Robusta Việt cần thoát vai “làm nền”, khẳng định thương hiệu trên thị trường quốc tế

VVân Nguyễn

Chọn cỡ chữ

Dù kim ngạch xuất khẩu cao, cà phê Robusta Việt Nam vẫn chủ yếu được biết đến như nguồn nguyên liệu cho các nhà rang xay quốc tế. Để thoát vai “làm nền”, ngành cà phê cần thu hẹp khoảng trống về thương hiệu, nâng cao giá trị chế biến và tăng cường liên kết trong chuỗi cung ứng…

Ngày 9/10/2026, Báo Điện tử Tuổi Trẻ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội thảo “Để Robusta Việt thoát vai làm nền, khẳng định thương hiệu riêng”.

Tại hội thảo, ông Trần Minh Thắng, Trưởng Phòng Chính sách xúc tiến thương mại, Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dẫn chứng cứ 5 hạt cà phê Robusta được sản xuất trên thế giới thì có khoảng 2 hạt đến từ Việt Nam.

“Thế nhưng khi hỏi người tiêu dùng đang uống cà phê nước nào, rất ít người nhắc đến Việt Nam, dù hạt cà phê trong ly của họ có thể được trồng tại Tây Nguyên. Phần lớn cà phê Việt xuất khẩu vẫn được sử dụng làm nguyên liệu cho các hãng rang xay quốc tế. Khi đến tay người tiêu dùng, sản phẩm thường mang thương hiệu của nhà chế biến hoặc phân phối, còn xuất xứ Việt Nam ít được nhắc đến. Mặc khác, tăng trưởng giá trị xuất khẩu vẫn chịu tác động đáng kể từ giá cà phê thế giới”, ông Thắng trăn trở.

BA “KHOẢNG TRỐNG” TRONG ĐỊNH VỊ ROBUSTA VIỆT NAM

Robusta Việt đang đứng trước một nghịch lý khác là chiếm thị phần lớn trên thế giới nhưng dấu ấn thương hiệu vẫn khá mờ nhạt. Theo ông Thắng, Robusta Việt đang đối mặt với ba “khoảng trống” lớn.

Thứ nhất: Về giá trị thương mại và thương hiệu. Tại nhiều thị trường quốc tế, cà phê Việt Nam vẫn chủ yếu được nhận diện như nguồn nguyên liệu cho các nhà rang xay, trong khi người tiêu dùng cuối cùng chưa nhận biết rõ nguồn gốc sản phẩm.

Thứ hai: Giữa vị thế quốc gia cung ứng và khả năng tạo ra giá trị. Giá trị gia tăng từ chế biến, xây dựng thương hiệu và phân phối phần lớn có thể thuộc về các doanh nghiệp hoạt động ở những khâu sau của chuỗi cung ứng.

Thứ ba: Trong cách giới thiệu và định vị Robusta Việt Nam. Sản phẩm thường được quảng bá bằng những đặc tính kỹ thuật như hàm lượng caffeine cao, thể chất đậm và khả năng tạo lớp crema (lớp kem, bột kem) tốt, thay vì nhấn mạnh trải nghiệm và giá trị đối với người tiêu dùng.

"Để nâng cao vị thế Robusta Việt Nam, cần thu hẹp những khoảng trống này thông qua gia tăng giá trị thương mại và thương hiệu, nâng cao năng lực chế biến trong nước, đồng thời xây dựng định vị sản phẩm rõ ràng, giúp người tiêu dùng nhận biết và ghi nhớ chất lượng, nguồn gốc cũng như giá trị khác biệt của cà phê Việt Nam".

Lý giải nguyên nhân, ông Thắng cho rằng Robusta lâu nay chủ yếu được giao dịch dựa trên giá cả, sản lượng và tính ổn định của nguồn cung. Trong khi đó, Arabica đã xây dựng hệ thống nhận diện chất lượng dựa trên vùng trồng, giống, phương pháp canh tác, chế biến và hương vị.

Bên cạnh đó, hoạt động sản xuất cà phê Việt Nam còn gắn với các hộ nông dân và cơ sở có quy mô khác nhau, gây khó khăn cho việc bảo đảm chất lượng đồng đều, truy xuất nguồn gốc và chế biến sâu. Mỗi địa phương, doanh nghiệp cũng có cách quảng bá riêng, trong khi chưa hình thành định vị thống nhất cho Robusta trên thị trường quốc tế.

GIA TĂNG GIÁ TRỊ TỪ VÙNG NGUYÊN LIỆU ĐẾN THỊ TRƯỜNG TIÊU DÙNG

Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Trần Mạnh Hào, thành viên HĐQT Golden Coffee, Tổng giám đốc SK Connect, cho biết Việt Nam đã tạo dựng được sức mạnh đáng kể về sản lượng Robusta. Tuy nhiên, mô hình tăng trưởng chủ yếu dựa vào sản lượng cũng đang bộc lộ giới hạn. Khi diện tích trồng khó mở rộng, động lực tăng trưởng mới cần bắt đầu từ việc nâng cao giá trị trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Phân tích sâu hơn, ông Hào đưa ra phép tính với quy mô xuất khẩu khoảng 1,5 triệu tấn cà phê mỗi năm, nếu giá bán bình quân tăng thêm 0,5 USD/kg, ngành cà phê Việt Nam có thể thu thêm khoảng 750 triệu USD. Giá trị tăng thêm này không nhất thiết phải đến từ những nhà máy chế biến quy mô lớn, mà có thể bắt đầu ngay tại vùng nguyên liệu. Việc thu hoạch đúng độ chín, cải thiện kỹ thuật sơ chế, phân loại chất lượng và đáp ứng tiêu chuẩn của từng nhóm khách hàng đã có thể giúp cà phê nhân xanh đạt giá bán tốt hơn.

