinh kế có khả năng thích ứng với điều kiện khí hậu thay đổi. Bên cạnh hỗ trợ kỹ thuật, việc hướng dẫn người dân lập kế hoạch kinh doanh, tiếp cận nguồn vốn và đa dạng hóa hoạt động tạo thu nhập cũng có ý nghĩa quan trọng.

Thiếu kỹ năng thích ứng, sinh kế người dân thêm bấp bênh

Theo đánh giá của Tổ chức Liên minh Na Uy, Đồng bằng sông Cửu Long là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, với các rủi ro như lũ lụt, hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở bờ sông và nước dâng do bão. Những tác động này đang trực tiếp đe dọa mùa màng, nguồn lương thực và thu nhập của người dân.

Đáng chú ý, người khuyết tật và các hộ gia đình do phụ nữ làm chủ hộ là những nhóm dễ bị tổn thương hơn. Một trong những khó khăn lớn là người dân thiếu kỹ năng ứng phó, trong khi các phương thức sản xuất truyền thống không còn phát huy hiệu quả như trước. Việc thiếu kiến thức cũng khiến một số hộ phải thử nghiệm các phương thức canh tác thiếu bền vững, như lạm dụng hóa chất, làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường. Sinh kế thiếu ổn định, không có nguồn thu nhập thay thế cũng khiến nhiều người phải di cư lên thành thị.

Vì vậy, cần tăng cường tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn người dân lựa chọn mô hình sinh kế phù hợp, lập kế hoạch kinh doanh và tiếp cận các nguồn vốn hỗ trợ. Các mô hình sinh kế thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, kết hợp đa dạng hóa cây trồng, vật nuôi và phát triển hoạt động tạo thu nhập, được xem là một trong những hướng đi cần thiết. Bên cạnh đó, các nhóm tín dụng và tiết kiệm cộng đồng, cùng nguồn vốn hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, có thể giúp người dân có thêm điều kiện đầu tư và chuyển đổi sản xuất.

Theo kế hoạch của tổ chức này, thông qua hệ thống trường học và mạng lưới Hội Phụ nữ, khoảng 10.000 học sinh và 60.000 hộ gia đình sẽ được đào tạo nhằm nâng cao khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu. Đồng thời, khoảng 57.000 phụ nữ nghèo sẽ có cơ hội tiếp cận các khoản vay và chương trình tập huấn để phát triển sinh kế đa dạng, bền vững hơn.

Chuyển đổi sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu

Tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Đồng bằng sông Cửu Long, các địa phương chú trọng chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tái cơ cấu nông nghiệp và quy hoạch sản xuất theo hướng nâng cao giá trị sản phẩm, thích ứng với biến đổi khí hậu. Bên cạnh trồng lúa, nhiều địa phương có điều kiện phát triển cây ăn quả, cây dược liệu có giá trị kinh tế cao và nuôi trồng thủy sản.

Các chương trình hỗ trợ đất sản xuất, đầu tư hạ tầng nông thôn và phát triển kinh tế được triển khai nhằm cải thiện điều kiện sản xuất, nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần giảm nghèo bền vững.

Việc kết hợp hỗ trợ kỹ thuật, vốn vay, nâng cao nhận thức và phát triển các mô hình sinh kế thích ứng được kỳ vọng giúp người dân giảm thiểu thiệt hại do thiên tai, ổn định thu nhập và hạn chế nguy cơ tái nghèo.

Google Search. Xem hướng dẫn.