Tận dụng vỏ thanh long chiết xuất mỹ phẩm

Ở nhiều địa phương ĐBSCL, sau mỗi vụ thu hoạch, lượng lớn vỏ trái cây, rơm rạ hay phụ phẩm chế biến nông thủy sản vẫn chủ yếu được xử lý theo cách giá trị thấp hoặc trở thành rác hữu cơ. Trong khi đó, không ít nghiên cứu cho thấy đây là nguồn nguyên liệu còn nhiều tiềm năng cho các mô hình kinh tế tuần hoàn.

Từ thực tế đó, BIO-Q đã chọn hướng tận dụng vỏ thanh long để phát triển các sản phẩm mỹ phẩm. Ý tưởng này được hình thành trong bối cảnh giá thanh long nhiều thời điểm giảm sâu, chỉ khoảng 500 - 4.000 đồng/kg, kéo theo lượng lớn phụ phẩm bị bỏ lại sau chế biến.

Đứng sau dự án là chị Đoàn Thị Kiều Vân, kỹ sư công nghệ hóa học và là nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành BIO-Q. Sau thời gian nghiên cứu, nhóm phát triển sản phẩm cho biết vỏ thanh long chứa các hợp chất như pectin, polyphenol, vitamin C và khoáng chất vi lượng - những thành phần thường được ứng dụng trong các sản phẩm chăm sóc da và chống oxy hóa.

Từ nguồn nguyên liệu này, doanh nghiệp phát triển một số dòng sản phẩm như nước tẩy trang, son môi, kem dưỡng ẩm, sữa tắm và mặt nạ sinh học. Theo định hướng của doanh nghiệp, sản phẩm được phát triển theo tiêu chí nguồn gốc thiên nhiên, minh bạch thành phần và hướng tới khả năng truy xuất nguyên liệu.

BIO-Q đã thực hiện thử nghiệm trên 28 tình nguyện viên trong thời gian 28 ngày. Kết quả bước đầu ghi nhận độ sáng da tăng khoảng 12%, nếp nhăn giảm trung bình 18% và tình trạng mẩn đỏ giảm khoảng 25%.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở sản phẩm cuối cùng mà ở cách doanh nghiệp tiếp cận phụ phẩm nông nghiệp như một nguồn tài nguyên có thể tái sử dụng thay vì xem là chất thải phải loại bỏ. Từ khâu thu gom, nghiên cứu chiết xuất đến sản xuất và phân phối, mô hình này được xây dựng theo hướng chuỗi giá trị tuần hoàn.

Theo nghiên cứu của Viện Công nghệ Sinh học - Đại học Trà Vinh, Vĩnh Long và khu vực ĐBSCL đang có nhiều điều kiện để phát triển các mô hình kinh tế tuần hoàn nhờ nguồn phụ phẩm nông nghiệp dồi dào. Một số hướng nghiên cứu đã được triển khai như sản xuất giấy từ xơ dừa, ủ phân từ bùn thải nhà máy dừa hay tách silica từ tro trấu phục vụ xử lý môi trường.

Theo PGS. TS Nguyễn Tấn Tài, Viện trưởng Viện Công nghệ sinh học - Đại học Trà Vinh, kinh tế tuần hoàn đang trở thành hướng tiếp cận quan trọng nhằm giảm phụ thuộc vào tài nguyên, hạn chế phát thải và đáp ứng các yêu cầu xanh ngày càng gia tăng của thị trường.

Cùng với xu hướng chuyển đổi xanh, khung chính sách cho kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam cũng đang dần được hoàn thiện thông qua Luật Bảo vệ môi trường 2020, Nghị định 08/2022/NĐ-CP cùng Kế hoạch hành động quốc gia về kinh tế tuần hoàn đến năm 2035.

Song song đó, các chính sách về tín dụng xanh, hỗ trợ lãi suất và phân loại xanh đang mở thêm cơ hội cho các mô hình sản xuất theo hướng tuần hoàn và giảm phát thải.

Theo bà Nguyễn Thị Minh Giang, Giám đốc dự án HTX Nông nghiệp bền vững Lạc Địa, nông nghiệp tuần hoàn không chỉ gắn với môi trường mà còn góp phần giải quyết các bài toán kinh tế và xã hội tại địa phương.

Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng siết yêu cầu về tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải, kinh tế tuần hoàn đang dần trở thành áp lực chuyển đổi đối với nhiều doanh nghiệp nông nghiệp. Và từ những phần vỏ từng bị xem là phế phẩm, một hướng tiếp cận mới cho nông nghiệp xanh ở ĐBSCL cũng đang dần hình thành.