“Nâng cao chất lượng nguyên liệu mới chỉ là bước đầu. Để giữ lại nhiều giá trị hơn, ngành cà phê cần được phát triển như một hệ sinh thái hoàn chỉnh, từ vùng trồng, sơ chế, chế biến sâu đến logistics, thương mại, tài chính và hệ thống phân phối”, ông Hào nhấn mạnh.

Hiện nay, Việt Nam có thế mạnh về sản xuất nguyên liệu nhưng còn nhiều dư địa ở các khâu chế biến sâu, phát triển sản phẩm và tiếp cận người tiêu dùng cuối cùng. Thay vì chủ yếu xuất khẩu cà phê nhân xanh cho các nhà rang xay quốc tế, doanh nghiệp Việt Nam có thể mở rộng sang cà phê rang xay, cà phê hòa tan, đồ uống pha sẵn hoặc sản xuất sản phẩm mang thương hiệu riêng cho các đối tác nước ngoài.

Theo ông Thái Như Hiệp, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Cacao Việt Nam (VICOFA), ngành cà phê Việt Nam cần tăng cường liên kết giữa các chủ thể trong chuỗi giá trị, từ nông dân, đại lý, doanh nghiệp thu mua, nhà chế biến, nhà xuất khẩu đến các nhà giao dịch và doanh nghiệp FDI. Đây là điều kiện quan trọng để xây dựng hệ sinh thái ngành hàng bền vững, thay vì để các doanh nghiệp hoạt động riêng lẻ.

Khẳng định không một doanh nghiệp nào có thể tự mình xây dựng thương hiệu cà phê Việt Nam trên thị trường quốc tế, ông Hiệp đề nghị các bên cần hợp tác để xây dựng tiêu chuẩn chung, nâng cao chất lượng sản phẩm và khẳng định giá trị cà phê Việt Nam.

“Việt Nam có lợi thế lớn về sản lượng Robusta, nhưng cần chuyển từ tư duy chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu sang nâng cao giá trị sản phẩm. Muốn thực hiện điều này, ngành cà phê phải xây dựng vùng nguyên liệu đủ mạnh, liên kết chặt chẽ với nông dân và hình thành chuỗi cung ứng có khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường”, ông Hiệp nhấn mạnh.

Trong bối cảnh các quy định và tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe, người mua không chỉ quan tâm đến chất lượng cà phê mà còn yêu cầu thông tin minh bạch về nguồn gốc, người trồng, đơn vị chế biến và doanh nghiệp xuất khẩu. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp chủ động xây dựng chuỗi cung ứng có khả năng truy xuất nguồn gốc, đáp ứng tiêu chuẩn của từng thị trường.

Việc xây dựng thương hiệu quốc gia không thể là nỗ lực của riêng một doanh nghiệp hay tổ chức mà cần sự đồng hành của toàn ngành, từ người nông dân đến doanh nghiệp và cơ quan quản lý.

Triển lãm quốc tế chuyên ngành Chăn nuôi, Thức ăn chăn nuôi và Chế biến thịt tại Việt Nam lần thứ 14 (Vietstock 2026) với chủ đề “Kiến tạo ngành chăn nuôi: Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh”, sẽ diễn ra từ ngày 21 - 23/10/2026 tại TP.Hồ Chí Minh dưới sự chủ trì của Cục Chăn nuôi và Thú y, Bộ Nông nghiệp và Môi trường...

Hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn đang mở ra thị trường mới cho ngành cơ khí TP.Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, quy mô đơn hàng không tự động tạo ra năng lực công nghiệp. Đây là thời điểm doanh nghiệp cơ khí phải tìm cách đi sâu hơn vào chuỗi cung ứng từ gia công, chế tạo đến thiết kế, tích hợp và làm chủ công nghệ...

Du lịch nông thôn cần chuyển từ khai thác tài nguyên đơn lẻ sang xây dựng chuỗi giá trị liên kết nông nghiệp, văn hóa, sản phẩm OCOP và dịch vụ, trong đó cộng đồng là chủ thể và được hưởng lợi từ quá trình phát triển...

Chiến lược phát triển ngành sữa Việt Nam đặt mục tiêu tự chủ nguồn cung và nâng cao sức cạnh tranh, đưa các giải pháp từ quy hoạch vùng nguyên liệu đến minh bạch hóa thị trường vào thực tiễn...

Với tỷ trọng xuất khẩu qua thương mại điện tử năm 2025 mới chỉ đạt 0,48% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước, dư địa phát triển xuất khẩu qua kênh này còn rất lớn. Nhưng nghịch lý, số doanh nghiệp đầu tư bài bản cho xuất khẩu xuyên biên giới rất ít, còn thiếu tự tin…

Giới chuyên gia đánh giá năm 2026 là thời điểm bản lề đối với thị trường bất động sản nghỉ dưỡng. Việc Nhà nước đang đẩy mạnh cải cách thể chế, chính sách để tháo gỡ rào cản về visa, thị thực, thời hạn… sẽ tạo ra các cơ hội, sức hút tốt cho khách du lịch.

Bà Mariam J. Sherman, Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, Campuchia và CHDCND Lào, cho rằng cần xây dựng chính sách hướng tới nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia lên mức đầu tư, giúp giảm chi phí vay không chỉ cho Nhà nước mà cả những doanh nghiệp Việt Nam chịu ảnh hưởng từ xếp hạng tín nhiệm quốc gia.

Ngày 2/9/1945 đã mở ra bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không chỉ khẳng định quyền độc lập, tự do và tự quyết về chính trị, mà còn trao...

VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.

Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...