Nông thôn mới Yên Trạch: Nền tảng từ nông, lâm nghiệp

Sau sáp nhập các xã Yên Ninh, Yên Trạch và Yên Đổ, xã Yên Trạch, tỉnh Thái Nguyên đứng trước yêu cầu khai thác hiệu quả hơn tiềm năng nông, lâm nghiệp trên địa bàn rộng 112,68 km2. Từ kinh tế rừng chủ lực đến phát triển vùng chè an toàn, tập trung, sản phẩm OCOP, địa phương đang từng bước đổi mới phương thức sản xuất, hướng tới nâng cao chất lượng và giá trị nông sản.

Phát huy thế mạnh cây chè

Trong cơ cấu nông nghiệp của địa phương, cùng với lâm nghiệp, chè được xác định là cây trồng chủ lực, gắn với sinh kế của nhiều hộ dân. Để phát triển ngành hàng này, Đảng ủy xã Yên Trạch đã ban hành nghị quyết chuyên đề về phát triển chè, tập trung mở rộng diện tích, nâng cao chất lượng và hình thành các vùng sản xuất tập trung.

Năm 2026, toàn xã Yên Trạch trồng mới, trồng lại được 30 ha chè, vượt 20% so với kế hoạch. Kết quả này tạo nền tảng để địa phương tiếp tục phát huy lợi thế cây trồng truyền thống, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng nguyên liệu và tổ chức sản xuất theo hướng bền vững.

Với những người gắn bó lâu năm với cây chè như ông Ngô Đức Minh ở xóm Yên Ninh, nâng cao giá trị sản phẩm phải bắt đầu từ khâu chăm sóc và cải tạo đất. Thay vì phụ thuộc nhiều vào phân bón hóa học, ông hướng tới sử dụng phân vi sinh, phân hữu cơ và men vi sinh nhằm cải thiện đất trồng, từng bước xây dựng quy trình sản xuất chè an toàn.

Theo ông Minh, để người trồng chè chuyển đổi phương thức canh tác thuận lợi hơn, cần có sự hỗ trợ về kỹ thuật, hệ thống tưới tiết kiệm và nguồn phân bón hữu cơ. Việc xây dựng thương hiệu chè Yên Trạch cũng là mong muốn của người sản xuất, bởi chất lượng sản phẩm cần được gắn với khả năng nhận diện và tiêu thụ trên thị trường.

Không chỉ chú trọng mở rộng diện tích, địa phương còn hướng tới kết nối người trồng chè với các hợp tác xã nhằm từng bước chuẩn hóa quy trình và ổn định đầu ra. Đây là hướng đi quan trọng để sản xuất không chỉ dừng ở việc tạo ra sản lượng lớn, mà còn nâng cao giá trị trên cùng một đơn vị diện tích.

Liên kết sản xuất, mở rộng đầu ra

Tại Hợp tác xã Nông nghiệp Tiên Phong, ông Nguyễn Quốc Hoàng, Giám đốc hợp tác xã cho biết, đơn vị đang phối hợp với tổ hợp tác phát triển vùng chè nguyên liệu trên diện tích 5 ha, hướng tới bao tiêu toàn bộ sản lượng từ diện tích liên kết này.

Cùng với định hướng thu mua, hợp tác xã hỗ trợ người dân về kỹ thuật chăm sóc, tập huấn và chuẩn hóa quy trình sản xuất. Việc đầu tư nhà xưởng đáp ứng yêu cầu đối với sản phẩm OCOP, ứng dụng khoa học công nghệ và khai thác các nền tảng số, thương mại điện tử cũng được chú trọng để nâng cao khả năng tiếp cận thị trường.

Theo ông Hoàng, mục tiêu trước mắt là đưa vùng nguyên liệu đạt tối thiểu tiêu chuẩn VietGAP, sau đó từng bước chuyển sang sản xuất theo hướng hữu cơ. Để làm được điều này, hợp tác xã mong muốn tiếp tục nhận được hỗ trợ về cây giống, phân bón, thiết bị và các lớp tập huấn kỹ thuật.

Cách làm trên cho thấy vai trò của hợp tác xã trong việc kết nối các hộ sản xuất, hỗ trợ chuẩn hóa chất lượng và tạo đầu mối tiêu thụ. Khi vùng nguyên liệu được tổ chức bài bản, người dân có thêm điều kiện tiếp cận quy trình sản xuất phù hợp, còn hợp tác xã chủ động hơn trong việc xây dựng sản phẩm và phát triển thị trường.

Kinh tế rừng gắn với phát triển bền vững

Bên cạnh cây chè, lâm nghiệp là lợi thế đáng kể của Yên Trạch. Toàn xã có trên 6.438 ha rừng, trong đó hơn 4.161 ha được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC, chiếm 64,64% tổng diện tích rừng.

Phát triển rừng theo hướng bền vững tạo cơ sở để nâng cao giá trị lâm sản, đồng thời thúc đẩy người dân quan tâm hơn đến quy trình quản lý, chăm sóc và khai thác rừng. Cùng với đó, địa phương quan tâm đến chế biến lâm sản nhằm gia tăng giá trị thay vì chỉ tập trung vào khai thác nguyên liệu thô.

Trong lĩnh vực phát triển sản phẩm đặc trưng, Yên Trạch hiện có 7 sản phẩm OCOP, 4 sản phẩm 3 sao, 3 sản phẩm 4 sao. Đây là nền tảng để các chủ thể tiếp tục hoàn thiện chất lượng, xây dựng thương hiệu và tìm kiếm những kênh phân phối phù hợp.

Từ chăn nuôi an toàn sinh học, phát triển vùng chè, liên kết sản xuất đến quản lý rừng bền vững, Yên Trạch đang từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang chú trọng tiêu chuẩn và giá trị sản phẩm. Hướng đi này không chỉ nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng nông, lâm nghiệp, mà còn tạo cơ sở để nâng cao thu nhập cho người dân và phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững.