Nông sản Lâm Đồng: Ðược gỡ 2 “nút thắt” trong xuất khẩu

Có 3/50 cơ sở kiểm nghiệm trên toàn quốc vừa được Tổng cục Hải quan Trung Quốc chấp thuận, cộng thêm quy định mới đã xóa diện tích tối thiểu 10 ha trong cấp mã số vùng trồng (MSVT), Lâm Đồng đã được mở rộng “cánh cửa” cho xuất khẩu nông sản.

Đặc biệt là sầu riêng, mít

Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) vừa mới chấp nhận 50 cơ sở kiểm nghiệm của Việt Nam thực hiện kiểm nghiệm các chỉ tiêu phục vụ xuất khẩu nông sản, đặc biệt là sầu riêng, mít sang thị trường này. Điều quan tâm là các cơ sở này nằm rải rác ở 13 tỉnh, thành phố trên cả nước, trong đó tại Lâm Đồng có 3 cơ sở kiểm nghiệm và kề bên, TP Hồ Chí Minh có nhiều nhất với 19 cơ sở. Sự phân bố này có chủ đích trong củng cố năng lực cho các vùng nguyên liệu trọng điểm.

Thế nên, dự báo sắp tới doanh nghiệp xuất khẩu trong tỉnh chủ động hơn trong việc kiểm tra chất lượng, rút ngắn thời gian và tạo thuận lợi lớn khi thông quan nông sản sang thị trường Trung Quốc. Điều này được ví như rồng thêm cánh, nhất là Lâm Đồng chiếm khoảng 28% tổng diện tích sầu riêng của cả nước, trong đó đã có nhiều vùng sản xuất theo hướng xanh, minh bạch và bền vững cùng nhiều nông dân tỷ phú. Lâu nay, vướng mắc lớn vẫn là xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc chưa thông thoáng, vì thủ tục an toàn thực phẩm, trong khi trái cây vua như sầu riêng bị khống chế thời gian rất gắt. Nhưng bây giờ, đã gỡ nút thắt này.

Trong khi đó, cây mít, ở Lâm Đồng chủ yếu được trồng rải rác xen canh trong các vườn cây ăn trái hoặc cà phê, thay vì chuyên canh quy mô lớn. Tuy nhiên, cũng đã xuất hiện một vài mô hình trồng mít với sản phẩm ngon nổi tiếng khiến người tiêu dùng nhớ, như mít nghệ ở Bảo Lộc hoặc mít Thái ở Phan Sơn. Cộng thêm thời điểm đó, việc đăng ký được MSVT phải đạt diện tích tối thiểu 10 ha nên trong cảnh trồng xen với cây khác, mít ở Lâm Đồng khó xuất khẩu và cũng khó mở rộng diện tích. Nhưng bây giờ đã khác.

Cơ hội xuất khẩu đến gần người dân

Không chỉ cây mít, các loại cây trồng khác mà người dân Lâm Đồng lâu nay trồng xen trong 1 khu vườn tổng hợp đều có thể vươn lên tham gia xuất khẩu. Không phải là ít mà là rất nhiều, vì vùng đất Lâm Đồng vốn dĩ màu mỡ, khí hậu đa dạng, cộng thêm không đoán được giá cả thị trường nên lâu nay, người dân thực hiện chiến thuật “chia trứng nhiều giỏ”, thành ra chia đất trong vườn trồng nhiều loại cây.

Thế nên, để được cấp MSVT, những vùng có nhiều vườn cây tổng hợp này, phải liên kết với nhiều vườn khác để đạt diện tích yêu cầu nên có khó khăn. Nhưng từ 1/8/2026, Nghị quyết 36 của Chính phủ về việc đơn giản hóa thủ tục hành chính về MSVT, mã số cơ sở đóng gói có hiệu lực, trong đó không quy định diện tích tối thiểu 10 ha đối với mã số vùng trồng nữa. Có nghĩa, người dân canh tác, sản xuất bất kỳ diện tích nào cũng có thể được cấp mã số vùng trồng, nếu đảm bảo đầy đủ các quy định về quy trình sản xuất, chất lượng sản phẩm. Theo đó, người dân chỉ đi đăng ký, kê khai hồ sơ trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Quy định mới này cũng đặt ra từng trường hợp cụ thể. Nếu vùng trồng chưa phục vụ xuất khẩu, thời gian cấp mã khoảng 3 ngày. Với vùng trồng đăng ký xuất khẩu rồi, cơ quan chuyên môn sẽ kiểm tra thực địa trước khi cấp mã, thời gian khoảng 10 ngày theo yêu cầu của nước nhập khẩu…

Theo các chuyên gia nông nghiệp, quy trình mới về cấp mã số vùng trồng cho thấy đơn giản hơn nhiều so với trước. Tuy nhiên, nếu có thể, người dân vẫn cần liên kết thành vùng sản xuất đủ lớn, cùng quy trình canh tác để bảo đảm chất lượng, sản lượng và thuận lợi cho truy xuất nguồn gốc.