Tập huấn kiểm tra về ATTP đối với thực phẩm có nguồn gốc thực vật nhập khẩu

Chiều 22/7, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức hội nghị trực tuyến phổ biến, trao đổi và hướng dẫn các địa phương triển khai thủ tục kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm có nguồn gốc thực vật nhập khẩu theo quy định mới. Hội nghị nhằm chuẩn bị cho việc thực hiện Thông tư số 22/2026/TT-BNNMT từ ngày 1/9/2026.

Tham dự hội nghị có đại diện các Sở Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan được giao thực hiện kiểm tra tại các tỉnh, thành phố; Cục Chuyển đổi số, Cục Hải quan, các chi cục kiểm dịch thực vật vùng cùng các đơn vị chuyên môn thuộc Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Tử Hải, Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng An toàn thực phẩm và Môi trường, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, ngày 19/5/2026, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 22/2026/TT-BNNMT sửa đổi, bổ sung một số thông tư liên quan đến phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ.

Theo quy định mới, từ ngày 1/9/2026, cơ quan kiểm tra nhà nước về ATTP đối với hàng hóa có nguồn gốc thực vật nhập khẩu theo phương thức kiểm tra thông thường và kiểm tra chặt chẽ là cơ quan được Chủ tịch UBND cấp tỉnh giao hoặc chỉ định. Đây là bước phân cấp quan trọng, chuyển trách nhiệm thực hiện thủ tục hành chính từ Trung ương về địa phương, góp phần phát huy tính chủ động của địa phương, rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả quản lý.

Tuy nhiên, việc phân cấp cũng đặt ra yêu cầu các địa phương phải chuẩn bị đồng bộ về tổ chức bộ máy, quy trình nội bộ, nhân lực, cơ sở vật chất, năng lực lấy mẫu, kiểm nghiệm và hạ tầng công nghệ thông tin để kết nối với Hệ thống một cửa quốc gia. Nếu không chuẩn bị đầy đủ có thể phát sinh ách tắc trong tiếp nhận hồ sơ, trả kết quả và thông quan hàng hóa.

Để chuẩn bị cho việc thực hiện Thông tư, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Công văn số 5495/BNNMT-TTTV ngày 28/5/2026, đề nghị UBND các tỉnh, thành phố khẩn trương giao hoặc chỉ định cơ quan thực hiện; hoàn thiện quy trình nội bộ; chuẩn bị nhân lực, cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin; đồng thời phối hợp với cơ quan Hải quan để kết nối Hệ thống một cửa quốc gia. Bộ cũng giao các Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ cho các địa phương theo địa bàn phụ trách.

Theo tổng hợp bước đầu của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, đến nay đã có 23 địa phương gửi báo cáo tình hình chuẩn bị và 20 địa phương cung cấp thông tin cán bộ đầu mối để phối hợp triển khai. Các địa phương đều đã công bố thủ tục hành chính mới; một số nơi đã ban hành quy trình nội bộ và quyết định giao nhiệm vụ, trong khi một số địa phương vẫn đang hoàn thiện hồ sơ và rà soát tổ chức bộ máy để xác định đơn vị phù hợp.

Mô hình cơ quan được giao thực hiện nhiệm vụ tại các địa phương khá đa dạng, có thể là Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Chi cục Phát triển nông thôn, Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường hoặc các đơn vị có chức năng tương đương. Dù được giao cho đơn vị nào, yêu cầu chung vẫn là bảo đảm đúng thẩm quyền, đủ nhân lực, năng lực chuyên môn, quy trình thống nhất và khả năng phối hợp với Hải quan, các Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng và Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật.

Tại hội nghị, Cục cũng chỉ ra một số khó khăn, vướng mắc nổi bật trong quá trình chuẩn bị, như cán bộ địa phương chưa có nhiều kinh nghiệm thực hiện quy trình kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu; thiếu nhân lực chuyên môn; khó khăn trong kết nối hạ tầng công nghệ thông tin và Hệ thống một cửa quốc gia; doanh nghiệp chưa nắm đầy đủ quy trình mới; cơ chế phối hợp giữa các cơ quan liên quan tại một số địa phương chưa được xác lập cụ thể.

Theo đó, các đại biểu tham dự hội nghị tập trung thảo luận vào ba nhóm nội dung chính gồm: rà soát công tác chuẩn bị tại địa phương; hướng dẫn quy trình nghiệp vụ kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm có nguồn gốc thực vật nhập khẩu; đồng thời trao đổi, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai. Các đơn vị chuyên môn của Cục và các Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng cũng trực tiếp hướng dẫn quy trình xử lý hồ sơ, giới thiệu hồ sơ mẫu và chia sẻ kinh nghiệm thực tế.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, trong tháng 8/2026 sẽ tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn trực tiếp tại Hà Nội và Lâm Đồng, tập trung phổ biến quy định pháp luật và hướng dẫn kỹ thuật lấy mẫu. Tuy nhiên, các địa phương cần chủ động hoàn thành ngay việc giao nhiệm vụ, phê duyệt quy trình nội bộ, bố trí nhân lực, chuẩn bị tài khoản và hạ tầng kết nối để bảo đảm việc triển khai từ ngày 1/9/2026 được liên tục, thông suốt, không ảnh hưởng đến hoạt động nhập khẩu và sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.