Nông thôn mới Hoài Đức không chỉ đơn thuần là những công trình hữu hình

Cụ thể như xã Tân Lập được công nhận đạt nông thôn mới (NTM) kiểu mẫu ở hai lĩnh vực giáo dục và y tế; xã Đức Thượng đạt chuẩn NTM kiểu mẫu về các lĩnh vực văn hóa, y tế và môi trường; xã Kim Chung đạt chuẩn NTM kiểu mẫu về y tế và văn hóa, xã Di Trạch đạt chuẩn NTM nâng cao… Những tuyến đường liên xã, liên thôn hay ngõ xóm đều được cứng hóa, nhiều đoạn được trồng hoa, cây cảnh hai bên. Những nhà văn hóa, sân chơi đầy đủ các thiết bị phục vụ cho các hoạt động văn nghệ, thể thao của người dân. Những ao hồ, khu cây xanh được tôn tạo, giữ gìn sạch đẹp.

Cận kề nội thành, kinh tế thị trường bung ra phát triển mạnh nhưng xã Hoài Đức vẫn giữ gìn tốt nhiều di tích lịch sử quốc gia như đền Di Trạch, đình Dưới, đình Di Trạch, chùa Linh Tiên Quán, đình Cao Xá, chùa Diên Phúc, đình Lưu Xá, chùa Lưu Xá, đình Lũng Kinh, chùa Lũng Kinh, đình Đại Tự, chùa Đại Tự, đình Đụn, chùa Lai Xá, đình Yên Bệ - Yên Vĩnh, chùa Giang Xá, đình Giang Xá, đền Giang Xá…Vẫn tổ chức được nhiều lễ hội cổ truyền, giữ gìn được nhiều thuần phong, mỹ tục. Trên nền tảng vững chắc ấy địa phương bước vào xây dựng NTM với sự quyết tâm cao.

Từ ngày 7/9/2026, Bộ tiêu chí xã NTM giai đoạn 2026-2030 chính thức có hiệu lực. Cách tiếp cận NTM ở giai đoạn này không còn đơn thuần được nhìn nhận qua những cơ sở hạ tầng hữu hình mà còn nhiều thứ vô hình nhưng rất quan trọng như đời sống tinh thần, dịch vụ công thuận tiện, chính quyền phục vụ người dân, an ninh trật tự…

Muốn đời sống tinh thần của người dân được cải thiện thì trước tiên đời sống vật chất của họ phải được đảm bảo. Bộ tiêu chí mới có hẳn một nhóm các tiêu chí về phát triển kinh tế nông thôn rất cụ thể với tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người từ 9,5-12%/năm, với sự khuyến khích hình thành vùng nguyên liệu tập trung, mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, tuần hoàn, giảm phát thải, gia tăng giá trị cho nông sản bằng OCOP, bằng đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, thúc đẩy kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân để tạo việc làm, tăng thu nhập.

Về công nghiệp, dịch vụ Hoài Đức có 2 cụm công nghiệp tạo công ăn việc làm cho hàng nghìn lao động. Cùng với đó là các làng nghề gỗ, mộc, hàn, cơ khí, may mặc, các xưởng và dịch vụ logistic. Về nông nghiệp, xã hiện có 242 ha cây ăn quả và cây cảnh, trong đó, diện tích cây ăn quả là 239 ha, chủ yếu là ổi với 168 ha và không thể không nhắc đến Di Trạch.

Theo ông Nguyễn Hữu Quang, Giám đốc Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Di Trạch đơn vị có 25 ha ổi lê trồng theo tiêu chuẩn VietGAP, từ lúc quả ổi còn nhỏ đã được bao quả giúp hạn chế sâu bệnh gây hại, giảm thiểu việc sử dụng hóa chất độc hại. Từ 7 thành viên ban đầu, đến nay HTX đã phát triển lên được 30 viên, mỗi năm cung cấp ra thị trường hàng trăm tấn ổi. Với giá bán tại chỗ khoảng 20.000 đồng/kg, cây ổn lê đã mang lại nguồn thu cho mỗi hộ trên dưới 100 triệu đồng/năm và hình thành nên một thương hiệu nông sản có tiếng cho Thủ đô.

Ngoài ra cây ăn quả, Hoài Đức còn có một số mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Cận đô thị, những địa điểm này rất thuận lợi để phát triển du lịch trải nghiệm nông nghiệp kết hợp tham quan, học tập và mua sắm. Trong phát triển kinh tế, không thể thiếu chuyển đổi số từ chính quyền số; số hóa dữ liệu, thương mại điện tử đến xây dựng mô hình thôn thông minh. Với xã nhóm 1, yêu cầu là có ít nhất 2 mô hình thôn thông minh; với xã nhóm 2 ít nhất 1 mô hình. Hoài Đức đặt mục tiêu ngay trong năm 2026, 100% nhà văn hóa thôn và tổ dân phố sẽ được trang bị hệ thống internet băng rộng cùng wifi tốc độ cao phục vụ hoàn toàn miễn phí, đến năm 2030 sẽ có ít nhất 80% cư dân trên địa bàn được truy cập internet cáp quang tốc độ siêu cao, trên 1Gb/s. Đây chính là cơ sở để cho những thôn thông minh, cộng đồng số được hình thành về sau này.

Xây dựng NTM, không chỉ kinh tế phát triển mà người dân còn phải được sống trong môi trường xanh, sạch đẹp. Trách nhiệm bảo vệ môi trường là của mọi cá nhân, từ những hành động nhỏ như không xả rác bừa bãi, phân loại rác hữu cơ vô cơ, rác tái sử dụng được và không tái sử dụng được, vệ sinh đường làng ngõ xóm, bảo vệ ao hồ, cảnh quan chung.

Ở khu dân cư thôn Đa người dân tự nguyện đóng góp ngày công, tiền, của trị giá hơn 500 triệu đồng để xây dựng cổng chào, sơn sửa bức tường ven các tuyến đường, vẽ tranh tường, treo các giò hoa, tạo tiểu cảnh. Nhiều mô hình thiết thực đã đi vào cuộc sống như: “Thu gom phế liệu xây dựng quỹ hỗ trợ phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn”, “Thùng rác gia đình”, “Tường hoa”, “Ngôi nhà xanh”… Đoàn thanh niên xã và thôn tổ chức hàng chục đợt ra quân mỗi năm để tổng vệ sinh các khu vực công cộng, làm sạch quảng cáo rao vặt, trồng cây xanh ven đường.

Tại Đức Thượng cũ từ năm 2017 đến nay hàng trăm tỷ đồng đã được huy động để thực hiện đầu tư nâng cao chất lượng các tiêu chí xây dựng NTM, một phần không nhỏ là vốn ngoài ngân sách với sự tham gia tự nguyện đóng góp của người dân. Từ nguồn lực trên hàng loạt các công trình được xây dựng lên, khang trang, hiện đại như trường mầm non, Tiểu học và THCS; khuôn viên cảnh quan các ao làng; ao cá Bác Hồ; khu vui chơi công cộng khu Chiền; vườn hoa khu Nội; các nhà văn hóa rộng rãi, mát mẻ…

Bài viết có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới TP. Hà Nội